Ile czasu ma policja na ustalenie sprawcy kolizji?

Kolizja drogowa jako wykroczenie i rola policji

Typowa kolizja drogowa, w której dochodzi do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jest najczęściej oceniana przez pryzmat art. 86 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy kierujący na drodze publicznej, w strefie zamieszkania albo w strefie ruchu nie zachowuje należytej ostrożności i powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

W praktyce może chodzić np. o najechanie na tył innego pojazdu, wymuszenie pierwszeństwa, nieprawidłowe cofanie na parkingu albo inną sytuację, w której doszło do szkody lub realnego zagrożenia. Jeżeli jednak w zdarzeniu ktoś doznał obrażeń, sprawa wymaga ostrożnej kwalifikacji. Naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia może zmieniać ocenę prawną, a przy poważniejszych skutkach w grę może wejść już nie wykroczenie, lecz przestępstwo wypadku komunikacyjnego.

Policja prowadzi w takich sprawach czynności wyjaśniające po to, aby ustalić, czy są podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrać dane potrzebne do takiego wniosku. Czynności te powinny być zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia. Jest to ważny termin organizacyjny, ale w praktyce jego przekroczenie nie powoduje samo przez się, że sprawa musi zostać umorzona albo że nie można już kierować jej do sądu.

Ile czasu ma policja na ustalenie sprawcy kolizji?

Na pytanie o czas policji trzeba odpowiedzieć w kilku poziomach. Po pierwsze, czynności wyjaśniające powinny zakończyć się w ciągu miesiąca od ich podjęcia. Po drugie, mandat można nałożyć tylko w terminach przewidzianych dla postępowania mandatowego. Po trzecie, całej sprawy nie można prowadzić dłużej niż pozwala na to przedawnienie karalności wykroczenia.

Jeżeli od kolizji minął miesiąc i kierowca otrzymał wezwanie na komisariat, nie oznacza to automatycznie, że policja działa za późno. Funkcjonariusze mogą nadal wyjaśniać sprawę, przesłuchiwać uczestników i świadków, analizować notatki, dane z monitoringu, zdjęcia, dokumentację szkody oraz ewentualne nagrania z kamer samochodowych.

Znaczenie ma natomiast to, kiedy ustalono sprawcę i czy okoliczności nie budzą wątpliwości. Jeżeli sprawca został ustalony, a sprawa nadaje się do zakończenia mandatem, grzywna w drodze mandatu nie może zostać nałożona po upływie 60 dni od dnia ustalenia sprawcy wykroczenia.

Czy po miesiącu od kolizji można dostać mandat?

Tak, jest to możliwe. Aktualnie nie obowiązuje już prosta zasada, że mandat po kolizji musi zostać nałożony w ciągu 14 dni od zdarzenia. W postępowaniu mandatowym funkcjonariusz może nałożyć mandat, gdy sprawcę schwytano na gorącym uczynku albo bezpośrednio po wykroczeniu, a także wtedy, gdy stwierdzono popełnienie wykroczenia w inny sposób, np. na podstawie urządzenia rejestrującego, monitoringu lub innych dowodów, a nie ma wątpliwości co do sprawcy.

Granica czasowa jest obecnie związana z ustaleniem sprawcy. Mandat nie może zostać nałożony po upływie 60 dni od dnia ustalenia sprawcy wykroczenia. Dlatego wezwanie na komisariat po kilku tygodniach od kolizji może nadal zakończyć się propozycją mandatu, jeżeli policja uzna, że materiał dowodowy jest wystarczający.

W sprawach o wykroczenia z rozdziału XI Kodeksu wykroczeń, czyli dotyczące bezpieczeństwa i porządku w komunikacji, w postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę do 5000 zł, a przy zbiegu wykroczeń do 6000 zł. Gdy sprawa trafi do sądu, za wykroczenia z art. 86 Kodeksu wykroczeń grzywna może być znacznie wyższa, ponieważ przepisy przewidują w tych sprawach możliwość wymierzenia grzywny do 30 000 zł.

Czy trzeba przyjąć mandat za kolizję?

Nie. Sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu. Odmowa ma sens zwłaszcza wtedy, gdy nie zgadzasz się z opisem zdarzenia, nie ma jasnych dowodów, poszkodowany odjechał z miejsca kolizji, są sprzeczne relacje świadków albo uszkodzenia pojazdów nie potwierdzają wersji przyjętej przez policję.

