Kategoria: Procedury

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy policjant niebędący na służbie może wystawić mandat?

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 2018-08-22

Czy policjant niebędący na służbie, po cywilnemu, może wystawić mandat za złe parkowanie?

Małgorzata Rybarczyk

»Wybrane opinie klientów

Rzetelność, szybkość odpowiedzi, możliwość zadawania dodatkowych pytań
Ewa, 34 lata
Otrzymałam bardzo konkretną odpowiedź dotyczącą meritum sprawy, a przy tym powołanie się na wiele paragrafów prawnych.
Ewa
Za dotychczas otrzymana odpowiedz bardzo dziękuje. Odpowiedz na dodatkowe pytanie pozwoli mi dopiąć sprawe by zgłosić przestępstwo lub wykroczenie.
Zofia, 66 lat, księgowa
Dziękuję. Bardzo pomocna porada.
Grzegorz
Pan Marcin Sądej wykazał się bardzo dobrą znajomością zagadnień podatkowych i pomimo moich wielu dodatkowych wykazał wielką cierpliwość w wyjaśnieniu mojego problemu. Wyrazy szacunku. Wielki PLUS dla serwisu eporady24 za nieodpłatną możliwość zadawania dodatkowych pytań, co w wielu przypadkach pozwala znaleźć rozwiązanie sprawy.
Jerzy, emeryt
Opinia bardzo dobra. Szybko, profesjonalnie i zrozumiale - z dobrym wyjaśnieniem dla laika.
Wojciech
Dziękuję za merytoryczną i rzeczową odpowiedź. Oczywiście kluczowym elementem są źródła przepisów. 
Nauczyciel, 56 lat
Dziękuję za fachową pomoc. POLECAM
Teresa, nauczyciel, 50 lat
Profesjonalizm, rzetelność pani adwokat. 
Joanna
Odpowiedź szybka i wyczerpująca. Bardzo pomocna możliwość zadawania pytań dodatkowych. Super!
Teresa
Bardzo dziękuję. Dokładna analiza przepisów zarówno Ustawy o Wspólnotach Gruntowych Jak i Ustawy o podatku dochodowym. Pełen profesjonalizm .
Ewa, emeryt, 61 lat
Zadowolona jestem z odpowiedzi. Pomogła mi uporządkować moje wątpliwości. 
Gabriela
Uważam serwis za bardzo profesjonalny oraz przyjazny zleceniodawcom
Elżbieta
 Szybkie odpowiedzi, ogromna wiedza, profesjonalne podejście.
Magda
Wiele godzin udzielanych mi odpowiedzi zasługuje na mój podziw i szacunek. Pełen profesjonalizm i duża cierpliwość okazana mi podczas wspólnej pracy To dla Mnie Zaszczyt. Koszt usługi niewyobrażalnie niski. P O L E C A M wszystkim.
Janusz, emeryt po studiach
Jestem zadowolony
Arkadiusz
Polecam Pana Mecenasa Lukasza Marciniak. Usluga solidna ,kompetentna ,odpowiedz wyczerpujaca i zrozumiala i mila.
Lidia
Odpowiedź wyczerpująca jak najbardziej jednak dobre jest to że w ramach jednej opłaty można zadawać dodatkowe pytania w obrębie zagadnienia.
Piotr, 54 lata
Jestem bardzo zadowolona. Odpowiedź na pytania była szybka i wyczerpująca. Nigdy podczas porady prawnej nie uzyskałam tyle wiadomości. Każdemu polecę skorzystać z serwisu.
Agnieszka, księgowy, 49 lat
Gorąco polecam korzystanie z panelu ePorady24. Uzyskane informacje są rzetelne i udzielone w bardzo szybkim terminie. 
Monika, 43 lata
Dziękuję Panu. Odpowiedział Pan w sposób bardzo jasny i wyczerpujący. 
Andrzej, właściciel firmy, 55 lat
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź oraz klarowne wyjaśnienie dodatkowych wątpliwości.
Agnieszka
Jestem bardzo zadowolony, że zwróciłem się do Państwa o poradę. Jesteście naprawdę potrzebni. 
Sławomir
Dziękuję za rzeczową i dokładnie wyjaśnioną sprawę. Kolejny raz skorzystałem z Państwa usług i nie zawiodłem się .
Mariusz, ratownik medyczny kierowca, 46 lat
Dzień dobry Odpowiedz jest dokładna i rzetelna ,dużo mi wyjaśniono .
Urszula
Rzetelność, szybka odpowiedź, profesjonalizm i duża wiedza prawnicza
Jolanta, PIELĘGNIARKA
Dziekuje za wyczerpujace wyjasniene sprawy i pozdrawiam
Marzanna
Bardzo profesjonalne podejście do tematu klienta. Wysoka merytoryka i szybka obsługa. Prawnicze zawiłości przełożone na język zwykłego człowieka. Pozdrawiam panią adwokat Kingę Karaś. 
Arleta
Bardzo obszerna i jasna odpowiedź - DZIĘKUJĘ
Rafał
Wyczerpująca porada prawna, która w 100% potwierdziła moją własną opinię w przedmiotowej sprawie. Jestem zadowolony i bardzo dziękuję za tak dobrą i wyczerpującą odpowiedź. Serdecznie polecam cały serwis.
Marek

