Odciski palców przy wyrabianiu dokumentów a policja

Stan prawny: 22 maja 2026 r.

Czy policja ma dostęp do odcisków palców pobranych do dowodu albo paszportu?

Aktualnie przepisy nie dają Policji zwykłego dostępu do odcisków palców pobieranych przy wyrabianiu paszportu albo dowodu osobistego w celu ich dowolnego porównywania z bazami kryminalnymi. Policja i inne uprawnione organy mogą uzyskiwać określone dane z rejestrów dokumentów, ale ustawy wyraźnie wyłączają udostępnianie danych biometrycznych w postaci odcisków palców.

W praktyce oznacza to, że samo złożenie odcisków palców w urzędzie przy wniosku o dokument nie powinno uruchomić automatycznej identyfikacji w dawnej sprawie karnej. Odciski pobierane do dokumentów mają służyć wydaniu dokumentu, zapisaniu ich w warstwie elektronicznej dokumentu i potwierdzeniu tożsamości posiadacza.

Nie należy jednak mylić tej sytuacji z policyjnymi bazami daktyloskopijnymi prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli odciski zostały kiedyś pobrane w toku czynności procesowych, mogą funkcjonować w innych zbiorach niż rejestry dokumentów. Odrębną kwestią jest też sprawdzenie wpisu w KRK, bo Krajowy Rejestr Karny dotyczy m.in. informacji o skazaniach, a nie odcisków z dowodu lub paszportu.

Odciski palców przy wyrabianiu paszportu

Paszport, paszport dyplomatyczny i paszport służbowy mają warstwę elektroniczną. W tej warstwie zamieszcza się m.in. dane osobowe, wizerunek twarzy oraz odciski palców albo informację o ich braku. Odcisków nie zamieszcza się w paszporcie osoby, która nie ukończyła 12 lat, ani osoby, od której pobranie odcisków jest fizycznie niemożliwe.

Rejestr Dokumentów Paszportowych obejmuje dane potrzebne do obsługi wniosków i dokumentów. Ustawa przewiduje jednak szczególną zasadę dla odcisków palców: nie przechowuje się ich bezterminowo. Dane biometryczne w postaci odcisków palców są przechowywane w tym rejestrze do czasu przyjęcia spersonalizowanego paszportu przez organ paszportowy, a w razie odmowy wydania dokumentu — do czasu wpisania informacji o odmowie.

Policji mogą być udostępniane dane zgromadzone w Rejestrze Dokumentów Paszportowych w zakresie niezbędnym do realizacji jej ustawowych zadań, ale z wyłączeniem danych biometrycznych w postaci odcisków palców. To kluczowa różnica: czym innym jest dostęp do danych o dokumencie, a czym innym dostęp do linii papilarnych.

Odciski palców przy wyrabianiu dowodu osobistego

Dowody osobiste wydawane osobom, które ukończyły 12 lat, zawierają odciski palców i podpis, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek. Odciski są pobierane przy składaniu albo uzupełnianiu wniosku i trafiają do warstwy elektronicznej dowodu osobistego.

Odciski palców są przechowywane w Rejestrze Dowodów Osobistych wyłącznie w celu wydania dowodu. Zgodnie z praktyczną informacją administracji publicznej są automatycznie usuwane z Rejestru w momencie odbioru dowodu przez obywatela albo wtedy, gdy obywatel nie odbierze dowodu w ciągu 90 dni od daty jego wydania, czyli personalizacji.

Warto dodać, że po wyroku TSUE w sprawie dokumentów tożsamości oraz po stanowiskach organów ochrony danych osobowych trwa dyskusja o zakresie i czasie przetwarzania danych biometrycznych w centralnych rejestrach. Dla osoby wyrabiającej dowód najważniejszy pozostaje jednak praktyczny wniosek: odciski z wniosku o dowód nie są stałą, policyjną bazą daktyloskopijną.