Odmowa przyjęcia mandatu zwykle powoduje, że sprawa może zostać skierowana do sądu. Wtedy to sąd ocenia materiał dowodowy i rozstrzyga, czy doszło do wykroczenia oraz kto ponosi odpowiedzialność. Jeżeli sprawa zostanie skierowana mimo wątpliwości, warto wiedzieć, jak prowadzić obronę i jakie dowody mogą mieć znaczenie: zdjęcia pojazdów, nagrania, dane z monitoringu, szkic sytuacyjny, dokumentacja naprawy, zeznania świadków oraz logiczna rekonstrukcja przebiegu zdarzenia.

Co oznacza odjazd poszkodowanego z miejsca kolizji?

Sam odjazd poszkodowanego z miejsca zdarzenia nie musi oznaczać, że sprawy nie będzie. Policja może prowadzić czynności na podstawie zgłoszenia jednego z uczestników, danych z ubezpieczenia, nagrań, zdjęć, zeznań świadków albo późniejszego zgłoszenia szkody.

Trzeba jednak odróżnić odjazd poszkodowanego od ucieczki sprawcy. Jeżeli kierowca, który spowodował szkodę, opuszcza miejsce zdarzenia w celu uniknięcia odpowiedzialności, może narazić się nie tylko na konsekwencje wykroczeniowe. W sprawach ubezpieczeniowych szczególne znaczenie ma art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który pozwala ubezpieczycielowi albo Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu dochodzić od kierującego zwrotu wypłaconego odszkodowania m.in. wtedy, gdy kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia.

Jeżeli sprawca opuścił miejsce kolizji, ubezpieczyciel może wystąpić z regresem, dlatego szczególnie warto przeanalizować problem opisany jako ucieczce z miejsca zdarzenia i regresem ubezpieczyciela. Nie każde oddalenie się będzie automatycznie ucieczką, ale okoliczności trzeba oceniać konkretnie: czy kierowca wiedział o zdarzeniu, czy próbował skontaktować się z poszkodowanym, czy zawiadomił policję lub ubezpieczyciela oraz czy zachował dowody potwierdzające swoją wersję.

Przedawnienie wykroczenia po kolizji

Przedawnienie jest odrębną kwestią od terminu na mandat. Zgodnie z aktualnym art. 45 Kodeksu wykroczeń karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok. Jeżeli jednak w tym rocznym okresie wszczęto postępowanie, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. W praktyce oznacza to, że w takiej sytuacji odpowiedzialność za wykroczenie może być aktualna dłużej niż 2 lata od zdarzenia.

Jeżeli w sprawie wszczęto mediację, czasu jej trwania nie wlicza się do okresu przedawnienia. W razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia przedawnienie biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia. Dlatego przy starszych sprawach trzeba sprawdzić nie tylko datę kolizji, ale także to, czy i kiedy wszczęto postępowanie oraz czy wystąpiły zdarzenia wpływające na bieg terminu.

Jak przygotować się do wezwania na policję?

Na komisariat warto zabrać wszystkie dowody, które mogą pomóc odtworzyć przebieg zdarzenia: zdjęcia uszkodzeń, nagranie z wideorejestratora, dane świadków, potwierdzenie zgłoszenia zdarzenia, korespondencję z ubezpieczycielem, dokumenty naprawy oraz własny opis sytuacji z godziną, miejscem i warunkami drogowymi.

Podczas czynności należy dokładnie czytać protokół lub notatkę przed podpisaniem. Jeżeli opis zdarzenia jest nieprecyzyjny, warto żądać uzupełnienia albo wpisać zastrzeżenia. Nie należy przyjmować mandatu tylko dlatego, że sprawa trwa długo albo kierowca chce ją szybko zakończyć. Przyjęty mandat co do zasady zamyka drogę do merytorycznej obrony, chyba że zachodzą szczególne podstawy do jego uchylenia.

FAQ

Podsumowanie

Policja powinna sprawnie wyjaśniać kolizję i zasadniczo zakończyć czynności w ciągu miesiąca od ich podjęcia, ale samo wezwanie po kilku tygodniach nie oznacza jeszcze przekroczenia nieprzekraczalnego terminu. Mandat nadal może być możliwy, jeżeli nie minęło 60 dni od ustalenia sprawcy i sprawa nie budzi wątpliwości.

Jeżeli nie zgadzasz się z ustaleniami, nie musisz przyjmować mandatu. W sprawach spornych znaczenie mają dowody, a po odmowie przyjęcia mandatu sprawę może ocenić sąd. Osobno trzeba analizować skutki ubezpieczeniowe, zwłaszcza wtedy, gdy któryś z uczestników odjechał z miejsca zdarzenia.

Źródła

• Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, w szczególności art. 24, art. 45 i art. 86 - Dz.U. 2025 poz. 734.
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, w szczególności art. 54, art. 96 i art. 97 - Dz.U. 2025 poz. 860.
• Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, w szczególności art. 43 - Dz.U. 2025 poz. 367.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.