Zakup tabletek poronnych a zeznania na policji

Stan prawny aktualny na 23 maja 2026 r. W opisanej sprawie trzeba oddzielić dwa zagadnienia: odpowiedzialność za zakup tabletek poronnych oraz odpowiedzialność za treść zeznań złożonych jako świadek. To drugie zagadnienie jest zwykle poważniejsze, zwłaszcza gdy świadek został pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.

Czy zakup tabletek poronnych dla siebie jest karalny?

Polskie przepisy karne nie przewidują odpowiedzialności kobiety za przerwanie własnej ciąży. Art. 152 Kodeksu karnego penalizuje zachowanie osób trzecich: tego, kto za zgodą kobiety przerywa ciążę z naruszeniem ustawy, oraz tego, kto pomaga kobiecie ciężarnej w przerwaniu ciąży z naruszeniem ustawy albo ją do tego nakłania. Przepis ten nie wskazuje kobiety ciężarnej jako sprawcy przestępstwa.

Dlatego sam zakup tabletek poronnych przez kobietę dla własnego użycia nie powinien być kwalifikowany jako przestępstwo z art. 152 k.k. Inaczej trzeba oceniać sytuację osoby, która sprzedaje, przekazuje, finansuje lub organizuje tabletki dla innej kobiety, wiedząc, że mają posłużyć do przerwania ciąży. Taka osoba może być oceniana przez pryzmat pomocy lub nakłaniania do przerwania ciąży, a niekiedy także przepisów dotyczących obrotu produktami leczniczymi.

Legalne przerwanie ciąży przez lekarza jest natomiast uregulowane w ustawie o planowaniu rodziny. Obecnie ustawa przewiduje przede wszystkim sytuację zagrożenia życia lub zdrowia kobiety ciężarnej oraz przypadek, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego. Przesłanka ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu utraciła moc od 27 stycznia 2021 r. po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 1/20.

Odpowiedzialność osoby, która sprzedaje albo przekazuje tabletki

Osoba sprzedająca tabletki może być w postępowaniu traktowana jako podejrzewana o udzielenie pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem ustawy. W podstawowym typie art. 152 k.k. przewiduje karę pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli czyn dotyczy dziecka poczętego, które osiągnęło zdolność do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej, kara wynosi od 6 miesięcy do 8 lat.

Jeżeli kupująca zamówiła środki wyłącznie dla siebie, jej odpowiedzialność z art. 152 k.k. co do zasady nie powinna wchodzić w grę. Jeżeli jednak tabletki były zamawiane dla innej osoby, przekazywane dalej, współfinansowane dla kogoś albo połączone z namawianiem innej kobiety do przerwania ciąży, sytuacja wymaga osobnej analizy.

Właśnie dlatego podczas przesłuchania w charakterze świadka warto uważać, czy pytania nie zmierzają do ustalenia nie tylko faktu zakupu, ale również tego, czy świadek pomagał innej osobie. W takich sprawach może wystąpić ryzyko zmiany roli procesowej, szczególnie gdy odpowiedzi świadka wskazywałyby na jego własny udział w zachowaniu badanym przez prokuraturę.

Fałszywe zeznania na policji

Świadek ma obowiązek mówić prawdę. Przed rozpoczęciem przesłuchania organ powinien uprzedzić świadka o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, a w postępowaniu przygotowawczym świadek podpisuje oświadczenie, że został o tym uprzedzony.

Jeżeli po takim pouczeniu świadek zeznaje nieprawdę albo zataja prawdę, zastosowanie może mieć art. 233 § 1 k.k. Zagrożenie karą wynosi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Jeżeli nieprawdziwe zeznania zostały złożone z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą świadkowi lub osobie dla niego najbliższej, art. 233 § 1a k.k. przewiduje karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

W praktyce istotne jest, czy pytanie dotyczyło okoliczności ważnych dla sprawy. Informacja o tym, czy kobieta była w ciąży w czasie zamawiania tabletek, może mieć znaczenie dla odpowiedzialności sprzedawcy lub osoby pomagającej. Dlatego nie warto zakładać, że nieprawdziwa odpowiedź była nieistotna.

Zamiast podawać nieprawdziwe informacje, świadek powinien korzystać z uprawnień procesowych. Jeżeli odpowiedź na konkretne pytanie mogłaby narazić świadka albo osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność karną lub karnoskarbową, świadek może uchylić się od odpowiedzi na to pytanie. Szerzej wyjaśniamy to w materiale o tym, jak działa prawo świadka do odmowy odpowiedzi.

Czy warto sprostować wcześniejsze zeznania?

Dobrowolne sprostowanie zeznań może mieć znaczenie. Art. 233 § 5 k.k. pozwala sądowi na nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpienie od jej wymierzenia, jeżeli sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie zanim nastąpi, choćby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy. Nie oznacza to automatycznej bezkarności, ale jest to okoliczność, której nie należy lekceważyć.

W opisanej sytuacji nie należy jednak działać impulsywnie. Najpierw warto sprawdzić wezwanie, protokół przesłuchania, treść pouczeń oraz to, czy postępowanie dotyczy wyłącznie sprzedawcy, czy także innych osób. Osoba wezwana jako świadek może ustanowić pełnomocnika, jeżeli jej interesy w postępowaniu tego wymagają. W sprawie, w której pojawia się ryzyko odpowiedzialności za fałszywe zeznania, konsultacja z prawnikiem przed kolejnym kontaktem z policją jest rozwiązaniem rozsądnym.

Jeżeli sprostowanie będzie składane, powinno być konkretne i zgodne z prawdą. Można wskazać, które fragmenty wcześniejszych zeznań były nieprawdziwe, dlaczego świadek chce je sprostować oraz jaka jest prawidłowa treść zeznań. Nie powinno się niszczyć korespondencji, usuwać wiadomości ani uzgadniać wersji zdarzeń z innymi osobami.

Co zrobić przed kolejnym przesłuchaniem?

• Sprawdź, w jakim charakterze zostałaś wezwana: świadek, osoba podejrzana czy podejrzana.
• Przeczytaj protokół poprzedniego przesłuchania i ustal, czy podpisałaś pouczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
• Zabezpiecz korespondencję ze sprzedawcą, potwierdzenia płatności, wiadomości i wezwania z policji.
• Nie składaj dalszych nieprawdziwych zeznań. Jeżeli pytanie może narazić Ciebie lub osobę najbliższą na odpowiedzialność, rozważ skorzystanie z prawa do odmowy odpowiedzi na konkretne pytanie.
• Przed sprostowaniem zeznań skonsultuj sprawę z prawnikiem, zwłaszcza gdy policja pyta o inne osoby albo o przekazywanie tabletek dalej.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - art. 152, art. 153, art. 154, art. 157a i art. 233.
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - art. 183, art. 190, art. 191 i art. 87.
• Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży - art. 4a i art. 4b.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.