Kara grzywny za wykroczenie a służba w Policji

Kara grzywny za wykroczenie drogowe a możliwość służby w Policji

Podstawowe warunki przyjęcia do służby określa art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Służbę może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzysta z pełni praw publicznych, ma co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe, posiada wymaganą zdolność fizyczną i psychiczną oraz daje rękojmię zachowania tajemnicy.

Wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń polega na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka. Jest to wykroczenie, a nie przestępstwo. Dlatego sama grzywna za taki czyn nie oznacza automatycznej przeszkody formalnej w postaci prawomocnego skazania za przestępstwo.

Trzeba jednak odróżnić dwie sytuacje. Stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu we krwi albo od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości może natomiast wypełniać znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. W takim przypadku skutki dla rekrutacji do Policji są znacznie poważniejsze, ponieważ chodzi o skazanie za przestępstwo.

Czy dawny wyrok za wykroczenie jest prawomocny?

Jeżeli sprawę rozpoznawał sąd i wydał wyrok albo wyrok nakazowy, a orzeczenie nie zostało skutecznie zaskarżone w terminie albo zostało utrzymane po rozpoznaniu środka zaskarżenia, rozstrzygnięcie staje się prawomocne. W sprawach o wykroczenia poprawniej mówi się jednak o ukaraniu za wykroczenie, a nie o skazaniu za przestępstwo.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wyklucza osobę prawomocnie skazaną za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Nie zawiera analogicznego bezwzględnego zakazu wobec osoby ukaranej za wykroczenie. Nie oznacza to jednak, że wykroczenie jest dla rekrutacji całkowicie obojętne.

Nieposzlakowana opinia przy rekrutacji do Policji

Drugim, odrębnym kryterium wynikającym z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji jest nieposzlakowana opinia. Ustawa nie zawiera zamkniętej definicji tego pojęcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wymóg ten jest ujmowany szerzej niż sama formalna niekaralność i może obejmować ocenę postawy kandydata w sferze etycznej, zawodowej i społecznej.

Dlatego w postępowaniu kwalifikacyjnym znaczenie mogą mieć rodzaj czynu, czas, jaki upłynął od zdarzenia, późniejsze zachowanie kandydata, ewentualne kolejne naruszenia prawa oraz informacje ujawniane w toku rekrutacji. Prowadzenie pojazdu po alkoholu może zostać ocenione surowiej niż typowe, drobne naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Nie można jednak z góry przesądzić, że każde dawne wykroczenie z art. 87 § 1 K.w. przekreśla szanse kandydata. Inaczej może zostać oceniony jednorazowy czyn sprzed wielu lat, po którym kandydat przestrzegał prawa, a inaczej świeże albo powtarzające się naruszenia.

Zatarcie ukarania za wykroczenie

Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Jeżeli przed upływem tego okresu ukarany popełni nowe wykroczenie, za które wymierzono mu karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny, zastosowanie może mieć również art. 46 § 2 K.w.

Jeżeli orzeczono środek karny, z art. 46 § 3 K.w. wynika dodatkowo, że uznanie ukarania za niebyłe nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania tego środka. Ma to szczególne znaczenie przy wykroczeniu z art. 87 § 1 K.w., ponieważ w razie jego popełnienia orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

Zatarcie ukarania usuwa formalne skutki dawnego ukarania za wykroczenie, ale nie należy utożsamiać go z odrębną oceną wymogu nieposzlakowanej opinii w rekrutacji do Policji. Ogólne zasady dotyczące wykroczenia, grzywny i niekaralności przedstawia artykuł wyrok za wykroczenie a niekaralność w KRK.

Zatarcie ukarania należy też odróżnić od przedawnienia wykonania grzywny. Pierwsza instytucja dotyczy uznania ukarania za niebyłe, druga możliwości wykonania prawomocnie orzeczonej kary.

Czy można składać dokumenty do Policji?

