• Stan prawny na: 2026-05-23
Skargę na prokuratora co do zasady rozpoznaje prokurator bezpośrednio przełożony. W przypadku prokuratora wykonującego czynności w prokuraturze okręgowej będzie to zwykle prokurator okręgowy, a nie automatycznie prokuratura regionalna.
W artykule wyjaśniamy, kiedy skarga jest właściwym trybem, kiedy trzeba wnieść zażalenie w postępowaniu karnym oraz jak przygotować pismo, aby nie zostało pozostawione bez rozpoznania.
Masz podobny problem prawny?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Opisz sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu
Jeżeli skarga dotyczy zachowania lub czynności prokuratora, właściwy jest prokurator bezpośrednio przełożony. Wynika to obecnie z art. 186 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze.
W praktyce oznacza to, że skargi na prokuratorów wykonujących czynności w danej prokuraturze rejonowej rozpoznaje prokurator rejonowy, a skargi na prokuratorów wykonujących czynności w danej prokuraturze okręgowej – prokurator okręgowy. Jeżeli natomiast skarga dotyczy samego prokuratora okręgowego jako kierownika jednostki, właściwym adresatem będzie co do zasady prokurator regionalny.
W starszych materiałach można spotkać określenie „prokuratura apelacyjna”. Po zmianach ustrojowych w prokuraturze w obrocie funkcjonują prokuratury regionalne. Nie oznacza to jednak, że każdą skargę na prokuratora z prokuratury okręgowej trzeba od razu kierować do prokuratury regionalnej. Najpierw trzeba ustalić, kogo dokładnie dotyczy skarga i kto jest jego bezpośrednim przełożonym.
Jeżeli pismo trafi do niewłaściwej jednostki, powinno zostać przekazane zgodnie z właściwością, ale dla szybkości sprawy warto od razu zaadresować je prawidłowo.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Skarga jest właściwa przede wszystkim wtedy, gdy chodzi o sposób działania prokuratora lub jednostki prokuratury, np. o brak odpowiedzi na pisma, przewlekłą komunikację, nieuprzejme zachowanie, problemy organizacyjne, brak informacji w zakresie, w jakim strona lub uczestnik może jej oczekiwać, albo inne uchybienia niezwiązane bezpośrednio z treścią decyzji procesowej.
Skarga nie jest natomiast właściwym sposobem kwestionowania decyzji procesowych, na które ustawa przewiduje środek zaskarżenia. Jeżeli chodzi np. o postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, postanowienie o umorzeniu postępowania albo inne rozstrzygnięcie, na które przysługuje zażalenie, należy korzystać z trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania karnego. W takiej sytuacji pismo nazwane skargą może zostać przekazane do akt sprawy, a nie rozpoznane jako klasyczna skarga.
Skargi dotyczące prokuratorów w zakresie, w jakim są oni niezależni, nie podlegają rozpoznaniu. Oznacza to, że skarga nie może służyć do narzucenia prokuratorowi konkretnej decyzji procesowej, jeżeli przepisy chronią jego niezależność w tym zakresie.
Skarga nie wymaga szczególnego formularza, ale powinna być konkretna i uporządkowana. Najlepiej wskazać:
Warto pisać rzeczowo i unikać ocen personalnych. Skarga powinna opisywać fakty, a nie wyłącznie emocje skarżącego. Jeżeli zarzucasz prokuratorowi konkretne naruszenie, wskaż, na czym ono polegało i dlaczego uważasz, że miało znaczenie dla Twojej sytuacji.
Skargi i wnioski dotyczące czynności prokuratorów, asesorów oraz pracowników prokuratury mogą być wnoszone na piśmie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a także ustnie do protokołu. W praktyce najbezpieczniej złożyć pismo w biurze podawczym jednostki, wysłać je listem poleconym albo skorzystać z oficjalnego kanału elektronicznego danej prokuratury.
Jeżeli skarga dotyczy przebiegu czynności z udziałem innych organów, warto oddzielić zarzuty kierowane wobec prokuratora od zarzutów wobec funkcjonariuszy. Przy omawianiu trybu rozpatrywania skarg na organy pomocny może być także materiał: skarga na funkcjonariusza.
Zgodnie z art. 185 § 1 Prawa o prokuraturze skargi i wnioski rozpoznaje się bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie miesiąca od dnia ich wpływu. Termin ten dotyczy rozpoznania skargi w trybie skargowym, a nie rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy karnej.
Odpowiedź na skargę powinna wyjaśniać, czy skarga została uznana za zasadną, częściowo zasadną czy bezzasadną, ewentualnie dlaczego nie podlega rozpoznaniu w tym trybie. Jeżeli skarga dotyczy czynności podlegającej zaskarżeniu, prokurator kierujący jednostką powinien przekazać ją do akt postępowania i zawiadomić o tym osobę wnoszącą pismo.
Jeżeli w skardze domagasz się pociągnięcia prokuratora do odpowiedzialności dyscyplinarnej, ta część pisma podlega przekazaniu właściwemu rzecznikowi dyscyplinarnemu. Wynika to z art. 187 Prawa o prokuraturze. Rzecznik dyscyplinarny zawiadamia następnie skarżącego oraz prokuratora, który przekazał pismo, o sposobie rozpoznania sprawy w tym zakresie.
