• Stan prawny na: 2026-05-21
Sama rozmowa z osobą niepełnoletnią przez internet nie zawsze oznacza popełnienie przestępstwa. Kluczowe znaczenie ma wiek małoletniego, charakter rozmowy oraz to, czy pojawiły się treści seksualne lub propozycje spotkania.
W artykule wyjaśniamy, kiedy może dojść do odpowiedzialności karnej na podstawie art. 200a Kodeksu karnego, jakie znaczenie ma błąd co do wieku oraz jakie dowody warto zabezpieczyć.
.jpg)
W polskim prawie karnym szczególne znaczenie ma granica 15 lat. To właśnie poniżej tego wieku przepisy przewidują szczególną ochronę przed kontaktami seksualnymi, składaniem propozycji seksualnych czy prezentowaniem treści pornograficznych.
Jednocześnie należy odróżnić sytuacje dotyczące osób poniżej 15 lat od przypadków, gdy chodzi o osobę pełnoletnią. Sam kontakt internetowy z osobą mającą ukończone 18 lat co do zasady nie rodzi odpowiedzialności karnej, o ile nie dochodzi do innych czynów zabronionych.
Jeżeli rozmowa miała zwykły, towarzyski charakter i nie obejmowała treści seksualnych, samo prowadzenie korespondencji z osobą niepełnoletnią nie powinno stanowić podstawy odpowiedzialności karnej.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Zgodnie z art. 28 Kodeksu karnego nie popełnia przestępstwa osoba działająca w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. W praktyce może to mieć znaczenie wtedy, gdy druga osoba świadomie podała nieprawdziwy wiek i istniały podstawy, aby uznać ją za pełnoletnią.
W takiej sytuacji bardzo ważne jest zabezpieczenie:
Każda sprawa oceniana jest jednak indywidualnie. Organy ścigania analizują m.in. charakter rozmowy, sposób komunikacji oraz to, czy pojawiały się propozycje seksualne lub próby doprowadzenia do spotkania.
Najczęściej analizowanym przepisem w podobnych sytuacjach jest art. 200a Kodeksu karnego dotyczący tzw. groomingu.
Art. 200a § 1 K.k. przewiduje odpowiedzialność za nawiązywanie kontaktu z małoletnim poniżej 15 lat za pomocą systemu teleinformatycznego w celu popełnienia przestępstwa seksualnego lub produkowania treści pornograficznych.
Dla odpowiedzialności karnej istotne jest nie tylko samo pisanie z małoletnim, ale przede wszystkim cel działania sprawcy. Znaczenie ma więc to, czy rozmowa zmierzała do:
Jeżeli rozmowa nie miała charakteru seksualnego, brak jest zwykle podstaw do przypisania przestępstwa z art. 200a K.k.
Odpowiedzialność karna może powstać również wtedy, gdy dorosły przesyła małoletniemu poniżej 15 lat treści pornograficzne lub składa propozycje seksualne przez internet.
W praktyce szczególnie ryzykowne są:
Znaczenie może mieć także przesłanie treści pornograficznych małoletniemu, które może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo nawet bez fizycznego kontaktu między stronami.
Samo planowanie spotkania nie zawsze oznacza popełnienie przestępstwa. Znaczenie ma cel takiego spotkania oraz treść wcześniejszej korespondencji.
Jeżeli rozmowy miały neutralny charakter i nie zawierały elementów seksualnych, organy ścigania mogą uznać, że brak jest znamion czynu zabronionego. Inaczej wygląda sytuacja, gdy rozmowa wyraźnie zmierza do kontaktu seksualnego z osobą poniżej 15 lat.
Poniższe przykłady pokazują, jak podobne sytuacje mogą być oceniane w praktyce.
Mężczyzna poznaje dziewczynę na portalu randkowym. Profil wskazuje wiek 19 lat. Rozmowy dotyczą muzyki i planów wakacyjnych. Po kilku tygodniach okazuje się, że dziewczyna ma 15 lat. Brak treści seksualnych powoduje, że wszczęcie postępowania karnego jest mało prawdopodobne.
Dorosły użytkownik internetu przesyła 14-latce propozycje spotkania o charakterze seksualnym i namawia ją do wysłania nagich zdjęć. Tego rodzaju zachowanie może prowadzić do odpowiedzialności z art. 200a K.k. oraz innych przepisów dotyczących ochrony małoletnich.
Kobieta podająca się za pełnoletnią wysyła dorosłemu mężczyźnie swoje zdjęcia i deklaruje ukończenie 18 lat. Po ujawnieniu rzeczywistego wieku mężczyzna przedstawia zachowaną korespondencję oraz profil użytkownika. Takie dowody mogą mieć istotne znaczenie dla oceny błędu co do wieku.
Nie. Odpowiedzialność karna zależy przede wszystkim od treści rozmowy, wieku małoletniego i celu kontaktu.
Tak, ale usprawiedliwiony błąd co do wieku może mieć znaczenie dla odpowiedzialności karnej. Warto zachować dowody potwierdzające, że druga osoba podawała nieprawdziwy wiek.
Tak. W postępowaniu karnym organy ścigania mogą zabezpieczyć urządzenia elektroniczne i analizować korespondencję internetową.
Nie. Usuwanie korespondencji może utrudnić obronę i zostać negatywnie ocenione procesowo.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z 17 marca 2016 r., IV KK 380/15
3. Postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2017 r., V KK 227/17
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018...
>> więcej informacjiZapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
.jpg "Przedawnienie wykonania kary pozbawienia wolności po latach")
