• Data: 2025-08-21 Autor: Marek Gola
Zostałem dzisiaj skazany za pobicie na rok pozbawienia wolności bez zawieszenia. Nie byłem nigdy karany, mam małe dziecko. Czy można zamienić tę karę na łagodniejszą? Co mam zrobić aby złagodzić karę wymierzoną przez sąd?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu karnego zwanego dalej K.k. oraz przepisy Kodeksu karnego wykonawczego zwanego dalej K.k.w.
Z treści Pana pytania wynika, że został Pan skazany na karę 1 roku bezwzględnego pozbawienia wolności. Dotychczas nie był Pan karany. Wyrok zapadł w związku z pobiciem.
Niestety polski K.k. nie przewiduje możliwości zamiany kary pozbawienia wolności orzeczonej bez zawieszenia jej wykonania na karę łagodniejszą. Z dniem 1 lipca 2015 r. wprowadzono co prawda do K.k. możliwość zamiany kary pozbawienia wolności na inny rodzaj kary, lecz powyższe obejmuje jedynie skazanego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, który w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w art. 75 § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku, sąd może, jeżeli cele kary zostaną w ten sposób spełnione, mając na względzie wagę i rodzaj czynu zabronionego przypisanego skazanemu, zamiast zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności zamienić ją na karę ograniczenia wolności w formie obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia wolności równa się dwóm dniom kary ograniczenia wolności, albo na grzywnę, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia wolności równa się dwóm stawkom dziennym grzywny. Kara ograniczenia wolności nie może trwać dłużej niż 2 lata, a grzywna nie może przekroczyć 810 stawek dziennych.
Zobacz też: Kara za pobicie
W innym przypadku nie ma możliwości domagania się zamiany kary na inną. W chwili obecnej, o ile wyrok nie jest jeszcze prawomocny może Pan złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku celem następczego złożenia apelacji. Jeżeli wyrok jest prawomocny, wówczas w mojej ocenie winien się Pan już starać o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności, względnie o zamianę na tzw. dozór elektroniczny zwany dalej s.d.e.
Orzekanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego należy do właściwości sądu penitencjarnego, w którego okręgu skazany przebywa. Wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w s.d.e. wraz z uzasadnieniem składa się na piśmie. Uzasadnienie wniosku powinno wykazać, że w stosunku do skazanego istnieją podstawy do ubiegania się o zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w s.d.e. Do wniosku złożonego przez skazanego dołącza się udzieloną na piśmie zgodę osoby lub osób pełnoletnich wspólnie z nim zamieszkujących (art. 43ld § 1 K.k.w.).
Warunkiem odbywania kary w s.d.e. jest orzeczenie kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 1 roku, a nadto tylko wówczas, jeżeli jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary, a skazany posiada określone miejsce stałego pobytu. Istotne jest przy tym, by osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, a obejmującą także umożliwienie podmiotowi dozorującemu przeprowadzenie czynności kontrolnych.
Przeczytaj też: Zostałem pobity
Sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności na okres do roku, jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. W stosunku do skazanej kobiety ciężarnej oraz osoby skazanej samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem sąd może odroczyć wykonanie kary na okres do 3 lat po urodzeniu dziecka. Odroczenie może być udzielone kilkakrotnie, jednak łączny okres odroczenia nie może przekroczyć okresów wskazanych w § 1; okres odroczenia biegnie od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym przedmiocie.
Marek został skazany na rok pozbawienia wolności za udział w bójce przed klubem. Nigdy wcześniej nie miał konfliktu z prawem, pracował na stałe i wychowywał kilkuletniego syna. Po uprawomocnieniu się wyroku, zamiast od razu trafiać do zakładu karnego, złożył wniosek o odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego. Sąd przychylił się do wniosku, a Marek mógł nadal pracować i utrzymywać rodzinę, odbywając karę w domu z opaską na nodze.
Inny przypadek dotyczył Anny, która została skazana na dziesięć miesięcy więzienia za przestępstwo przeciwko mieniu. Była samotną matką i sprawowała wyłączną opiekę nad dzieckiem. Jej adwokat wskazał sądowi, że natychmiastowe wykonanie kary spowodowałoby rozdzielenie rodziny i negatywnie wpłynęło na rozwój dziecka. Sąd odroczył wykonanie kary, dając Annie czas na uporządkowanie spraw i znalezienie opieki dla córki.
Trzecia sytuacja dotyczyła Pawła, który za pobicie został skazany na rok więzienia. Wyrok był nieprawomocny, więc jego obrońca wniósł apelację, podkreślając, że Paweł nigdy wcześniej nie był karany, a zdarzenie miało charakter incydentalny. Sąd II instancji zgodził się, że wystarczającym środkiem będzie kara w zawieszeniu oraz obowiązek zadośćuczynienia pokrzywdzonemu. Dzięki temu Paweł uniknął bezwzględnego więzienia, ale jednocześnie poniósł odpowiedzialność za swoje zachowanie.
Skazanie na karę bezwzględnego pozbawienia wolności nie zawsze oznacza konieczność natychmiastowego trafienia za kratki. W zależności od sytuacji życiowej i etapu postępowania istnieją możliwości walki o złagodzenie skutków wyroku – od apelacji, przez odroczenie wykonania kary, aż po odbywanie jej w systemie dozoru elektronicznego. Każda z tych dróg wymaga jednak szybkiej reakcji, dobrej argumentacji i złożenia odpowiednich wniosków do sądu.
Potrzebujesz pomocy w sprawie karnej lub chcesz dowiedzieć się, jakie masz realne możliwości uniknięcia więzienia? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, dyskretnie i bez wychodzenia z domu. Opisz swoją sytuację, a otrzymasz profesjonalną opinię prawną wraz z propozycją dalszych kroków dostosowanych do Twojej sprawy.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika