Po jakim czasie skazanie za przestępstwo skarbowe ulega zatarciu?

Zatarcie skazania za przestępstwo skarbowe

W sprawach o przestępstwa skarbowe niektóre przepisy Kodeksu karnego stosuje się odpowiednio na podstawie art. 20 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Dotyczy to także przepisów o zatarciu skazania, w tym art. 106, art. 107 i art. 108 Kodeksu karnego.

Zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. W praktyce oznacza to, że po prawidłowym zatarciu osoba może posługiwać się statusem osoby niekaranej, o ile nie ma innych niezatartego skazania albo innych podstaw wpisu w KRK.

Jeżeli w wyroku za przestępstwo skarbowe orzeczono wyłącznie karę grzywny, najważniejszy jest art. 107 § 4a Kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje, że w razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Od kiedy liczyć roczny termin zatarcia?

Roczny termin przy grzywnie liczy się nie od dnia popełnienia czynu ani nie od samej daty wydania wyroku nakazowego. Decydujące jest wykonanie kary, czyli w typowej sytuacji zapłata całej grzywny. Jeżeli grzywna została rozłożona na raty, termin należy liczyć dopiero od zapłaty ostatniej raty.

Jeżeli grzywna nie została zapłacona, roczny termin zatarcia zasadniczo nie rozpoczyna biegu. W takim przypadku trzeba najpierw ustalić, czy kara została wykonana, darowana albo czy doszło do przedawnienia jej wykonania. Dopiero jedno z tych zdarzeń uruchamia termin zatarcia.

Trzeba też sprawdzić, czy poza grzywną sąd orzekł inne obowiązki lub środki. Zgodnie z art. 107 § 6 Kodeksu karnego, jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania. Zatarcie nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego.

Czy trzeba składać wniosek o zatarcie skazania?

Przy karze grzywny zatarcie skazania następuje z mocy prawa. Oznacza to, że co do zasady nie trzeba składać do sądu wniosku o zatarcie. Po upływie właściwego terminu wpis powinien zostać usunięty z Krajowego Rejestru Karnego.

W praktyce warto jednak sprawdzić informację z KRK, zwłaszcza gdy skazanie może wpływać na pracę, działalność regulowaną, koncesję, pozwolenie na broń albo inne uprawnienia. Jeżeli zatarcie powinno już nastąpić, a wpis nadal widnieje w rejestrze, należy wyjaśnić sprawę w KRK albo w sądzie, który przekazywał dane do rejestru.

Wcześniejsze zatarcie skazania

W pewnych przypadkach jest możliwe ubieganie się o wcześniejsze zatarcie, ale dotyczy to przede wszystkim dłuższych terminów przewidzianych przy karze pozbawienia wolności. Sąd może zarządzić zatarcie już po 5 latach, jeżeli spełnione są warunki z art. 107 § 2 Kodeksu karnego.

Przy skazaniu wyłącznie na grzywnę podstawowy termin wynosi rok od wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania kary. Przepisy nie przewidują typowego sądowego skrócenia tego rocznego terminu. Najważniejsze jest więc szybkie i pełne wykonanie kary oraz ewentualnych środków dodatkowych.

Krajowy Rejestr Karny po zatarciu

Po zatarciu skazania wpis o skazaniu powinien zostać usunięty z rejestru skazanych. Jeżeli zatarcie nastąpiło prawidłowo, osoba nie powinna figurować jako skazana w zwykłej informacji z Krajowego Rejestru Karnego z tego powodu.

Warto odróżnić zatarte skazanie od innych informacji, które mogą interesować instytucje lub organy. Pomocne może być wyjaśnienie, co zawiera zaświadczenie z rejestru, ponieważ informacja z KRK nie zawsze odpowiada na wszystkie pytania o toczące się postępowania albo inne rejestry.

Jeżeli skazany ma dwa lub więcej skazań niepozostających w zbiegu albo po rozpoczęciu okresu wymaganego do zatarcia ponownie popełnił przestępstwo, znaczenie może mieć art. 108 Kodeksu karnego. W takich sytuacjach dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań, co może opóźnić uzyskanie statusu osoby niekaranej.

Wpis w KRK a patent strzelecki i pozwolenie na broń

Patent strzelecki i pozwolenie na broń to nie to samo. Patent strzelecki dotyczy kwalifikacji sportowych w ramach przepisów i regulaminów Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego. Pozwolenie na broń jest natomiast decyzją administracyjną wydawaną na podstawie ustawy o broni i amunicji przez właściwy organ Policji.