Nie każde uchybienie będzie przewinieniem dyscyplinarnym. Odpowiedzialność dyscyplinarna wymaga oceny konkretnego zachowania, jego wagi, zawinienia oraz związku z obowiązkami służbowymi prokuratora. Dlatego w piśmie warto odróżnić zarzuty organizacyjne od zarzutów dotyczących możliwego deliktu dyscyplinarnego.
Skarga może zostać pozostawiona bez rozpoznania, jeżeli zawiera treści znieważające lub słowa powszechnie uznawane za obelżywe. Bez rozpoznania można pozostawić także ponawiane skargi lub wnioski w sprawach już wyjaśnionych, jeżeli nie zawierają nowych okoliczności.
Nie oznacza to, że skarga musi być napisana językiem prawniczym. Powinna jednak zachować rzeczowy ton. Zamiast pisać, że prokurator działał „skandalicznie”, lepiej wskazać konkretne zachowanie: datę, treść pisma, brak odpowiedzi, przebieg przesłuchania, sposób potraktowania uczestnika postępowania albo naruszenie obowiązku informacyjnego.
Poniższe przykłady pokazują, kiedy skarga może być właściwym trybem, a kiedy trzeba rozważyć inny środek prawny.
Pani Anna była przesłuchiwana jako świadek w sprawie prowadzonej przez prokuraturę okręgową. Uważa, że prokurator zachowywał się wobec niej lekceważąco, kilkukrotnie przerywał wypowiedź i odmówił wyjaśnienia podstawowych kwestii organizacyjnych. Jeżeli zarzuty dotyczą sposobu prowadzenia czynności i zachowania prokuratora, a nie treści konkretnego postanowienia, pani Anna może złożyć skargę do prokuratora okręgowego jako bezpośredniego przełożonego prokuratora wykonującego czynności w tej jednostce.
Pan Tomasz otrzymał postanowienie o umorzeniu dochodzenia i nie zgadza się z oceną dowodów. W takiej sytuacji samo pismo nazwane „skargą na prokuratora” nie będzie właściwym sposobem podważenia rozstrzygnięcia. Jeżeli przepisy dają mu prawo do zażalenia, powinien wnieść zażalenie w terminie i trybie wskazanym w pouczeniu do postanowienia.
Pani Katarzyna od kilku miesięcy nie otrzymuje odpowiedzi na pisma kierowane do prokuratury, mimo że dotyczą one jej statusu pokrzywdzonej i dostępu do informacji o sprawie. Nie kwestionuje konkretnego postanowienia, lecz sposób obsługi jej sprawy. Może złożyć skargę, załączając kopie pism i potwierdzenia nadania, a w treści poprosić o wyjaśnienie przyczyn braku odpowiedzi.
Nie zawsze. Jeżeli chodzi o prokuratora wykonującego czynności w prokuraturze okręgowej, skargę co do zasady rozpoznaje prokurator okręgowy. Do prokuratora regionalnego kieruje się zwykle skargę dotyczącą prokuratora okręgowego jako kierownika jednostki lub sytuacji, w której to on jest bezpośrednio przełożonym właściwym w sprawie.
Nie należy na to liczyć. Skarga nie zastępuje środka zaskarżenia i co do zasady nie chroni przed upływem terminu do wniesienia zażalenia. Jeżeli otrzymałeś postanowienie z pouczeniem o zażaleniu, najpierw pilnuj terminu z pouczenia.
Samo wniesienie skargi w trybie skarg i wniosków nie wymaga opłaty. Koszty mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy korzystasz z pomocy pełnomocnika albo potrzebujesz przygotowania profesjonalnego pisma.
Skarga powinna zostać rozpoznana bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wpływu. Jeżeli sprawa jest skomplikowana, odpowiedź powinna przynajmniej jasno wyjaśniać sposób załatwienia skargi albo przyczynę braku rozpoznania w trybie skargowym.
Anonimowe pisma są w praktyce mniej skuteczne, bo organ może nie mieć możliwości udzielenia odpowiedzi ani zweryfikowania interesu osoby składającej skargę. Dla skutecznego załatwienia sprawy warto podać dane, adres do korespondencji i sygnaturę postępowania.
Skarga na prokuratora powinna być kierowana do prokuratora bezpośrednio przełożonego. W przypadku prokuratora z prokuratury okręgowej będzie to najczęściej prokurator okręgowy, natomiast skarga na prokuratora okręgowego jako kierownika jednostki powinna trafić do prokuratora regionalnego.
Najważniejsze jest prawidłowe rozróżnienie skargi od zażalenia. Skarga służy do zgłaszania uchybień organizacyjnych, sposobu zachowania lub sposobu załatwiania sprawy. Jeżeli kwestionujesz postanowienie lub zarządzenie prokuratora, sprawdź pouczenie i skorzystaj z właściwego środka zaskarżenia.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze, w szczególności art. 31 oraz art. 185–189 - Dz.U. 2016 poz. 177
2. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, tekst jednolity - Dz.U. 2023 poz. 1115 ze zm.
3. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, dział VIII - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Monika Cieszyńska
Radca prawny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Toruniu, nr wpisu TR-871. Absolwentka prawa Katedry Praw Człowieka na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Specjalizuje się przede wszystkim w prawie rodzinnym i opiekuńczym oraz karnym –...
>> więcej informacjiPotrzebujesz pomocy prawnika?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu
Zapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
