• Stan prawny na: 2026-05-22
Osoba doznająca przemocy domowej może żądać nakazania sprawcy opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania, nawet jeśli sprawca jest współwłaścicielem domu lub małżonkiem. W wielu przypadkach możliwa jest również szybka interwencja policji i wydanie natychmiastowego nakazu opuszczenia lokalu.
Wyjaśniamy, kiedy można usunąć męża z domu, jakie dowody warto zgromadzić, gdzie zgłosić przemoc oraz jak wygląda procedura sądowa i policyjna zgodnie z aktualnymi przepisami.
Masz podobny problem prawny?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Opisz sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu
Samo to, że dom lub mieszkanie należy wyłącznie do jednego z małżonków, zwykle nie wystarcza do usunięcia drugiego małżonka z lokalu. Zgodnie z art. 28(1) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonek ma prawo korzystać z mieszkania służącego zaspokajaniu potrzeb rodziny.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy dochodzi do przemocy domowej. Wtedy możliwe jest zarówno uzyskanie sądowego nakazu opuszczenia mieszkania, jak i policyjnego nakazu natychmiastowego opuszczenia lokalu.
Przemoc domowa nie oznacza wyłącznie przemocy fizycznej. Mogą nią być również groźby, uporczywa kontrola, poniżanie, izolowanie, śledzenie, zakładanie podsłuchów czy urządzeń GPS albo groźby ze strony małżonka.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Aktualnie podstawą prawną ochrony jest przede wszystkim ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Osoba dotknięta przemocą może złożyć do sądu wniosek o:
Sprawy tego typu rozpoznawane są w trybie nieprocesowym przez sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania.
W praktyce bardzo istotne znaczenie mają:
Jeżeli została wszczęta procedura Niebieskiej Karty albo prowadzone jest postępowanie karne, znacząco wzmacnia to sytuację dowodową osoby pokrzywdzonej. Warto również rozważyć zgłoszenie przemoc domowej organom, jeśli dotąd nie podjęto formalnych działań.
Od kilku lat policja oraz Żandarmeria Wojskowa mają prawo wydać wobec sprawcy przemocy domowej natychmiastowy nakaz opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania oraz zakaz zbliżania się do niego.
Nakaz może zostać wydany podczas interwencji, jeżeli zachowanie sprawcy stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników.
Początkowo nakaz obowiązuje przez 14 dni, ale może zostać przedłużony przez sąd. Naruszenie zakazu może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową lub karną.
W praktyce oznacza to, że osoba doznająca przemocy nie musi wyprowadzać się z własnego domu i oczekiwać miesiącami na rozstrzygnięcie sprawy.
We wniosku należy dokładnie opisać:
Do wniosku warto dołączyć:
Sąd może zabezpieczyć sytuację już na czas trwania postępowania i wydać tymczasowe postanowienie jeszcze przed zakończeniem sprawy.
Poniżej przedstawiono przykładowe sytuacje, w których możliwe było skuteczne uzyskanie ochrony przed sprawcą przemocy domowej.
Pani Anna przez wiele miesięcy doświadczała przemocy psychicznej i kontroli ze strony męża. Mężczyzna sprawdzał jej telefon, śledził ją za pomocą lokalizatora GPS i groził jej po każdej próbie rozstania. Po interwencji policji wszczęto procedurę Niebieskiej Karty. Na podstawie zgromadzonych wiadomości, zeznań sąsiadów i dokumentacji policyjnej sąd zobowiązał męża do opuszczenia wspólnie zajmowanego domu.
Pani Katarzyna została zmuszona do wyprowadzki z własnego mieszkania po kolejnych awanturach i groźbach męża. Podczas jednej z interwencji policjanci wydali natychmiastowy nakaz opuszczenia lokalu przez sprawcę przemocy. Dzięki temu mogła bezpiecznie wrócić do mieszkania jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego.
Pani Barbara doświadczała przemocy ekonomicznej i ciągłego zastraszania. Mąż blokował jej dostęp do pieniędzy i regularnie ją poniżał. Po konsultacji prawnej przygotowała wniosek do sądu oraz zabezpieczyła korespondencję i nagrania rozmów. Sąd wydał zakaz zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną.
Tak. W sprawach przemocy domowej sąd albo policja mogą nakazać opuszczenie mieszkania niezależnie od prawa własności.
Tak, jeżeli zachowanie sprawcy powoduje zagrożenie, cierpienie psychiczne albo szczególnie utrudnia wspólne zamieszkiwanie. Kluczowe znaczenie mają dowody.
To zależy od sądu i stopnia skomplikowania sprawy. W pilnych sytuacjach możliwe jest jednak szybkie zabezpieczenie jeszcze przed zakończeniem postępowania.
Nie. Niebieska Karta pomaga w wykazaniu przemocy, ale nie jest warunkiem koniecznym do uzyskania ochrony.
Należy niezwłocznie zawiadomić policję. Naruszanie nakazu lub zakazu może prowadzić do odpowiedzialności karnej.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej – Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493
3. Kodeks postępowania cywilnego – przepisy dotyczące zobowiązania sprawcy przemocy do opuszczenia mieszkania.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marek Gola
Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności...
>> więcej informacjiPotrzebujesz pomocy prawnika?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu
Zapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
