Wycofanie wniosku o dobrowolne poddanie się karze

Czy można cofnąć zgodę na dobrowolne poddanie się karze?

Tak. Osoba, która wyraziła zgodę na dobrowolne poddanie się karze, może ją cofnąć, jeżeli sąd nie wydał jeszcze wyroku skazującego w tym trybie. W praktyce nie warto czekać do posiedzenia sądu. Jeżeli podejrzany zmienił stanowisko, powinien jak najszybciej złożyć krótkie pisemne oświadczenie o cofnięciu zgody na skazanie bez rozprawy.

Trzeba odróżnić dwie rzeczy: cofnięcie zgody na skazanie w trybie art. 335 K.p.k. oraz zmianę wyjaśnień. Samo cofnięcie zgody powoduje, że sprawa nie powinna zakończyć się wyrokiem uzgodnionym z prokuratorem. Jeżeli wcześniejsze przyznanie się było niezgodne z prawdą, wymuszone presją albo złożone bez zrozumienia skutków, należy to wyraźnie opisać i wskazać, jaka jest rzeczywista wersja zdarzeń.

Art. 335 K.p.k. pozwala prokuratorowi wystąpić do sądu o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych kar lub innych środków, jeżeli spełnione są ustawowe warunki. W wariancie z art. 335 § 1 K.p.k. zakłada się przyznanie się oskarżonego do winy, brak wątpliwości co do winy i okoliczności czynu oraz taką postawę oskarżonego, która pozwala uznać, że cele postępowania zostaną osiągnięte bez zwykłej rozprawy. Jeżeli pojawiają się realne wątpliwości, czy podejrzany w ogóle prowadził pojazd, nie powinno się mechanicznie zmierzać do skazania bez wyjaśnienia sprawy.

Jak złożyć oświadczenie o cofnięciu zgody?

Oświadczenie powinno być proste i jednoznaczne. W piśmie należy wskazać sygnaturę sprawy, swoje dane, informację, że cofa się zgodę na skazanie w trybie art. 335 K.p.k., oraz krótko wyjaśnić przyczyny. Jeżeli podejrzany wcześniej przyznał się do winy, a obecnie temu zaprzecza, powinien napisać, że nie podtrzymuje wcześniejszego stanowiska i wnosi o przeprowadzenie dowodów.

Jeżeli akta są jeszcze u prokuratora, pismo składa się do prokuratury prowadzącej sprawę. Jeżeli sprawa została już wysłana do sądu z wnioskiem o skazanie, pismo warto złożyć także do sądu. Dobrze jest zachować potwierdzenie nadania lub złożenia pisma w biurze podawczym.

W sprawie opisanej w pytaniu kluczowy będzie wniosek dowodowy o przesłuchanie osób, które widziały, że rolnik wykonywał prace przy drzewie, a nie kierował ciągnikiem. Wniosek można złożyć już na etapie, na którym toczy się postępowanie przygotowawcze prowadzone przez prokuratora. Zgodnie z art. 169 § 1 K.p.k. we wniosku dowodowym trzeba oznaczyć dowód oraz okoliczności, które mają zostać udowodnione. Można też wskazać sposób przeprowadzenia dowodu.

Co zrobić, jeżeli przyznanie się było wymuszone albo pochopne?

Jeżeli podejrzany twierdzi, że przyznał się pod wpływem strachu, presji, zmęczenia, nieprawidłowego pouczenia albo bez realnego zrozumienia skutków, powinien to opisać w piśmie. Nie wystarczy jednak ogólne stwierdzenie, że został zastraszony. Warto wskazać, kto, kiedy i w jaki sposób miał wywierać presję, czy przy czynnościach był obrońca, jakie pouczenia otrzymał oraz czy treść protokołu odpowiada rzeczywistemu przebiegowi przesłuchania.

Można także wnieść o ponowne przesłuchanie podejrzanego, przesłuchanie świadków, zabezpieczenie nagrań z monitoringu, sprawdzenie danych z interwencji policyjnej, a w razie potrzeby o uzupełnienie materiału dowodowego. Jeżeli istnieją świadkowie, że ciągnik przyprowadził sąsiad, trzeba podać ich dane i wyjaśnić, jakie okoliczności mogą potwierdzić.

Dalsze czynności procesowe mogą mieć duże znaczenie, bo po cofnięciu zgody sprawa nie kończy się automatycznie uniewinnieniem. Konieczna może być aktywna obrona, składanie wniosków dowodowych i reakcja na decyzje organów. W takiej sytuacji warto rozważyć pomoc obrońcy w postępowaniu karnym, szczególnie gdy sprawa dotyczy zarzutu z art. 178a K.k. i grożą realne środki karne.

Jazda po alkoholu ciągnikiem a art. 178a K.k.

