Kara grzywny za wykroczenie a służba w Policji

Kara grzywny za wykroczenie drogowe a możliwość służby w Policji

Podstawowe warunki przyjęcia do służby określa art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Służbę może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzysta z pełni praw publicznych, ma co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe, posiada wymaganą zdolność fizyczną i psychiczną oraz daje rękojmię zachowania tajemnicy.

Wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń polega na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka. Jest to wykroczenie, a nie przestępstwo. Dlatego sama grzywna za taki czyn nie oznacza automatycznej przeszkody formalnej w postaci prawomocnego skazania za przestępstwo.

Trzeba jednak odróżnić dwie sytuacje. Stan po użyciu alkoholu to zasadniczo stężenie od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu we krwi albo od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza. Stan nietrzeźwości, czyli wartości powyżej tych granic, przy prowadzeniu pojazdu mechanicznego wypełnia już znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. W takim przypadku skutki dla rekrutacji do Policji są znacznie poważniejsze, bo chodzi o skazanie za przestępstwo. Osobno omawiamy także nietrzeźwości żołnierza służbie.

Czy dawny wyrok za wykroczenie jest prawomocny?

Jeżeli sprawę rozpoznawał sąd i wydał wyrok albo wyrok nakazowy, a orzeczenie nie zostało skutecznie zaskarżone w terminie albo zostało utrzymane po odwołaniu, rozstrzygnięcie staje się prawomocne. W sprawach o wykroczenia poprawniej mówi się jednak o ukaraniu, a nie o skazaniu za przestępstwo.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wyklucza osobę prawomocnie skazaną za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Nie zawiera analogicznego bezwzględnego zakazu wobec osoby ukaranej za wykroczenie. Nie oznacza to jednak, że wykroczenie jest dla rekrutacji całkowicie obojętne.

Nieposzlakowana opinia przy rekrutacji do Policji

Drugim, bardzo ważnym kryterium jest nieposzlakowana opinia. Ustawa nie podaje zamkniętej definicji tego pojęcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że chodzi o ocenę osoby nie tylko w sensie formalnej niekaralności, lecz także w sferze etycznej, moralnej, zawodowej i społecznej.

Dlatego organ prowadzący postępowanie kwalifikacyjne może analizować rodzaj czynu, czas, jaki upłynął od zdarzenia, zachowanie kandydata po incydencie, kolejne naruszenia prawa albo ich brak, a także sposób wyjaśnienia sprawy w dokumentach i rozmowie kwalifikacyjnej. Prowadzenie pojazdu po alkoholu jest oceniane szczególnie ostro, bo Policja odpowiada za bezpieczeństwo i porządek publiczny, w tym za bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Nie można jednak z góry przesądzić, że każde dawne wykroczenie z art. 87 § 1 K.w. przekreśla szanse kandydata. Inaczej może zostać oceniony jednorazowy czyn sprzed kilkunastu lat, po którym kandydat przestrzegał prawa, a inaczej świeże albo powtarzające się naruszenia. W podobnych sprawach znaczenie ma również ocena charakteru w zawodach zaufania publicznego, bo wymóg nieposzlakowanej opinii pojawia się nie tylko przy służbach mundurowych.

Zatarcie ukarania za wykroczenie

Zatarcie ukarania usuwa formalne skutki dawnego wykroczenia, ale w rekrutacji do Policji osobno ocenia się ustawowe wymagania i nieposzlakowaną opinię kandydata. Ogólne zasady dotyczące wykroczenia, grzywny i zaświadczenia z KRK przedstawia artykuł wyrok za wykroczenie a niekaralność w KRK.

W tej sprawie trzeba następnie ustalić, czego żąda formularz rekrutacyjny oraz czy i w jaki sposób organ może brać pod uwagę dawne zdarzenie mimo braku aktualnego wpisu.

Zatarcie ukarania należy odróżnić od kwestii, jaką jest przedawnienie wykonania grzywny. Pierwsza instytucja wpływa na status osoby ukaranej, druga dotyczy możliwości egzekwowania prawomocnie orzeczonej kary pieniężnej.

Czy można składać dokumenty do Policji?