Czy przy odbiorze dokumentu można zostać zatrzymanym?

Sam fakt pobrania odcisków palców do dokumentu nie powinien spowodować wezwania na Policję ani zatrzymania przy odbiorze paszportu lub dowodu. Urząd potwierdza tożsamość osoby i wydaje dokument, a przy paszporcie może sprawdzić zgodność danych osobowych i biometrycznych z dokumentem.

Inaczej będzie wtedy, gdy wobec danej osoby istnieje niezależna podstawa działania organów ścigania, np. list gończy, nakaz zatrzymania, zarządzenie doprowadzenia, prawomocny środek zapobiegawczy albo aktualne poszukiwanie. W takiej sytuacji ewentualne zatrzymanie nie wynika z tego, że osoba złożyła odciski do dokumentu, lecz z istniejącej podstawy procesowej.

Jeżeli obawa dotyczy dawnej sprawy, która została prawomocnie zakończona, znaczenie może mieć przedawnienie wykonania kary, aktualność danych w rejestrach albo zatarcie skazania po latach. Każdą z tych kwestii trzeba ocenić osobno, bo zależy od rodzaju czynu, daty orzeczenia, wykonania kary i późniejszych zdarzeń.

Czy sprawa karna może wpłynąć na wydanie paszportu?

Tak, ale nie dlatego, że organ paszportowy porównuje odciski palców z bazą Policji. Ustawa o dokumentach paszportowych przewiduje odmowę wydania dokumentu m.in. na wniosek sądu prowadzącego przeciwko danej osobie postępowanie karne, postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego albo określone postępowanie cywilne. Odmowa może nastąpić także na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze albo wykonawcze w sprawie karnej.

Podobne znaczenie może mieć unieważnienie paszportu już wydanego, jeżeli wystąpią ustawowe podstawy i właściwy organ złoży odpowiedni wniosek. Szczególnym przypadkiem jest uzyskanie paszportu po sprawie karnej, bo trzeba wtedy ustalić, czy sprawa jest nadal aktywna, czy istnieją ograniczenia w opuszczaniu kraju i czy w rejestrach widnieją aktualne informacje.

W przypadku dowodu osobistego problem wygląda inaczej, ponieważ dowód jest podstawowym dokumentem tożsamości obywatela. Co do zasady osoba pełnoletnia mieszkająca w Polsce ma obowiązek posiadać dowód osobisty. Sprawa karna nie oznacza automatycznie odmowy wydania dowodu, ale nie wyłącza działań organów ścigania, jeżeli istnieje odrębna podstawa zatrzymania lub doprowadzenia.

FAQ

Podsumowanie

Odciski palców pobierane przy wyrabianiu dowodu osobistego albo paszportu mają służyć wydaniu i zabezpieczeniu dokumentu oraz potwierdzeniu tożsamości posiadacza. Przepisy przewidują dostęp uprawnionych organów do określonych danych z rejestrów dokumentów, ale wyłączają udostępnianie odcisków palców w ramach takiego dostępu.

Jeżeli nie istnieje aktywna podstawa procesowa, np. poszukiwanie, nakaz zatrzymania, wniosek sądu lub organu prowadzącego postępowanie, samo złożenie odcisków do dokumentu nie powinno spowodować wezwania na Policję. Wątpliwości warto jednak sprawdzić indywidualnie, zwłaszcza gdy sprawa karna nie została formalnie zakończona albo nie wiadomo, czy skazanie uległo zatarciu.

Źródła

• Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 196 — w szczególności art. 15, art. 54, art. 57, art. 83 i art. 86.
• Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1753 — w szczególności przepisy o danych biometrycznych i Rejestrze Dowodów Osobistych.
• Gov.pl — informacje o dowodzie osobistym.
• Gov.pl — Rejestr Dokumentów Paszportowych.
• RPO — stanowisko dotyczące danych biometrycznych w dowodach osobistych.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.