- Groźby karalne, uporczywe nękanie i zastraszanie mogą stanowić przestępstwo z Kodeksu karnego.
- Zawiadomienie warto składać bezpośrednio do prokuratury lub policji wraz z dowodami: nagraniami, wiadomościami i listą świadków.
- Groźby kierowane wobec partnera, dzieci albo znajomych również mogą być podstawą odpowiedzialności karnej.
- W sprawie rozwodowej sąd może uwzględnić przemoc psychiczną i zastraszanie przy ocenie winy oraz środków zabezpieczających.
Zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa
Opisane zachowania mogą wypełniać znamiona kilku przestępstw, w szczególności groźby karalnej (art. 190 Kodeksu karnego), uporczywego nękania – stalkingu (art. 190a K.k.), a w niektórych sytuacjach także zmuszania do określonego działania lub zaniechania (art. 191 K.k.). Znaczenie ma przede wszystkim to, czy groźby wzbudzają uzasadnioną obawę ich spełnienia.
Jeżeli groźby są przekazywane przez osoby trzecie albo z numerów zastrzeżonych, nie wyklucza to odpowiedzialności sprawcy. Organy ścigania mogą ustalić dane abonenta i zabezpieczyć dane telekomunikacyjne. W praktyce bardzo ważne jest jednak zgromadzenie dowodów jeszcze przed złożeniem zawiadomienia.
Warto zabezpieczyć:
- nagrania rozmów i wiadomości SMS,
- zrzuty ekranu z komunikatorów,
- notatki z datami i opisem zdarzeń,
- dane świadków,
- nagrania monitoringu, jeśli istnieją,
- dokumentację dotyczącą wcześniejszych interwencji policji.
W przypadku poważnych gróźb najlepiej złożyć pisemne zawiadomienie kierowane do prokuratury. Dzięki temu prokurator może od początku nadzorować postępowanie i wydawać policji konkretne polecenia dotyczące zabezpieczenia dowodów.
Jeżeli groźby dotyczą możliwości pobicia, uszkodzenia mienia albo „wypadku”, warto także wskazać, że mogą one stanowić przestępstwo gróźb karalnych.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Powiadomienie sądu rozwodowego
Jeżeli groźby i zastraszanie mają związek z rozwodem, warto poinformować o tym również sąd prowadzący sprawę rozwodową. Takie zachowania mogą mieć znaczenie przy ocenie winy za rozkład pożycia, ustalaniu kontaktów z dziećmi albo rozpoznawaniu wniosków o zabezpieczenie.
W praktyce sąd rozwodowy może uwzględnić dokumentację z postępowania karnego, notatki policyjne, wiadomości czy zeznania świadków. W szczególnie trudnych sytuacjach pomocna może być także ochrona w trakcie konfliktu małżeńskiego, zwłaszcza gdy dochodzi do przemocy psychicznej lub fizycznej.
Czy groźby wobec znajomych lub dzieci także mają znaczenie?
Tak. Groźby kierowane wobec dzieci, partnera, przyjaciela lub innych bliskich osób również mogą stanowić przestępstwo. Dla odpowiedzialności karnej nie ma znaczenia wyłącznie to, kto odebrał telefon lub wiadomość. Istotne jest, czy sprawca działał celowo i czy wywołał uzasadnione poczucie zagrożenia.
Jeżeli groźby obejmują także rodziców albo innych starszych członków rodziny, warto sprawdzić, jak dokumentować i zgłaszać groźby wobec rodzica lub seniora.
Jeżeli dochodzi także do obserwowania, śledzenia, ciągłych telefonów, wysyłania wiadomości lub nachodzenia, może to świadczyć o uporczywym nękaniu. W takich sytuacjach warto dokumentować każde zdarzenie, nawet jeśli pojedynczo wydaje się mało istotne.
Zobacz również: wycofanie zawiadomienia
Jak zwiększyć swoje bezpieczeństwo?
W przypadku eskalacji konfliktu warto unikać samodzielnych prób konfrontacji ze sprawcą. Dobrym rozwiązaniem może być:
- informowanie bliskich o sytuacji,
- zmiana haseł i zabezpieczeń elektronicznych,
- korzystanie z monitoringu lub lokalizacji telefonu,
- zgłaszanie każdej interwencji policji,
- przechowywanie kopii dowodów poza miejscem zamieszkania.
Jeżeli istnieje realne zagrożenie, policja może zastosować środki ochronne przewidziane przepisami, a prokurator lub sąd mogą orzec zakaz kontaktowania się albo zakaz zbliżania.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce organy ścigania i sąd mogą oceniać groźby oraz nękanie w trakcie rozwodu.
Anna otrzymywała telefony z zastrzeżonego numeru z sugestiami, że „może dojść do wypadku”, jeśli nie cofnie pozwu rozwodowego. Dodatkowo nieznane osoby obserwowały jej miejsce pracy. Po złożeniu zawiadomienia do prokuratury zabezpieczono dane operatora i przesłuchano świadków. Sprawa została zakwalifikowana jako groźby karalne i stalking.
Były partner zaczął kontaktować się z kolegą kobiety i sugerował, że „dziecko może wracać samo ze szkoły”. Pokrzywdzeni zabezpieczyli wiadomości i nagrali rozmowy. W toku postępowania sąd zastosował wobec sprawcy zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych.
W trakcie rozwodu mąż regularnie pojawiał się pod domem żony i śledził ją samochodem. Kobieta poinformowała o tym sąd rozwodowy i przedstawiła notatki policyjne. Zachowanie męża zostało uwzględnione przy ocenie sytuacji rodzinnej i bezpieczeństwa stron.
FAQ
Czy groźby przekazywane przez inne osoby też można zgłosić?
Tak. Nie ma znaczenia, czy sprawca grozi osobiście, telefonicznie czy przez osoby trzecie. Ważne jest, aby wskazać okoliczności i zabezpieczyć dowody.
Czy policja ustali numer zastrzeżony?
W wielu przypadkach tak. Operatorzy przechowują dane telekomunikacyjne, które mogą zostać udostępnione organom ścigania w toku postępowania.
Czy warto składać zawiadomienie bezpośrednio do prokuratury?
W poważniejszych sprawach często jest to korzystne, ponieważ prokurator od początku nadzoruje postępowanie i może szybciej zlecać konkretne czynności.
Czy sąd rozwodowy bierze pod uwagę groźby i nękanie?
Tak. Takie zachowania mogą mieć znaczenie przy ustalaniu winy, kontaktów z dziećmi, zabezpieczenia oraz ocenie sytuacji rodzinnej.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego – Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
