• Stan prawny na: 2026-05-22
Przeniesienie wykonywania kary pozbawienia wolności z innego państwa do Polski nie oznacza automatycznej utraty prawa do wcześniejszego zwolnienia. Polski sąd dostosowuje zagraniczny wyrok do krajowych przepisów, ale musi uwzględnić zasadę niepogarszania sytuacji skazanego.
W praktyce możliwość wcześniejszego wyjścia z więzienia zależy od treści zagranicznego orzeczenia, zasad obowiązujących w państwie skazania oraz decyzji polskiego sądu wykonującego karę.
.jpg)
Przejęcie wykonywania zagranicznego wyroku przez Polskę odbywa się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz umów międzynarodowych, w tym Konwencji o przekazywaniu osób skazanych sporządzonej w Strasburgu 21 marca 1983 r.
Zgodnie z art. 609 § 1 Kodeksu postępowania karnego Minister Sprawiedliwości może wystąpić do właściwego sądu o stwierdzenie dopuszczalności przejęcia wyroku do wykonania w Polsce.
Po przejęciu orzeczenia sąd polski określa kwalifikację prawną czynu według prawa polskiego oraz ustala karę podlegającą wykonaniu. Wynika to z art. 611c K.p.k. oraz art. 114 § 4 Kodeksu karnego.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Co do zasady polski sąd powinien uwzględnić sytuację prawną skazanego istniejącą w państwie wydania wyroku. Nie oznacza to jednak automatycznego przejęcia wszystkich zagranicznych zasad wykonywania kary.
W praktyce sąd analizuje między innymi:
Jeżeli w Szwecji zostało już formalnie ustalone wcześniejsze zwolnienie albo skrócenie wykonywania kary zgodnie z tamtejszym prawem, polski sąd powinien brać to pod uwagę przy wykonywaniu wyroku.
Jednocześnie w polskim systemie obowiązuje generalna zasada - warunkowe zwolnienie po połowie kary jest możliwe wobec wielu skazanych, o ile spełniają ustawowe warunki.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 78 § 1 Kodeksu karnego skazany może ubiegać się o warunkowe zwolnienie po odbyciu co najmniej połowy kary pozbawienia wolności. W przypadku recydywy okres ten może wynosić odpowiednio 2/3 albo 3/4 kary.
Sam fakt możliwości wcześniejszego zwolnienia nie oznacza jednak automatycznego opuszczenia zakładu karnego. Sąd penitencjarny ocenia między innymi zachowanie skazanego, przebieg odbywania kary oraz prognozę kryminologiczną.
W praktyce wykonywanie kary w Polsce zależy nie tylko od długości wyroku, ale również od decyzji sądu penitencjarnego i przebiegu wykonania kary.
Nie. Polski sąd nie może pogorszyć sytuacji skazanego względem wyroku zagranicznego. Wynika to z zasady niepogarszania sytuacji osoby przekazanej do wykonania kary.
Jeżeli zagraniczna kara mieści się w granicach przewidzianych przez polskie przepisy, sąd co do zasady powinien ją utrzymać. Wyjątkowo możliwe jest dostosowanie kary do polskiego systemu prawnego, ale bez zaostrzania sytuacji skazanego.
W opisanej sytuacji istnieją argumenty przemawiające za tym, aby po przeniesieniu do Polski uwzględniono możliwość wcześniejszego opuszczenia zakładu karnego wynikającą z prawa szwedzkiego i dotychczasowego przebiegu wykonywania kary.
Nie można jednak zagwarantować automatycznego zwolnienia po konkretnym terminie. Ostateczna decyzja będzie należała do polskiego sądu oraz sądu penitencjarnego wykonującego karę.
Po ewentualnym zwolnieniu mogą pojawić się dodatkowe obowiązki po zwolnieniu warunkowym, w tym dozór kuratora lub obowiązek przestrzegania określonych zakazów.
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce wygląda wykonywanie zagranicznych wyroków po przekazaniu skazanego do Polski.
Obywatel Polski został skazany w Niemczech na 4 lata pozbawienia wolności za udział w zorganizowanym obrocie narkotykami. Po roku odbywania kary został przekazany do Polski. Polski sąd zaliczył cały okres odbyty za granicą i pozostawił możliwość ubiegania się o warunkowe zwolnienie zgodnie z polskimi przepisami wykonawczymi.
Skazany odbywał karę w Szwecji, gdzie przewidziano wcześniejsze opuszczenie zakładu karnego po określonym czasie. Po przekazaniu do Polski sąd penitencjarny analizował zarówno polskie przepisy, jak i dokumentację ze Szwecji dotyczącą przebiegu wykonywania kary oraz decyzji o wcześniejszym zwolnieniu.
Nie. Każdą sprawę trzeba oceniać indywidualnie. Znaczenie mają przepisy państwa skazania, etap wykonywania kary oraz możliwe terminy warunkowego zwolnienia.
Tak. Polski sąd powinien uwzględnić okres rzeczywistego pozbawienia wolności odbyty za granicą.
Nie. Przeniesienie nie powoduje rozpoczęcia wykonywania kary od nowa.
Tak. Nawet po spełnieniu minimalnego okresu odbywania kary sąd ocenia zachowanie skazanego i prognozę jego dalszego funkcjonowania.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
3. Konwencja o przekazywaniu osób skazanych sporządzona w Strasburgu dnia 21 marca 1983 r.
4. Postanowienie SA w Gdańsku z dnia 15 marca 2011 r., sygn. II AKz 163/11.
5. Postanowienie SA w Rzeszowie z dnia 3 września 2013 r., sygn. II AKz 179/13.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Zapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
.jpg "Nowy akt oskarżenia po sprzeciwie od wyroku nakazowego – prawa oskarżonego")
.jpg "Wezwanie na Policję po sytuacji na rondzie – czy można uniknąć kary?")
