Zamówienie nielegalnej usługi hakera – odpowiedzialność karna

Czy można zgłosić oszustwo po zamówieniu nielegalnej usługi?

Można złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, ale w takiej sprawie trzeba liczyć się z tym, że organy ścigania ocenią nie tylko zachowanie osoby podającej się za hakera, lecz także zachowanie zamawiającego. Nie warto więc opisywać sprawy wybiórczo ani przedstawiać jej jako zwykłej niewykonanej usługi.

W zawiadomieniu należy wskazać, kto przyjął pieniądze, jak wyglądała oferta, jakie obietnice złożono, kiedy dokonano przelewu, jakie wiadomości przesyłano i czy po odmowie zwrotu pieniędzy pojawiły się groźby. Dowodami mogą być zrzuty ekranu rozmów, adresy e-mail, numery rachunków bankowych, potwierdzenia przelewów, link do ogłoszenia oraz dane profilu, z którego kontaktował się sprawca.

Jeżeli sprawca od początku nie zamierzał wykonać obiecanej czynności, podał fałszywe hasło tylko po to, aby zatrzymać pieniądze, albo wyłudzał kolejne opłaty, w sprawie mogą pojawić się znamiona przestępstwa oszustwa. Ostateczna kwalifikacja zależy jednak od dowodów, w szczególności od tego, czy da się wykazać zamiar oszukania już w chwili przyjmowania pieniędzy.

Oszustwo z art. 286 Kodeksu karnego

Zgodnie z art. 286 § 1 Kodeksu karnego odpowiada ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd, wyzyskania błędu albo wyzyskania niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Czyn ten jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Wprowadzenie w błąd polega na wywołaniu u pokrzywdzonego fałszywego wyobrażenia o rzeczywistości, np. o tym, że sprawca posiada realne możliwości techniczne, zamierza wykonać zlecenie albo faktycznie przekazuje działające hasło. Wyzyskanie błędu polega natomiast na świadomym wykorzystaniu istniejącego już mylnego przekonania drugiej osoby.

Nie każde niewykonanie obietnicy będzie oszustwem. Dla odpowiedzialności z art. 286 K.k. kluczowe jest ustalenie, że sprawca działał z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej i już w chwili przyjmowania pieniędzy chciał doprowadzić drugą osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Jeżeli ktoś przyjął zapłatę za fałszywą usługę hakerską i z góry wiedział, że jej nie wykona, taki zamiar może wynikać z całokształtu okoliczności.

Zobacz również: odzyskanie pieniędzy za usługę

Odpowiedzialność zamawiającego za próbę włamania do poczty

Największym ryzykiem po stronie zamawiającego jest art. 267 Kodeksu karnego. Przepis ten obejmuje m.in. bezprawne uzyskanie dostępu do informacji nieprzeznaczonej dla sprawcy przez otwarcie zamkniętego pisma, podłączenie się do sieci telekomunikacyjnej albo przełamanie lub ominięcie elektronicznego, magnetycznego, informatycznego lub innego szczególnego zabezpieczenia. Kara za czyn z art. 267 § 1 K.k. to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat.

W przypadku cudzej poczty e-mail, komunikatora, konta społecznościowego lub firmowej skrzynki służbowej chodzi zwykle o nieuprawniony dostęp do cudzej poczty albo do systemu informatycznego. Ściganie przestępstw z art. 267 § 1-4 K.k. następuje co do zasady na wniosek pokrzywdzonego.

Jeżeli zamawiający tylko szukał osoby, która miała złamać hasło, sprawa może być oceniana przez pryzmat podżegania do czynu zabronionego. Jeżeli natomiast sam próbował zalogować się otrzymanym hasłem, może pojawić się kwestia usiłowania. Zgodnie z art. 13 K.k. usiłowanie zachodzi wtedy, gdy sprawca w zamiarze popełnienia czynu zabronionego bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje.

Istotne jest także to, dlaczego do włamania nie doszło. Jeżeli hasło nie działało, samo niepowodzenie nie oznacza jeszcze dobrowolnego odstąpienia. Dobrowolne odstąpienie z art. 15 K.k. wymaga realnej rezygnacji z dokonania czynu albo zapobieżenia skutkowi, a nie tylko tego, że próba była nieskuteczna.

Czy można odzyskać pieniądze od fałszywego hakera?

Teoretycznie można rozważać roszczenie o zwrot pieniędzy jako świadczenia nienależnego albo bezpodstawnego wzbogacenia. Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, powinien wydać korzyść w naturze, a gdyby to nie było możliwe, zwrócić jej wartość. Art. 410 K.c. przewiduje z kolei, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

W tej konkretnej kategorii spraw trzeba jednak uwzględnić art. 412 K.c. Sąd może orzec przepadek świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli zostało ono świadomie spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę albo w celu niegodziwym. Zapłata za złamanie hasła do cudzej poczty może zostać oceniona właśnie w taki sposób.

Dlatego pozew cywilny o zapłatę nie zawsze jest najbezpieczniejszą drogą. Przy kwocie 150 zł sama opłata od pozwu w sprawie o prawa majątkowe wynosi obecnie 30 zł, ale koszt finansowy nie jest głównym problemem. Ważniejsze jest to, że w pozwie trzeba ujawnić okoliczności zapłaty za czyn sprzeczny z prawem, co może mieć znaczenie także poza postępowaniem cywilnym.

Groźby ze strony sprawcy i dalsze żądania pieniędzy

Typowy schemat wygląda tak, że po pierwszej wpłacie osoba podająca się za hakera wysyła fałszywe hasło, żąda dopłaty, a następnie straszy ujawnieniem sprawy policji, pracodawcy, szkole albo osobie, której konto miało zostać przełamane. Takich gróźb nie należy usuwać. Trzeba zachować pełną korespondencję, najlepiej w sposób umożliwiający późniejsze wykazanie dat, godzin, identyfikatorów kont i numerów rachunków.

Jeżeli sprawca grozi ujawnieniem informacji po to, aby wymusić kolejną zapłatę albo określone zachowanie, sprawa może wykraczać poza samo oszustwo. W zależności od treści gróźb i celu działania w grę mogą wchodzić również inne przepisy Kodeksu karnego. Nie należy odpowiadać groźbami ani umawiać się na kolejne nielegalne działania.

FAQ

Podsumowanie

Osoba, która zamawia złamanie hasła do cudzej poczty, nie staje się automatycznie bezkarna tylko dlatego, że została oszukana przez fałszywego hakera. W jednej sprawie mogą istnieć dwa równoległe wątki: oszustwo po stronie osoby przyjmującej pieniądze oraz ryzyko odpowiedzialności zamawiającego za podżeganie albo usiłowanie nieuprawnionego dostępu.

Najbezpieczniejsze działania to zabezpieczenie dowodów, zaprzestanie kontaktu w sprawie dalszych nielegalnych czynności, niewpłacanie kolejnych pieniędzy i świadoma decyzja, czy oraz w jakim zakresie składać zawiadomienie. W sprawach, w których trzeba jednocześnie chronić swoje interesy i nie pogorszyć własnej sytuacji procesowej, znaczenie ma precyzyjne opisanie faktów.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553, w szczególności art. 13, art. 15, art. 18, art. 267 i art. 286.
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, w szczególności art. 405, art. 410 i art. 412.
3. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398, w szczególności art. 13.
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2000 r., sygn. akt V KKN 267/00.
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2004 r., sygn. akt IV KK 192/03.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.