Ustawa o broni i amunicji w art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazuje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w tym osobom skazanym prawomocnie za umyślne przestępstwo albo umyślne przestępstwo skarbowe. Do czasu zatarcia takiego skazania uzyskanie pozwolenia na broń może więc być poważnie utrudnione albo niemożliwe. Dla pełniejszego obrazu warto porównać także pozwolenie broń myśliwską wyroku.

Po zatarciu skazania sytuacja wygląda inaczej, ponieważ skazanie uważa się za niebyłe. Nadal jednak organ może badać wszystkie ustawowe przesłanki wydania pozwolenia, w tym wiek, miejsce stałego pobytu, stan zdrowia, przesłanki bezpieczeństwa oraz wymagane dokumenty. W przypadku samego patentu strzeleckiego trzeba sprawdzić aktualne wymagania PZSS, ponieważ procedury sportowe i procedura administracyjna dotycząca pozwolenia na broń są odrębne.

Co zrobić w praktyce?

Najpierw należy ustalić, kiedy wyrok stał się prawomocny, jaka dokładnie kara została orzeczona i kiedy została wykonana. W przypadku grzywny kluczowa będzie data zapłaty całej kwoty. Jeżeli w wyroku były dodatkowe rozstrzygnięcia, trzeba sprawdzić, czy również zostały wykonane.

Następnie można obliczyć termin zatarcia i zweryfikować informację z KRK. Jeżeli chodzi o sprawy związane ze strzelectwem sportowym albo pozwoleniem na broń, najlepiej nie składać oświadczeń na podstawie samego przypuszczenia, że skazanie już się zatarło. Bezpieczniej uzyskać aktualną informację z KRK i zestawić ją z wymaganiami właściwej procedury.

FAQ

Czy skazanie za przestępstwo skarbowe zawsze zaciera się po roku?

Nie zawsze. Roczny termin dotyczy skazania na grzywnę. Jeżeli orzeczono inną karę, kilka kar, środki dodatkowe albo istnieją inne skazania, trzeba sprawdzić dokładną treść wyroku i zastosować właściwe przepisy.

Czy rok liczy się od wyroku nakazowego?

Nie. Przy grzywnie termin liczy się od wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania kary. W praktyce najczęściej będzie to dzień zapłaty całej grzywny.

Czy trzeba pisać do sądu o zatarcie skazania po grzywnie?

Co do zasady nie. Zatarcie następuje z mocy prawa. Wniosek do sądu nie jest standardowo potrzebny, ale warto sprawdzić KRK, gdy wpis ma znaczenie dla pracy, koncesji, licencji albo pozwolenia na broń.

Czy po zatarciu mogę mówić, że jestem osobą niekaraną?

Tak, w zakresie zatartego skazania. Zatarcie powoduje, że skazanie uważa się za niebyłe. Trzeba jednak upewnić się, czy nie istnieją inne niezatarte skazania albo wpisy wynikające z innych podstaw.

Czy skazanie skarbowe blokuje pozwolenie na broń?

Skazanie za umyślne przestępstwo skarbowe może stanowić przeszkodę do uzyskania pozwolenia na broń na podstawie art. 15 ustawy o broni i amunicji. Po zatarciu skazania organ powinien oceniać sprawę bez traktowania tego skazania jako istniejącego, ale nadal bada pozostałe warunki ustawowe.

Podsumowanie

Przy skazaniu za przestępstwo skarbowe na grzywnę podstawowa zasada jest korzystna dla skazanego: zatarcie następuje automatycznie po roku od wykonania kary. Najczęstszy błąd polega jednak na liczeniu tego terminu od daty wyroku, mimo że grzywna została zapłacona później albo nie została wykonana w całości.

Jeżeli sprawa ma znaczenie dla uzyskania zaświadczenia o niekaralności, patentu strzeleckiego, pozwolenia na broń albo pracy w zawodzie wymagającym niekaralności, warto sprawdzić nie tylko samą datę wyroku, lecz także datę zapłaty grzywny, dodatkowe środki i ewentualne inne skazania.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930

2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553

3. Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym - Dz.U. 2000 nr 50 poz. 580

4. Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz.U. 1999 nr 53 poz. 549

5. Polski Związek Strzelectwa Sportowego, informacje o patencie strzeleckim - PZSS

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.