• Data: 2026-03-02 Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Mój 23-letni siostrzeniec przebywa w więzieniu w Szwecji. Został zatrzymany za przewóz substancji niedozwolonych. Jest to jego pierwszy konflikt z prawem. Za popełniony czyn otrzymał wyrok 5 lat pozbawienia wolności. W Szwecji obowiązuje prawo, które umożliwia osadzonemu opuszczenie więzienia po odbyciu 2/3 kary w ramach zwolnienia warunkowego. Oznacza to, że po zaliczeniu kary aresztu ok. 7 miesięcy, którą już odbył, będzie mógł wyjść na wolność w Szwecji po 2 latach i 10 miesiącach. Otrzymał także możliwość przeniesienia do polskiego więzienia. Czy w przypadku przeniesienia do polskiego więzienia siostrzeniec będzie mógł opuścić zakład karny po niecałych 3 latach, czy też – z uwagi na odbywanie kary w Polsce – nie będzie miał zagwarantowanego wcześniejszego wyjścia? W Szwecji jego wyrok został już skrócony. Chłopak może zostać przeniesiony do polskiego więzienia, ale czy w Polsce będzie respektowany skrócony czas odbywania kary?
.jpg)
Obowiązujące przepisy przewidują procedurę przejęcia do wykonania w Polsce orzeczenia karnego wydanego za granicą.
Zgodnie z art. 609 § 1 Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.) – w razie otrzymania wniosku państwa obcego o wykonanie wobec obywatela polskiego lub osoby mającej miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności, Minister Sprawiedliwości zwraca się do właściwego sądu o wydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczalności przejęcia orzeczenia do wykonania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 611c § 1 Kodeksu postępowania karnego:
§ 1. Po przejęciu orzeczenia do wykonania sąd określa kwalifikację prawną czynu według prawa polskiego oraz karę i środek podlegające wykonaniu.
§ 2. Określając karę lub środek podlegające wykonaniu, sąd stosuje odpowiednio przepis art. 114 §4 Kodeksu karnego.
Art. 114 § 4 Kodeksu karnego (K.k.):
Jeżeli nastąpiło przejęcie obywatela polskiego, skazanego prawomocnie przez sąd obcego państwa, do wykonania wyroku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sąd określa według polskiego prawa kwalifikację prawną czynu oraz podlegającą wykonaniu karę lub inny środek przewidziany w tej ustawie. Podstawę określenia kary lub środka podlegającego wykonaniu stanowi wyrok wydany przez sąd państwa obcego, kara grożąca za taki czyn w polskim prawie, okres rzeczywistego pozbawienia wolności za granicą oraz wykonana tam kara lub inny środek, z uwzględnieniem różnic na korzyść skazanego.
W polskim porządku prawnym za wymienione w pytaniu przestępstwo sąd nie będzie mógł orzec więcej niż 5 lat kary pozbawienia wolności – z uwagi na zasadę niepogarszania sytuacji sprawcy.
Zgodnie z art. 78 § 1 Kodeksu karnego – skazanego można warunkowo zwolnić po odbyciu co najmniej połowy kary, a jeżeli wymierzono karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 25 lat – po odbyciu co najmniej 15 lat kary.
W polskim prawie istnieje możliwość przedterminowego zwolnienia po odbyciu co najmniej połowy kary. Ponadto obowiązuje zasada wzajemnego uznawania orzeczeń w sprawach karnych.
Po przeniesieniu do Polski Pana siostrzeniec będzie mógł starać się o wcześniejsze opuszczenie zakładu karnego po spełnieniu przesłanek, w tym po odbyciu co najmniej połowy kary. Jeżeli w Szwecji orzeczono już skrócony okres odbywania kary, to w Polsce – na zasadzie wzajemnego uznawania orzeczeń państw obcych – sąd może również uznać takie orzeczenie.
Przeniesienie z Niemiec do Polski
Pan Marek, pracujący w Niemczech, został tam skazany za udział w bójce. Wyrok wyniósł 2 lata pozbawienia wolności. Poprosił o przeniesienie do Polski, aby odbywać karę bliżej rodziny. W Polsce sąd musiał dostosować wyrok do polskiego prawa i uwzględnić czas spędzony w niemieckim areszcie.
Warunkowe zwolnienie po połowie kary
Pani Anna w Holandii została skazana za przewóz narkotyków. Otrzymała 6 lat więzienia, ale dzięki przepisom mogła ubiegać się o zwolnienie po odbyciu 2/3 kary. Po przeniesieniu do Polski dowiedziała się, że zgodnie z polskim prawem warunkowe zwolnienie może nastąpić już po połowie kary.
Skrócenie wyroku w Polsce
Pan Tomasz odbywał karę 4 lat więzienia we Francji. Po przeniesieniu do Polski sąd musiał dostosować orzeczenie do polskiego systemu. Okazało się, że za podobne przestępstwo w Polsce maksymalny wyrok wynosiłby 3 lata, więc kara została skrócona – z korzyścią dla skazanego.
Przeniesienie wyroku do Polski nie oznacza automatycznego przejęcia wszystkich zasad obowiązujących w kraju skazania. Polskie sądy dostosowują orzeczenia zagraniczne do własnych przepisów, z zachowaniem zasady niepogarszania sytuacji skazanego. W praktyce oznacza to, że możliwe jest ubieganie się o warunkowe zwolnienie już po odbyciu połowy kary. Ostateczna decyzja zależy jednak od sądu, który ocenia, czy i w jakim zakresie uznać skrócony wyrok wydany za granicą.
Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism procesowych w sprawach karnych i transgranicznych. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
3. Konwencja o przekazywaniu osób skazanych, sporządzona w Strasburgu dnia 21 marca 1983 r., Dz.U. 1995 nr 51 poz. 279
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika