Czy można uchylić przyjęty mandat za kolizję drogową?

Przyjęcie albo odmowa przyjęcia mandatu

Postępowanie mandatowe regulują przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z art. 97 § 2 K.p.w. sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu.

W praktyce oznacza to, że kierowca zatrzymany po kolizji drogowej może:

• przyjąć mandat i zakończyć sprawę,
• odmówić przyjęcia mandatu, co powoduje skierowanie sprawy do sądu.

Przy odmowie przyjęcia mandatu policja sporządza wniosek o ukaranie do sądu. Wówczas sąd analizuje materiał dowodowy, przesłuchuje strony i świadków oraz może dopuścić opinię biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków.

W sprawach dotyczących kolizji z art. 86 K.w. bardzo istotna jest prawidłowa kwalifikacja zdarzenia drogowego, ponieważ od niej zależy zarówno odpowiedzialność wykroczeniowa, jak i późniejsze konsekwencje cywilne lub ubezpieczeniowe.

Jakie są skutki przyjęcia mandatu?

Po przyjęciu mandatu i jego pokwitowaniu mandat staje się prawomocny. Oznacza to, że co do zasady nie można już żądać ponownego badania sprawy przez sąd wyłącznie dlatego, że ukarany uważa się za niewinnego albo uważa, że druga osoba również ponosi winę za zdarzenie.

W przypadku mandatu kredytowanego obowiązek zapłaty grzywny powstaje niezależnie od późniejszego złożenia wniosku o uchylenie mandatu. Samo wniesienie wniosku nie wstrzymuje automatycznie obowiązku zapłaty.

Jeżeli kierowca chce walczyć o pełne oczyszczenie z zarzutów, zwykle powinien odmówić przyjęcia mandatu jeszcze podczas interwencji. Po przyjęciu mandatu możliwości działania są bardzo ograniczone.

Kiedy możliwe jest uchylenie prawomocnego mandatu?

Aktualnie art. 101 K.p.w. przewiduje możliwość uchylenia prawomocnego mandatu tylko w określonych przypadkach.

Mandat może zostać uchylony między innymi wtedy, gdy:

• grzywnę nałożono za czyn, który w ogóle nie stanowi wykroczenia,
• ukarano osobę, która w chwili czynu nie ukończyła 17 lat,
• zachodziły okoliczności wyłączające odpowiedzialność, np. obrona konieczna lub stan wyższej konieczności,
• grzywna została nałożona w wysokości wyższej niż dopuszczalna ustawowo,
• mandat został nałożony z naruszeniem zakazów określonych w art. 96 K.p.w.,
• Trybunał Konstytucyjny zakwestionował podstawę prawną nałożenia mandatu.

Nie wystarczy natomiast samo przekonanie ukaranego, że policja błędnie ustaliła sprawcę kolizji albo nieprawidłowo oceniła dowody.

Sąd rozpoznający wniosek o uchylenie mandatu nie prowadzi pełnego procesu dotyczącego przebiegu zdarzenia drogowego. Bada wyłącznie, czy istnieją ustawowe przesłanki do uchylenia mandatu.

Warto odróżnić mandat od wyroku nakazowego wydawanego przez sąd. W przypadku wyroku nakazowego możliwe jest zaskarżenie wyroku nakazowego poprzez wniesienie sprzeciwu, natomiast mandat przyjęty przez ukaranego działa na innych zasadach.

Termin na złożenie wniosku o uchylenie mandatu

Co do zasady wniosek o uchylenie mandatu należy złożyć w terminie 7 dni od dnia jego uprawomocnienia. Wniosek składa się do sądu właściwego dla miejsca nałożenia mandatu.

Przywrócenie terminu może być wyjątkowo trudne. Same święta, wyjazd lub brak czasu zwykle nie są wystarczającym uzasadnieniem. Konieczne jest wykazanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy osoby ukaranej.

Jeżeli jednak zachodzą szczególne okoliczności, np. nagła hospitalizacja lub brak realnej możliwości działania, warto indywidualnie ocenić możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Czy skarga do komendanta policji coś zmieni?

Złożenie skargi do komendanta policji może dotyczyć sposobu przeprowadzenia interwencji albo zachowania funkcjonariuszy, ale co do zasady nie prowadzi do uchylenia prawomocnego mandatu.

Komendant policji nie ma kompetencji do ponownego rozpoznawania sprawy mandatowej w taki sposób, aby unieważnić mandat tylko dlatego, że ukarany nie zgadza się z oceną policjantów.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce wyglądają skutki przyjęcia albo odmowy przyjęcia mandatu.

FAQ

Czy po przyjęciu mandatu mogę odwołać się do sądu?

Nie ma klasycznego trybu odwoławczego od przyjętego mandatu. Możliwe jest jedynie złożenie wniosku o uchylenie mandatu w przypadkach przewidzianych w art. 101 K.p.w.

Czy muszę zapłacić mandat mimo składania wniosku o uchylenie?

Tak. Samo złożenie wniosku o uchylenie mandatu nie powoduje automatycznego wstrzymania obowiązku zapłaty grzywny.

Czy sąd ponownie zbada przebieg kolizji?

Co do zasady nie. W postępowaniu o uchylenie mandatu sąd bada wyłącznie, czy istnieją ustawowe przesłanki uchylenia mandatu.

Czy warto odmówić przyjęcia mandatu?

Jeżeli kierowca nie zgadza się z zarzutem albo istnieją istotne wątpliwości co do przebiegu zdarzenia, odmowa przyjęcia mandatu może umożliwić późniejszą obronę przed sądem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń – Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
2. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia – Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1148

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.