Jak usunąć męża z domu z powodu przemocy domowej?

Czy można usunąć męża z domu?

Samo to, że dom lub mieszkanie należy wyłącznie do jednego z małżonków, zwykle nie wystarcza do usunięcia drugiego małżonka z lokalu. Zgodnie z art. 28(1) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonek ma prawo korzystać z mieszkania służącego zaspokajaniu potrzeb rodziny.

Podstawą usunięcia sprawcy przemocy z lokalu są przepisy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, a nie zasady dotyczące zwykłych sporów mieszkaniowych czy oszustwa na wynajmie mieszkania. Ochrona może być udzielona także wtedy, gdy sprawca ma tytuł prawny do lokalu.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy dochodzi do przemocy domowej. Wtedy możliwe jest zarówno uzyskanie sądowego nakazu opuszczenia mieszkania, jak i policyjnego nakazu natychmiastowego opuszczenia lokalu.

Przemoc domowa nie oznacza wyłącznie przemocy fizycznej. Mogą nią być również groźby, uporczywa kontrola, poniżanie, izolowanie, śledzenie, zakładanie podsłuchów czy urządzeń GPS albo groźby ze strony małżonka.

Nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę przemocy

Aktualnie podstawą prawną ochrony jest przede wszystkim ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Przy konflikcie domowym warto też rozważyć, czy mediacja w sprawie przemocy domowej jest w danych okolicznościach właściwym rozwiązaniem.

Osoba dotknięta przemocą może złożyć do sądu wniosek o:

• zobowiązanie sprawcy do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania,
• zakaz zbliżania się do mieszkania i jego otoczenia,
• zakaz kontaktowania się lub zbliżania do pokrzywdzonego.

Sprawy tego typu rozpoznawane są w trybie nieprocesowym przez sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania. Jeżeli sytuacja obejmuje także małoletniego, warto osobno sprawdzić temat: przemoc domowa wobec dziecka, w tym moment, w którym potrzebna jest interwencja policji lub sądu rodzinnego.

W praktyce bardzo istotne znaczenie mają:

• procedura Niebieskiej Karty,
• notatki policyjne,
• obdukcje i dokumentacja lekarska,
• wiadomości SMS i komunikatory,
• nagrania rozmów lub awantur,
• zeznania świadków.

Jeżeli została wszczęta procedura Niebieskiej Karty albo prowadzone jest postępowanie karne, znacząco wzmacnia to sytuację dowodową osoby pokrzywdzonej. Warto również rozważyć zgłoszenie przemoc domowej organom, jeśli dotąd nie podjęto formalnych działań. Gdy strony nadal mieszkają razem, osobnego omówienia wymaga przemoc domowa a wspólne mieszkanie i możliwe sposoby ochrony osoby pokrzywdzonej.

Policyjny nakaz opuszczenia mieszkania

Od kilku lat policja oraz Żandarmeria Wojskowa mają prawo wydać wobec sprawcy przemocy domowej natychmiastowy nakaz opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania oraz zakaz zbliżania się do niego. Gdy zachowanie sprawcy wiąże się z alkoholem, warto osobno przeanalizować temat: alkohol a przemoc domowa oraz znaczenie nietrzeźwości dla odpowiedzialności.

Jeżeli potrzebna jest szybka interwencja, szczegółowo opisujemy także nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę przemocy, przesłanki jego wydania przez Policję i dalsze kroki po zastosowaniu środka.

Nakaz może zostać wydany podczas interwencji, jeżeli zachowanie sprawcy stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników.

Początkowo nakaz obowiązuje przez 14 dni, ale może zostać przedłużony przez sąd. Naruszenie zakazu może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową lub karną.

W praktyce oznacza to, że osoba doznająca przemocy nie musi wyprowadzać się z własnego domu i oczekiwać miesiącami na rozstrzygnięcie sprawy.

Jak przygotować wniosek do sądu?

We wniosku należy dokładnie opisać:

• na czym polega przemoc,
• jak często dochodzi do agresywnych zachowań,
• czy występowały groźby, kontrolowanie lub stalking,
• czy były interwencje policji,
• jakie dowody potwierdzają sytuację.

Do wniosku warto dołączyć:

• wydruki wiadomości,
• zdjęcia obrażeń lub zniszczeń,
• dokumentację medyczną,
• numery spraw policyjnych lub prokuratorskich,
• dane świadków.

Sąd może zabezpieczyć sytuację już na czas trwania postępowania i wydać tymczasowe postanowienie jeszcze przed zakończeniem sprawy.

Przykłady

Poniżej przedstawiono przykładowe sytuacje, w których możliwe było skuteczne uzyskanie ochrony przed sprawcą przemocy domowej.

FAQ

Czy można usunąć męża z domu, jeśli jest współwłaścicielem mieszkania?

Tak. W sprawach przemocy domowej sąd albo policja mogą nakazać opuszczenie mieszkania niezależnie od prawa własności.

Czy przemoc psychiczna wystarczy do wydania nakazu?

Tak, jeżeli zachowanie sprawcy powoduje zagrożenie, cierpienie psychiczne albo szczególnie utrudnia wspólne zamieszkiwanie. Kluczowe znaczenie mają dowody.

Jak długo trwa postępowanie?

To zależy od sądu i stopnia skomplikowania sprawy. W pilnych sytuacjach możliwe jest jednak szybkie zabezpieczenie jeszcze przed zakończeniem postępowania.

Czy trzeba mieć Niebieską Kartę?

Nie. Niebieska Karta pomaga w wykazaniu przemocy, ale nie jest warunkiem koniecznym do uzyskania ochrony.

Co zrobić, gdy mąż łamie zakaz zbliżania się?

Należy niezwłocznie zawiadomić policję. Naruszanie nakazu lub zakazu może prowadzić do odpowiedzialności karnej.