Jeżeli kandydat spełnia pozostałe wymagania ustawowe, może złożyć dokumenty do służby w Policji. Dawna grzywna za wykroczenie nie jest sama w sobie takim samym problemem jak prawomocne skazanie za przestępstwo. Trzeba jednak liczyć się z tym, że zdarzenie może zostać omówione lub ocenione w toku rekrutacji.

W praktyce warto przygotować się do rzeczowego wyjaśnienia, że był to jednorazowy incydent, od którego upłynęło wiele lat, kara i zakaz zostały wykonane, a późniejsze zachowanie potwierdza przestrzeganie prawa. Jeżeli formularz lub pytanie komisji wymaga ujawnienia określonych informacji, należy odpowiadać zgodnie z prawdą.

Co może pomóc kandydatowi?

Największe znaczenie ma całościowa ocena aktualnej postawy kandydata. Pomocne mogą być dokumenty potwierdzające stabilną sytuację zawodową, brak kolejnych naruszeń prawa, pozytywne opinie z pracy lub działalności społecznej, ukończone szkolenia, uprawnienia przydatne w służbie oraz spójne wyjaśnienie okoliczności dawnego zdarzenia.

Nie warto opierać się wyłącznie na tym, że ukaranie uległo zatarciu. Zatarcie jest istotnym argumentem prawnym, ale nie zastępuje oceny nieposzlakowanej opinii. Ostateczna decyzja zależy od organu prowadzącego postępowanie kwalifikacyjne i konkretnego stanu faktycznego.

FAQ

Czy grzywna za wykroczenie oznacza, że jestem karany?

W sensie potocznym można mówić o ukaraniu, ale nie jest to skazanie za przestępstwo. Art. 25 ust. 1 ustawy o Policji mówi o prawomocnym skazaniu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a nie o każdym wykroczeniu.

Po jakim czasie zaciera się ukaranie za wykroczenie?

Co do zasady po 2 latach od wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania kary. Jeżeli orzeczono środek karny, np. zakaz prowadzenia pojazdów, zatarcie nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem.

Czy Policja może odmówić przyjęcia mimo zatarcia ukarania?

Może, jeżeli po ocenie całokształtu okoliczności uzna, że kandydat nie spełnia wymogu nieposzlakowanej opinii albo nie przejdzie innych etapów postępowania kwalifikacyjnego. Zatarcie jest ważne, ale nie daje automatycznego prawa do przyjęcia do służby.

Czy trzeba ujawniać zatarte wykroczenie w dokumentach?

To zależy od dokładnej treści pytania w formularzu lub w toku rekrutacji. Jeżeli pytanie dotyczy aktualnej karalności, zatarte ukaranie uważa się za niebyłe. Jeżeli organ pyta o określone zdarzenia z życiorysu lub o wcześniejsze postępowania, odpowiedź powinna być zgodna z prawdą.

Czy wykroczenie z art. 87 K.w. to to samo co przestępstwo z art. 178a K.k.?

Nie. Art. 87 K.w. dotyczy m.in. prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu. Art. 178a K.k. dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego i jest przestępstwem.

Podsumowanie

Dawna grzywna za wykroczenie drogowe z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń nie jest automatyczną przeszkodą do złożenia dokumentów do Policji, bo nie stanowi skazania za przestępstwo. Jeżeli kara i zakaz prowadzenia pojazdów zostały wykonane, ukaranie powinno być już zatarte.

Nie oznacza to jednak pełnej gwarancji przyjęcia. Rekrutacja obejmuje ocenę nieposzlakowanej opinii, a ta zależy od całokształtu okoliczności: rodzaju czynu, upływu czasu, zachowania po zdarzeniu i wiarygodności kandydata. Najbezpieczniej przygotować się do rzetelnego wyjaśnienia sprawy i nie ukrywać informacji, o które organ wyraźnie pyta.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, art. 25 - ISAP.

2. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, art. 46 i art. 87 - ISAP.

3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 106-107, art. 115 § 16 i art. 178a - ISAP.

4. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, art. 46 - ISAP.

5. Orzecznictwo dotyczące nieposzlakowanej opinii: NSA, sygn. I OSK 581/17; WSA w Warszawie, sygn. II SA/Wa 197/17; WSA w Warszawie, sygn. II SA/Wa 652/15.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.