Ciągnik rolniczy jest pojazdem mechanicznym. Odpowiedzialność z art. 178a § 1 K.k. wymaga jednak ustalenia, że dana osoba faktycznie prowadziła pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym albo powietrznym, będąc w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego. Sam fakt, że ciągnik stał na drodze, a dana osoba znajdowała się w pobliżu i miała alkohol w organizmie, nie przesądza jeszcze o sprawstwie.

Stan nietrzeźwości w rozumieniu Kodeksu karnego zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, albo gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do takiego stężenia. Wynik 0,6 promila co do zasady oznacza stan nietrzeźwości, ale nadal trzeba udowodnić prowadzenie pojazdu.

Obecnie za czyn z art. 178a § 1 K.k. grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat. W razie skazania sąd orzeka także zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie krótszy niż 3 lata oraz świadczenie pieniężne co najmniej 5000 zł na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. W sprawach dotyczących pojazdu trzeba również sprawdzić, czy mogą pojawić się konsekwencje związane z przepadkiem pojazdu albo nawiązką, zwłaszcza przy wyższym stężeniu alkoholu lub gdy pojazd nie stanowi wyłącznej własności sprawcy.

Zobacz również: wyrok do pracodawcy

Co dzieje się po cofnięciu zgody?

Po cofnięciu zgody sąd nie powinien skazać oskarżonego w trybie uzgodnionym na podstawie art. 335 K.p.k. Jeżeli wniosek prokuratora nie zostanie uwzględniony, dalszy tryb zależy od tego, w jakiej formie prokurator wystąpił z wnioskiem. Przy wniosku zamiast aktu oskarżenia sprawa może wrócić do prokuratora. Przy wniosku dołączonym do aktu oskarżenia sprawa co do zasady podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych.

To oznacza, że organ prowadzący postępowanie albo sąd będzie musiał ocenić materiał dowodowy. Jeżeli oskarżony zaprzecza prowadzeniu pojazdu, trzeba przygotować spójną linię obrony i wskazać dowody na potwierdzenie tej wersji. W opisanym przypadku istotne mogą być zeznania matki, sąsiada, innych osób obecnych przy wycince, ewentualne nagrania, dane z notatki policyjnej oraz okoliczności, w jakich ciągnik znalazł się przy drodze.

Nie należy zakładać, że samo odwołanie wcześniejszych wyjaśnień wystarczy. Sąd będzie oceniał całość materiału: wcześniejsze przyznanie się, późniejsze cofnięcie zgody, dowody osobowe i rzeczowe oraz wiarygodność poszczególnych wersji zdarzeń.

FAQ

Czy cofnięcie zgody na dobrowolne poddanie się karze trzeba uzasadnić?

Przepisy nie wymagają rozbudowanego uzasadnienia, ale w praktyce warto je podać. Jeżeli powodem cofnięcia jest to, że podejrzany nie prowadził pojazdu albo przyznał się pod presją, trzeba wskazać konkretne okoliczności i dowody.

Do kiedy można cofnąć zgodę z art. 335 K.p.k.?

Najbezpieczniej zrobić to przed posiedzeniem sądu. Zgoda powinna zostać cofnięta zanim sąd wyda wyrok skazujący uwzględniający wniosek prokuratora. Im wcześniej pismo trafi do akt, tym mniejsze ryzyko, że sąd rozpozna sprawę bez wiedzy o zmianie stanowiska.

Czy po cofnięciu zgody sprawa zostanie umorzona?

Nie automatycznie. Cofnięcie zgody oznacza, że sprawa nie powinna zakończyć się skazaniem w uzgodnionym trybie. Nadal trzeba wyjaśnić, czy są podstawy do oskarżenia i czy dowody potwierdzają winę.

Czy można odwołać wcześniejsze przyznanie się do winy?

Można zmienić wyjaśnienia i nie podtrzymywać wcześniejszego przyznania się. Trzeba jednak liczyć się z tym, że sąd oceni, która wersja jest wiarygodna. Dlatego sama zmiana stanowiska powinna być poparta konkretnymi dowodami.

Czy 0,6 promila zawsze oznacza przestępstwo z art. 178a K.k.?

Wynik powyżej 0,5 promila oznacza stan nietrzeźwości w rozumieniu Kodeksu karnego. Do skazania z art. 178a § 1 K.k. konieczne jest jednak także udowodnienie, że dana osoba prowadziła pojazd mechaniczny w ruchu.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji rolnik może cofnąć zgodę na dobrowolne poddanie się karze, jeżeli sąd nie wydał jeszcze wyroku skazującego w tym trybie. Powinien zrobić to niezwłocznie, najlepiej pisemnie, i jednocześnie złożyć wnioski dowodowe dotyczące świadków oraz osoby, która miała przyprowadzić ciągnik. W sprawie o art. 178a K.k. nie wystarczy sam fakt nietrzeźwości – konieczne jest wykazanie, że podejrzany rzeczywiście prowadził pojazd.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
3. Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 6 września 2016 r., IV Ka 688/16 - orzeczenia.poznan.so.gov.pl
4. Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 6 marca 2017 r., IV Ka 255/16 - SAOS

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.