Poruszany przez Panią temat jest bardzo interesujący, mimo iż w praktyce nie budzi żadnych wątpliwości, to kwestią interesującą jest, na jakiej podstawie wszyscy akceptują i popierają podejmowanie interwencji i działań przez policjantów poza wyznaczonymi godzinami pracy.

Po pierwsze, obowiązek policjantów do interweniowania w sytuacjach naruszenia prawa, porządku publicznego czy tylko ich zagrożenia wywodzony jest z jednej z podstawowych zasad prawa karnego, tj. obowiązku obywateli do „społecznej denuncjacji”. Wynika to z treści art. 304 Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.) stanowiącego: „Każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję”.

Kolejną podstawę dla działania policjantowi po służbie daje art. 243 § 1 K.p.k. mówiący: „Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.”.

Najważniejszą jednak podstawą dla podejmowani działań przez policjantów poza służbą jest treść roty ślubowania, do przestrzegania której są zobowiązani policjanci zarówno na służbie, jak i w życiu prywatnym. Treść ślubowania zapisana została w art. 27 ust. 1 ustawy o policji. Zgodnie z nią przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie według następującej roty:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej.”

Podkreślić jednak należy, że zarówno ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jak również akty wykonawcze nie regulują kwestii dotyczącej obowiązku podejmowania czynności służbowych przez policjanta będącego poza służbą.

Istotne jest tu stanowisko Komendy Głównej Policjo oraz Biura Kryminalnego Policji stwierdzające:

„Czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków. Zasadą jest, że policjanci wykonują czynności służbowe w przyjętym dla nich rozkładzie czasu służby. Przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie kwestii charakteru obowiązku, jaki spoczywa na policjancie w sytuacji zaistnienia przestępstwa, którego jest świadkiem poza godzinami jego służby. O ile nie budzi zasadniczych wątpliwości samo istnienie obowiązku, o tyle trudno jednoznacznie wskazać, jakiego rodzaju jest to obowiązek. W szczególności powstaje pytanie, czy obowiązek ten ma charakter obowiązku prawnego, czy też obowiązku społecznego – powinności. Podzielić należy pogląd Biura Kryminalnego KGP (stanowisko poniżej), że w zależności od sytuacji policjant poza czasem swojej służby wskutek niepodjęcia czynności może ponosić odpowiedzialność karną na zasadach ogólnych, jak każdy inny człowiek, ale również za niedopełnienie obowiązków.

Policjant poza czasem pełnienia służby jest bowiem obowiązany przestrzegać złożonego ślubowania, z którego wynika obowiązek ochrony porządku prawnego oraz strzeżenia bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Obowiązki te sprowadzają się zatem nie tylko do przestrzegania prawa, do czego zobowiązany jest każdy, lecz także do działania na rzecz ochrony ww. wartości. Niewątpliwie standard wymogów w zakresie przestrzegania prawa, w stosunku do policjanta, jest wyższy aniżeli powszechnie, gdyż wstępując do służby i składając ślubowanie przyjmuje on na siebie szczególne obowiązki. W okolicznościach konkretnej sprawy łatwiej jest dokonać oceny prawnej sytuacji, aniżeli generalizując.

Zgodnie z rotą ślubowania zawartą w art. 27 ustawy o Policji na policjancie ciążą obowiązki, i niepodjęcie określonych czynności może skutkować odpowiedzialnością karną z art. 231 § 1 K.k. (niedopełnienie obowiązków). Należy jednak mieć na uwadze, że przystępując w czasie wolnym od służby do interwencji, ujawniając się jako policjant, działając nieadekwatnie do zagrożenia, można narazić się na odpowiedzialność karną – przekroczenie uprawnień.

Funkcjonariusz Policji w czasie wolnym od służby, będąc świadkiem popełnianego przestępstwa, podejmując czynności zatrzymania sprawcy, może dokonać tego w dwojaki sposób, tzn. nie ujawniając się, że jest policjantem i dokonać ujęcia obywatelskiego lub okazując legitymację służbową i informując osobę zatrzymywaną, że jest policjantem, dokonać zatrzymania procesowego, art. 244 § 1 K.p.k.

