Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z przedawnieniem lub zatarciem skazania?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przedawnienie przestępstwa oszustwa

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-10-20

Jesienią 1996 r. w ciągu 2 tygodni zrealizowałem w banku 5 czeków bez pokrycia na łączną kwotę 1800 zł i wyjechałem za granicę. Rok później wszczęto przeciwko mnie dochodzenie. W 2005 r. prokuratura rejonowa zmieniła zarzuty z art. 313 § 1 i 2 K.p.k. i art. 314 oraz 325a K.p.k. na przestępstwo z art. 286 § 1 K.k. w związku z artykułem 12 K.k. Czy mogę starać się o przedawnienie lub umorzenie tego czynu? Ile wynosi przedawnienie oszustwa?

Podstawę materialno-prawną dla przedstawionego stanu faktycznego stanowią przepisy Kodeksu karnego (K.k). Zgodnie bowiem z treścią art. 286 K.k.:

§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Przestępstwo oszustwa jest występkiem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 8. Kwestię przedawnienia karalności reguluje art. 101 K.k.:

§ 1. Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:

1) 30 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa;

2) 20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię;

2a) 15 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat;

3) 10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata;

4) 5 – gdy chodzi o pozostałe występki;

5) (uchylony).”

Art. 102. [Przedłużenie przedawnienia karalności]

Jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu. Ustanie karalności następuje z mocy prawa i jest niezależne od woli stron postępowania oraz organu go prowadzącego. Stanowi wyłącznie konsekwencję upływu czasu kalendarzowego.”

Istotą przedawnienia jest zerwanie więzi pomiędzy przestępstwem a karą. To oznacza, że jeżeli dojdzie do przedawnienia, to niedopuszczalne staje się wymierzenie jakiejkolwiek kary lub jakiegokolwiek środka karnego (wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010 r., V KK 235/09, OSNKW 2010, nr 6, poz. 50). W obliczu upływu okresu przedawnienia następuje uchylenie karalności przestępstwa, przez co w efekcie nie można sprawcy wymierzyć kary, środków karnych, jak również warunkowo umorzyć względem niego postępowania karnego. W wyniku wnioskowania per analogiam należy przyjąć, że przedawnienie karalności skutkuje także wyłączeniem możliwości orzeczenia środków zabezpieczających.

Skutkiem procesowym przedawnienia jest zakaz wszczynania postępowania karnego oraz nakaz umorzenia postępowania wszczętego w sprawie o przestępstwo, którego karalność ustała (art. 17 § 1 pkt 6 K.p.k.). Trzeba jednak wskazać, że umorzenie postępowania z uwagi na jego przedawnienie – na etapie jurysdykcyjnym – może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nie ma podstaw do uniewinnienia oskarżonego z powodu niezaistnienia czynu, braku znamion czynu albo braku winy. Umorzenie z racji przedawnienia wchodzi też zawsze w rachubę, gdy kwestie istnienia czynu, jego znamion i odpowiedzialności wymagałyby dalszego dowodzenia, gdyż wówczas postępowaniu stoi już na przeszkodzie przedawnienie karalności (postanowienie SN z dnia 2 lipca 2002 r., IV KKN 264/99, LEX nr 54407; postanowienie SN z dnia 3 kwietnia 2002 r., V KKN 484/00, LEX nr 53336; odmiennie wyrok SN z dnia 8 czerwca 1977 r., I KR 87/77, OSNPG 1977, nr 11, poz. 114, w którym wskazano, że stwierdzenie przedawnienia w toku postępowania powoduje, że sądowi nie wolno wydać ani wyroku skazującego, ani uniewinniającego, lecz jedynie orzeczenie o umorzeniu postępowania).