Jeżeli kandydat spełnia pozostałe wymagania ustawowe, dawna grzywna za wykroczenie z art. 87 § 1 K.w. nie stanowi sama w sobie takiej przeszkody jak prawomocne skazanie za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Kandydat może więc przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego, przy czym spełnienie wszystkich wymogów, w tym wymogu nieposzlakowanej opinii, podlega ocenie w toku rekrutacji.

Warto przygotować się do rzeczowego przedstawienia okoliczności zdarzenia, zwłaszcza jeżeli był to jednorazowy incydent sprzed wielu lat, kara i zakaz zostały wykonane, a późniejsze zachowanie nie wiązało się z naruszaniem prawa. Jeżeli formularz lub pytanie zadane w toku postępowania kwalifikacyjnego wymaga podania określonych informacji, należy odpowiedzieć zgodnie z jego treścią i stanem faktycznym.

Co może pomóc kandydatowi?

Znaczenie ma całościowa ocena aktualnej postawy kandydata. Pomocne mogą być dokumenty potwierdzające stabilną sytuację zawodową, brak kolejnych naruszeń prawa, pozytywne opinie z pracy lub działalności społecznej, ukończone szkolenia, uprawnienia przydatne w służbie oraz spójne i zgodne z prawdą wyjaśnienie okoliczności dawnego zdarzenia.

Nie należy opierać się wyłącznie na tym, że ukaranie uległo zatarciu. Zatarcie ma znaczenie prawne, ale jest czymś innym niż ocena nieposzlakowanej opinii. O wyniku postępowania kwalifikacyjnego decyduje ocena spełnienia wszystkich ustawowych wymagań oraz rezultat poszczególnych etapów rekrutacji.

FAQ

Czy grzywna za wykroczenie oznacza, że jestem skazany za przestępstwo?

Nie. Ukaranie za wykroczenie nie jest skazaniem za przestępstwo. Art. 25 ust. 1 ustawy o Policji odnosi się do prawomocnego skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a nie do każdego ukarania za wykroczenie.

Po jakim czasie zaciera się ukaranie za wykroczenie?

Co do zasady po 2 latach od wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania kary. Jeżeli orzeczono środek karny, zatarcie nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania. Trzeba również uwzględnić art. 46 § 2 K.w., jeżeli przed upływem tego okresu doszło do ponownego ukarania za nowe wykroczenie.

Czy Policja może nie przyjąć kandydata mimo zatarcia ukarania?

Tak. Zatarcie ukarania i spełnienie wymogu nieposzlakowanej opinii to odrębne kwestie. Kandydat musi także spełnić pozostałe warunki ustawowe i przejść postępowanie kwalifikacyjne.

Czy trzeba ujawniać zatarte wykroczenie w dokumentach?

Odpowiedź zależy od dokładnej treści pytania w formularzu lub podczas postępowania kwalifikacyjnego. Zgodnie z art. 46 K.w. po zatarciu ukaranie uważa się za niebyłe. Nie należy jednak podawać nieprawdziwych informacji, jeżeli organ zgodnie z przepisami pyta o inne określone fakty lub zdarzenia z życiorysu kandydata.

Czy wykroczenie z art. 87 K.w. to to samo co przestępstwo z art. 178a K.k.?

Nie. Art. 87 K.w. obejmuje między innymi prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu. Art. 178a § 1 K.k. dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego i przewiduje odpowiedzialność za przestępstwo.

Co wynika z tych zasad dla kandydata do Policji?

Dawna grzywna za wykroczenie drogowe z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń nie jest automatyczną przeszkodą odpowiadającą prawomocnemu skazaniu za przestępstwo. Jeżeli spełnione zostały przesłanki z art. 46 K.w., ukaranie uważa się za niebyłe.

Nie daje to jednak gwarancji przyjęcia do służby. Art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wymaga również nieposzlakowanej opinii, a jej ocena nie sprowadza się wyłącznie do ustalenia formalnej niekaralności. Znaczenie mają konkretne okoliczności sprawy i przebieg całego postępowania kwalifikacyjnego.