Jeżeli sprawca dokonał naruszenia nietykalności lub czynnej napaści na policjanta, który nie okazał legitymacji służbowej, a miało to związek z wykonywaniem przez niego czynności służbowych lub nastąpiło w trakcie wykonywania czynności służbowych, a sprawca wiedział, iż działa w stosunku do funkcjonariusza Policji, wówczas policjantowi przysługuje pełna ochrona prawna. Dotyczy to również sytuacji, gdy policjant został zaatakowany w czasie wolnym od służby, ale w związku z prowadzonymi w przeszłości czynnościami służbowymi wobec sprawcy napaści, naruszenia nietykalności.

Jak się wydaje, uprawniona jest teza: funkcjonariusz Policji podejmując w czasie wolnym od służby działania zmierzające do ochrony porządku prawnego w zgodzie z rotą ślubowania, działa w ramach obowiązków służbowych lub w związku z nimi, a tym samym korzysta ze wzmożonej ochrony prawnej, wówczas jednak musi działać stosownie do wewnętrznych wymogów regulujących wykonanie określonych czynności służbowych.”

Stanowisko to publikowane jest na stronach Informacyjnego Serwisu Policji w zakładce wiadomości dla policjantów i pracowników policji.

Tak więc policjant, który podejmuje interwencję poza służbą traktowany jest tak samo jak policjant na służbie i musi przestrzegać tych samych zasad podczas interwencji. Oznacza to, iż może on wystawić mandat jednak z zachowaniem procedur.

Procedura wystawienia mandatu opisana jest w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. Funkcjonariusz nakładający grzywnę, zwany dalej „funkcjonariuszem”, na żądanie sprawcy wykroczenia jest obowiązany okazać dokument uprawniający go do nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego (§ 3). Jednakże okazanie takiego dokumentu (np. wyciągu z ustawy) następuje jedynie na żądanie osoby karanej.

Po drugie, policjant ma prawo, a wręcz obowiązek wylegitymowania osoby zatrzymanej. Zgodnie z rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. o sposobie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów i jego § 7: „Policjant dokumentuje legitymowanie osoby w notatniku służbowym lub na odpowiednim nośniku technicznym albo w notatce służbowej, określając datę, czas, miejsce i przyczynę legitymowania oraz następujące dane osoby legitymowanej:

1) imię (imiona) i nazwisko oraz adres zamieszkania lub pobytu;

2) numer PESEL, a w przypadku braku informacji o numerze PESEL: datę i miejsce urodzenia oraz imiona rodziców i nazwisko rodowe;

3) rodzaj i cechy identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość osoby legitymowanej.”

Wypisując mandat, policjant musi posługiwać się wzorem urzędowym mandatu z tzw. bloczka lub też mandatem wygenerowanym przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, który to szczegółowo określony jest w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. Formularz, przy wykorzystaniu którego nakłada się grzywnę w drodze mandatu karnego, składa się z 5 odcinków: „A”, „B”, „C”, „D” i „E”, oznaczonych serią i numerem, ułożonych w książkę w postaci bloczka, umieszczoną w zespolonym pakiecie, z zachowaniem ciągłości numeracji. Odcinki „A”, „B”, „C” i „D” są wykonane na papierze samokopiującym. Mandat generowany przez system różni się od „tradycyjnej wersji” tym, iż nie jest on ułożony w książkę w postaci bloczka i nie posiada odcinków samokopiujących, a seria i numer mandatu są nadawane przez system automatycznie z puli numerów przydzielonych (§ 2-2a rozporządzenia). Przed wręczeniem mandatu funkcjonariusz ma obowiązek pouczyć sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy (§ 6). W przypadku wyrażenia zgody na przyjęcie mandatu, wręcza się go sprawcy, za pokwitowaniem. Sprawca wykroczenia potwierdza przyjęcie mandatu karnego kredytowanego, składając czytelny podpis na odcinku „C” formularza. Sprawca wykroczenia ukarany mandatem karnym kredytowanym otrzymuje odcinki „A”, „B” i „C” formularza (§ 4 ust. 2 i 3).

Co bardzo istotne, obowiązek wręczenia właściwych odcinków następuje jedynie w przypadku przyjęcia mandatu przez sprawcę, nie wydaje się ani odcinków mandatu, ani żadnego innego dokumentu w sytuacji, gdy sprawca odmówi przyjęcia mandatu.