Terminy przedawnienia a waga przestępstwa. W ramach przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego terminy przedawnienia nie mają charakteru jednolitego (art. 101 § 1 K.k.) i są zróżnicowane w zależności od rodzaju przestępstwa i zagrożenia karą. Przejawem tego są wyraźnie krótsze terminy dla występków niż dla zbrodni. Zasadniczym kryterium długości terminów przedawnienia karalności przestępstw publicznoskargowych jest zagrożenie ustawowe przewidziane w przepisie części szczególnej, przewidującym karalność danego czynu. Bez znaczenia są natomiast modyfikacje zagrożenia ustawowego wskutek obostrzenia albo złagodzenia kary. Należy zaznaczyć, że z punktu widzenia okresów przedawnienia karalności decydujące znaczenie ma czyn przypisany w wyroku, a nie czyn zarzucany w akcie oskarżenia (wyrok SN z dnia 9 listopada 2011 r., IV KK 338/11, LEX nr 1044060; wyrok SN z dnia 4 lipca 2001 r., V KKN 346/99, Jurysta 2002, nr 2-3, s. 48; postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 14 września 2012 r., II AKz 368/12, LEX nr 1218862). Decydujący w tej materii musi być bowiem czyn, który rzeczywiście został popełniony przez sprawcę (czyn przypisany, a nie zarzucany).

Przedawnienie karalności dotyczy przestępstwa, a nie jego kwalifikacji prawnej (wyrok SN z dnia 4 marca 2009 r., III KK 322/08, LEX nr 491163).

Przepis art. 101 K.k. opiera się na wielopoziomowym podziale przestępstw. Różnicuje terminy przedawnienia karalności przez wzgląd na ich stopień „ciężkości”, a ponadto wysokość zagrożenia sankcją (Z. Ćwiąkalski, Przedawnienie (w:) System Prawa Karnego, t. 4, red. L.K. Paprzycki, s. 760). Ustawa określa, że termin przedawnienia karalności zbrodni zabójstwa wynosi 30 lat, dla pozostałych zbrodni 20 lat. Okres przedawnienia karalności występków zagrożonych karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat wynosi 15 lat. Karalność występków zagrożonych karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata ustalono zaś na 10 lat. Wobec występków zagrożonych karą pozbawienia wolności do 3 lat oraz występków zagrożonych karami ograniczenia wolności lub grzywny okres przedawnienia karalności wynosi 5 lat.

Pana czyn uległ więc przedawnieniu, a termin przedawnienia zgodnie z powyższym wywodem wynosił 15 lat.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z przedawnieniem lub zatarciem skazania?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przedawnienie przestępstwa kradzieży

Przedawnienie przestępstwa kradzieży

Parę lat temu ukradłem w sklepie kilka rzeczy za co otrzymałem wyrok. Proszę o informacje po jakim czasie przestępstwo kradzieży ulega przedawnieniu....

Jak otrzymać świadectwo o niekaralności?

Wyszedłem z więzienia 7 lat temu, miałem wiele nagród za dobre sprawowanie. Obecnie ułożyłem sobie życie na nowo, dawne przewinienia już są za mną,...

Kara zagraniczna a polski rejestr

W 2008 roku zostałem ukarany w Wielkiej Brytanii za jazdę pod wpływem alkoholu (0,69 promila). Dostałem grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów przez...

Kiedy następuje zatarcie skazania?

W 2013 r. mąż został zatrzymany przez policję i ta odebrała mu prawo jazdy na rok. Miał jeszcze wyrok w zawieszeniu na dwa lata, karę grzywny...

Usunięcie danych z kartoteki policyjnej po latach

Czy jest możliwość usunięcia moich danych z kartoteki policyjnej? Byłem karany około 11 lat temu (wyrok w zawieszeniu, uległ zatarciu około 8...

Przedawnienie wykonania kary za art. 197 §

Mam wyrok 2,5 roku wiezienia z art. 197 § 1 Kodeksu karnego. Po jakim czasie następuje przedawnienie wykonania kary?

Czy wykonanie kary ulega przedawnieniu?

Mój syn otrzymał wyrok w zawieszeniu na lat 3 i nadzór kuratora. Wyjechał jednak do Wielkiej Brytanii. Następnie zarządzono wykonanie warunkowo...

Przedawnienie obowiązku naprawienia szkody z art. 46 K.k.

W wynajętym na moje nazwisko pokoju hotelowym powstały szkody na kwotę 7 tys. zł. Zdarzenie miało miejsce 11 lat temu. W tym roku zostałem zatrzymany...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »