- Blokada alkoholowa nie uchyla zakazu prowadzenia pojazdów – zmienia jedynie sposób jego wykonywania.
- W okresie obowiązywania zakazu starosta może odmówić wydania nowych kategorii prawa jazdy.
- Zakaz obejmuje również skutki administracyjne wynikające z ustawy o kierujących pojazdami.
- Nowe uprawnienia można uzyskać dopiero po zakończeniu okresu zakazu, chyba że sąd wcześniej zmieni jego zakres.
Blokada alkoholowa a możliwość zdobycia nowych kategorii prawa jazdy
Uzyskanie zgody sądu na prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową nie oznacza odzyskania pełnej swobody w zakresie uprawnień kierowcy. Nadal obowiązuje bowiem środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a zmienia się jedynie sposób jego wykonywania.
W praktyce oznacza to, że osoba objęta zakazem może prowadzić wyłącznie pojazdy wyposażone w blokadę alkoholową i tylko w zakresie wynikającym z posiadanych wcześniej uprawnień. Starosta ma natomiast obowiązek odmówić wydania nowych kategorii prawa jazdy do czasu zakończenia okresu zakazu.
Jeżeli chcesz sprawdzić, kiedy i na jakich warunkach można składać taki wniosek do sądu, zobacz także omówienie: blokada alkoholowa po jeździe po alkoholu.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Dlaczego starosta może odmówić wydania nowej kategorii?
Podstawą odmowy jest art. 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem prawo jazdy nie może zostać wydane osobie, wobec której obowiązuje prawomocny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Dotyczy to nie tylko odzyskania wcześniej posiadanych uprawnień, ale także ubiegania się o nowe kategorie, np. B+E, C, C+E czy A. Organy administracji traktują obowiązujący zakaz jako przeszkodę do wydania profilu kandydata na kierowcę (PKK).
Znaczenie ma również zakres obowiązywania zakazu, ponieważ skutki środka karnego mogą obejmować także inne kategorie prawa jazdy wynikające z ustawy o kierujących pojazdami.
Blokada alkoholowa nie kończy zakazu
Zgoda na prowadzenie pojazdów z blokadą alkoholową jest wydawana na podstawie art. 182a Kodeksu karnego wykonawczego. Sąd może zezwolić na dalsze wykonywanie zakazu wyłącznie w ograniczonej formie – poprzez prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową.
Nie dochodzi jednak do uchylenia samego zakazu. Nadal trwa okres środka karnego orzeczonego przez sąd, a wpis o zakazie pozostaje w systemie kierowców.
Dlatego starostwo nie może potraktować takiej osoby jak kierowcy posiadającego pełne i nieograniczone uprawnienia.
Co można zrobić przed zakończeniem zakazu?
Możliwości działania są ograniczone. Co do zasady trzeba odczekać do zakończenia okresu zakazu prowadzenia pojazdów. Dopiero wtedy możliwe jest uzyskanie nowych kategorii prawa jazdy.
W niektórych sytuacjach warto jednak przeanalizować treść wyroku i zakres zakazu. Znaczenie mają m.in.:
- dokładny zakres orzeczonego zakazu,
- kategorie prawa jazdy posiadane przed skazaniem,
- treść postanowienia o blokadzie alkoholowej,
- okres pozostały do zakończenia środka karnego.
W praktyce zdarzają się również sytuacje, gdy jeszcze przed pełnym wykonaniem zakazu sąd może zamienić zakaz na blokadę, ale nie powoduje to automatycznego prawa do zdobywania nowych kategorii.
Stanowisko sądów administracyjnych
Orzecznictwo sądów administracyjnych od lat potwierdza, że zakaz prowadzenia pojazdów wpływa także na możliwość uzyskiwania kolejnych kategorii prawa jazdy.
Sądy wskazują, że organ administracyjny nie ingeruje w wyrok karny, lecz wykonuje obowiązki wynikające z ustawy o kierujących pojazdami. Odmowa wydania prawa jazdy lub profilu PKK nie jest więc dodatkową karą, ale skutkiem administracyjnym obowiązującego zakazu.
W praktyce oznacza to, że nawet jeśli kierowca odzyskał możliwość jazdy z blokadą alkoholową, nadal ponosi konsekwencje wyroku za alkohol aż do zakończenia środka karnego.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce działają przepisy dotyczące zakazu prowadzenia pojazdów i blokady alkoholowej.
Marek odzyskał możliwość prowadzenia samochodu z blokadą alkoholową po połowie okresu zakazu. Chciał rozszerzyć uprawnienia o kategorię C, aby rozpocząć pracę jako kierowca dostawczy. Starosta odmówił jednak wydania profilu PKK, ponieważ zakaz prowadzenia pojazdów nadal formalnie obowiązywał jeszcze przez 14 miesięcy.
Karolina posiadała kategorię B i po uzyskaniu zgody na jazdę z blokadą chciała zrobić kategorię A na motocykl. Ośrodek szkolenia kierowców poinformował ją, że bez aktywnego profilu PKK nie może rozpocząć kursu. Po konsultacji prawnej okazało się, że musi poczekać do zakończenia zakazu albo wystąpić do sądu o zmianę jego zakresu, jeśli istnieją ku temu wyjątkowe podstawy.
Paweł posiadał wcześniej kategorię B+E. Po wyroku za jazdę po alkoholu uzyskał możliwość prowadzenia pojazdów z blokadą alkoholową. Mógł odzyskać wcześniejsze uprawnienia objęte decyzją sądu, ale urząd odmówił mu rozszerzenia prawa jazdy o kategorię D do przewozu osób aż do zakończenia zakazu.
FAQ
Czy blokada alkoholowa oznacza odzyskanie pełnych praw kierowcy?
Nie. Blokada alkoholowa pozwala jedynie wykonywać zakaz w ograniczonej formie. Sam zakaz prowadzenia pojazdów nadal obowiązuje.
Czy można zrobić kategorię B+E podczas obowiązywania zakazu?
Co do zasady nie. Starosta może odmówić wydania profilu PKK do czasu zakończenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Czy urząd może odmówić mimo zgody sądu na jazdę z blokadą?
Tak. Zgoda na blokadę alkoholową nie uchyla zakazu, dlatego organ administracyjny nadal stosuje ograniczenia wynikające z ustawy.
Czy można wcześniej odzyskać możliwość zdobywania nowych kategorii?
Zależy to od treści wyroku i konkretnej sytuacji. W niektórych przypadkach możliwe jest składanie wniosków do sądu, jednak nie zawsze prowadzi to do uchylenia ograniczeń administracyjnych.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
- Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – Dz.U. z 2024 r. poz. 1210 ze zm.
- Kodeks karny wykonawczy – art. 182a
- Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1975 r., sygn. akt V KZP 2/74
- Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 915/17
- Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 78/18
- Wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 2834/18