Zgodnie z ustawą o Policji przy wykonywaniu czynności administracyjno-porządkowych nieumundurowany policjant obowiązany jest na żądanie obywatela okazać legitymację służbową lub znak identyfikacyjny w taki sposób, aby zainteresowany miał możliwość odczytać i zanotować numer i organ, który wydał legitymację, oraz nazwisko policjanta (art. 61 ust. 2).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Pozew o zwrot udzielonej pożyczki i zawiadomienie prokuratury

Mam problem z odzyskaniem pieniędzy od dłużników, pożyczyłem pieniądze online za pośrednictwem portalu. Pożyczki są już od dawna w całości wymagalne. Czy kierując pozew o zwrot do e-sądu, mogę równocześnie zawiadomić prokuraturę o popełnionym przestępstwie oszustwa? Czy jest szansa na odzyskanie pożyczonych pieniędzy?

Wydanie orzeczenia przez sąd apelacyjny

Zostałem skazany kilka miesięcy temu z art. 190a, wyrokiem 5 miesięcy w zawieszeniu na 2 lata. Odwołałem się o wyroku I instancji. Sąd II instancji utrzymał wyrok w mocy. Skierowałem skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich. Otrzymałem pismo od RPO, że potrzebna jest kopia uzasadnienia. Dopiero po uzupełnieniu wniosku we wskazany sposób rzecznik będzie mógł podjąć dalsze działania w sprawie. Uzasadnienia wyroku na piśmie nie otrzymałem. Czy mogę wystąpić o wydanie orzeczenia przez sąd apelacyjny?

Wyprostowanie spraw z przeszłości bez odsiadki

Mój kolega jest poszukiwany, gdyż trzy lata temu został skazany na rok odsiadki za jazdę po spożyciu (bo to nie było pierwszy raz). Wyjechał za granicę i żyje bez konfliktów z prawem. Czy jest jakaś możliwość wyprostowania spraw z przeszłości bez odsiadki?

Upublicznienie wyroku sądu karnego, czy prawo na to zezwala?

Dysponuję prawomocnym wyrokiem sądu karnego, na mocy którego pewna osoba została uznana winną. Chciałbym udostępnić ten wyrok w Internecie z podaniem danych osobowych skazanego. Czy prawo na to zezwala?

Policja zatrzymała moje rzeczy, mimo że to współlokator jest podejrzany o handel narkotykami

Mój współlokator jest podejrzewany o handel narkotykami. W związku z tym policja przeszukała wspólnie wynajmowane przez nas mieszkanie. Zatrzymano mój telefon, tablet, laptop i recepty. Te recepty znalazły się w domu przez mojej roztargnienie – jestem farmaceutą, pracuję w aptece. Miałem ciężki tydzień i z przepracowania bezwiednie włożyłem do torby kilka sprawdzonych przeze mnie recept. Przeszukanie nastąpiło bez nakazu prokuratora. Co mogę zrobić, żeby odzyskać sprzęt?

Uzasadnione wątpliwości co do poczytalności obwinionego

Zostałem przesłuchany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej i postawiono mi zarzut o wykroczenie nielegalnego zatrudnienia obcokrajowca. Z powodu dużego stresu, który miałem ostatnio, udałem się po poradę do psychiatry. Aktualnie przebywam na zwolnieniu, pomimo tego stawiłem się na to wezwanie. Przesłuchujący poinformował mnie, że zostanę skierowany przez nich na badania do poradni zdrowia psychicznego. Czy funkcjonariusz ma prawo tak dalece ingerować w moje życie?

Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest wyrokiem skazującym

Muszę w pracy uzyskać certyfikat dotyczący dostępu do danych poufnych. W ankiecie jest pytanie, czy byłem karany za przestępstwo i nie wiem, jak odpowiedzieć. W roku 2013 znajomy wskazał mnie policji jako osobę, od której kupił 3 gramy marihuany. Mój adwokat doradził mi przyznać się do winy ze względu na niską szkodliwość czynu, co miało szybko zakończyć sprawę. Tak też zrobiliśmy i jeszcze tego samego roku otrzymałem wyrok, w którym sprawa została warunkowo umorzona na okres 2 lat próby i zapłatę 120 zł urzędowi skarbowemu. Bardzo proszę o odpowiedź, czy jestem skazany, czy nie? Chciałbym odpowiedzieć zgodnie z prawdą.

Zawiadomienie policji lub prokuratury o popełnieniu przestępstwa

Ile czasu od uzyskania dowodów z nagrań mam na zawiadomienie policji lub prokuratury o popełnieniu przestępstwa? Czy takie dowody mają „termin ważności”?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »