Brytyjskie prawo jazdy w Polsce po zakazie prowadzenia

Czy brytyjskie prawo jazdy uprawnia do jazdy w Polsce?

Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, kiedy brytyjskie prawo jazdy zostało wydane. Po Brexicie nie każde brytyjskie prawo jazdy jest oceniane tak samo.

Jeżeli prawo jazdy zostało wydane w Wielkiej Brytanii do 31 grudnia 2020 r., w Polsce jest traktowane jak dokument wydany przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Można z niego korzystać w Polsce przez okres jego ważności i nie ma obowiązku wymiany wyłącznie dlatego, że Wielka Brytania opuściła Unię Europejską.

Jeżeli natomiast prawo jazdy zostało wydane w Wielkiej Brytanii po 31 grudnia 2020 r., zasadniczo jest traktowane jak prawo jazdy z państwa trzeciego. Taki dokument może być uznawany w Polsce, ale osoba, która mieszka w Polsce, powinna pamiętać o zasadach wymiany zagranicznego prawa jazdy na polskie.

W praktyce warto sprawdzić nie tylko datę wydania dokumentu, ale też jego ważność, kategorie pojazdów oraz to, czy wobec kierowcy nie obowiązują ograniczenia wynikające z wcześniejszego zatrzymania prawa jazdy, zakazu prowadzenia pojazdów albo cofnięcia uprawnień.

Znaczenie wcześniejszego zakazu prowadzenia pojazdów w Polsce

W opisanej sytuacji najważniejsze nie jest samo to, że kierowca posiada brytyjski dokument. Kluczowe jest to, czy wcześniejszy zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony w Polsce już upłynął oraz czy po jego zakończeniu kierowca spełnił warunki odzyskania uprawnień.

Jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów nadal trwa, kierowanie pojazdem w Polsce jest niedopuszczalne, nawet gdy kierowca ma zagraniczne prawo jazdy. Prowadzenie pojazdu pomimo obowiązującego zakazu sądowego może prowadzić do odpowiedzialności karnej.

Jeżeli zakaz już upłynął, trzeba sprawdzić, czy uprawnienia zostały skutecznie przywrócone. Przy zakazie orzeczonym na okres przekraczający rok kierowca co do zasady musi przejść kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czyli w praktyce ponowny egzamin, zanim będzie mógł legalnie kierować pojazdami na podstawie polskich uprawnień.

Uzyskanie prawa jazdy za granicą w czasie, gdy w Polsce obowiązywał zakaz albo cofnięcie uprawnień, może zostać zakwestionowane przy kontroli. Taki dokument nie powinien być traktowany jako sposób obejścia polskiego zakazu prowadzenia pojazdów.

Prawo jazdy wydane przed i po Brexicie

W przypadku brytyjskich praw jazdy należy rozróżnić dwie sytuacje:

• prawo jazdy wydane do 31 grudnia 2020 r. – jest w Polsce co do zasady uznawane przez okres ważności dokumentu, bez obowiązku wymiany tylko z powodu Brexitu;
• prawo jazdy wydane od 1 stycznia 2021 r. – jest traktowane jak dokument z państwa trzeciego, dlatego przy zamieszkaniu w Polsce trzeba brać pod uwagę obowiązek wymiany na polskie prawo jazdy.

Jeżeli osoba posiadająca brytyjskie prawo jazdy przebywa w Polsce jedynie czasowo, znaczenie może mieć ważność dokumentu i zgodność kategorii z pojazdem, którym kieruje. Jeżeli jednak mieszka w Polsce, po uzyskaniu stałego lub czasowego pobytu zagraniczne prawo jazdy co do zasady przestaje wystarczać po 6 miesiącach i powinno zostać wymienione na polskie.

Przy dokumentach wydanych poza Unią Europejską może mieć znaczenie także to, czy dokument odpowiada wzorowi przewidzianemu w Konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym albo czy kierowca powinien posiadać międzynarodowe prawo jazdy. Wątek ten jest szczególnie istotny przy uznawaniu zagranicznego prawa jazdy.

Kiedy trzeba wymienić brytyjskie prawo jazdy na polskie?

Osoba mieszkająca w Polsce i posiadająca zagraniczne prawo jazdy powinna zweryfikować obowiązek wymiany dokumentu. Zasadą jest, że po uzyskaniu stałego albo czasowego pobytu w Polsce zagraniczne prawo jazdy zachowuje ważność przez 6 miesięcy. Po tym okresie trzeba posługiwać się polskim dokumentem, jeżeli kierowca nadal mieszka w Polsce i chce kierować pojazdami.

Wymiana nie oznacza automatycznego „wyczyszczenia” wcześniejszych problemów z uprawnieniami. Organ może badać ważność dokumentu, zakres kategorii, miejsce zamieszkania kierowcy oraz to, czy istnieją przeszkody wynikające z zakazu prowadzenia pojazdów, cofnięcia uprawnień albo zatrzymania prawa jazdy.

Jeżeli kierowca prowadzi pojazd po upływie okresu, w którym zagraniczny dokument mógł być używany bez wymiany, powstaje ryzyko potraktowania sprawy jako jazdy bez ważnych uprawnień albo bez wymaganego dokumentu, zależnie od konkretnego stanu faktycznego.

Co grozi za jazdę mimo zakazu albo bez ważnych uprawnień?

Jeżeli kierowca prowadzi pojazd pomimo obowiązującego zakazu sądowego, może odpowiadać za przestępstwo z art. 244 Kodeksu karnego. Przepis ten dotyczy niestosowania się do orzeczonego przez sąd zakazu i przewiduje odpowiedzialność karną.

Inaczej należy oceniać sytuację, gdy zakaz już się zakończył, ale kierowca nie dopełnił formalności związanych z odzyskaniem albo wymianą prawa jazdy. Wtedy kwalifikacja prawna zależy od szczegółów: czy uprawnienia nadal istnieją, czy zostały cofnięte, czy dokument utracił ważność, czy chodzi tylko o brak dokumentu, czy o realny brak uprawnień do kierowania.

Dlatego w sprawach po alkoholu i po zakazie prowadzenia pojazdów nie należy opierać się wyłącznie na fizycznym posiadaniu zagranicznego dokumentu. Decydujące są aktualne uprawnienia i brak przeszkód prawnych do kierowania w Polsce.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w szczególności art. 4 i art. 14.
• Kodeks karny, art. 244.
• Serwis Gov.pl: „Wymień zagraniczne prawo jazdy na polskie”.
• Serwis Brexit.gov.pl: informacje o prawach jazdy wydanych w Wielkiej Brytanii przed 1 stycznia 2021 r.
• Konwencja o ruchu drogowym sporządzona w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.