Odpowiedzialność karna za podanie nieprawdziwych danych przy pożyczce

Przestępstwo oszustwa z art. 286 Kodeksu karnego

Wprowadzenie w błąd instytucji finansowej w celu uzyskania pożyczki może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo oszustwa z art. 286 Kodeksu karnego:

„§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Odpowiedzialność z art. 297 Kodeksu karnego

Dodatkowo w grę może wchodzić art. 297 Kodeksu karnego, który penalizuje przedkładanie nierzetelnych oświadczeń w celu uzyskania pożyczki:

„§ 1. Kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego (…) pożyczki pieniężnej (…) przedkłada (…) nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania (…) wsparcia finansowego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego (…) zaspokoił roszczenia pokrzywdzonego”.

Znaczenie nieprawdziwych danych dla zdolności kredytowej

Podanie nieprawdziwych informacji, nawet jeżeli część danych była zgodna z prawdą, może skutkować odpowiedzialnością karną. Informacje dotyczące posiadania dzieci, nieruchomości czy innych zobowiązań mają istotne znaczenie przy ocenie zdolności kredytowej. Ich pominięcie lub zafałszowanie mogło wpłynąć na decyzję o przyznaniu pożyczki.

Możliwe linie obrony

Jedną z teoretycznych linii obrony jest wykazanie, że nawet przy podaniu prawdziwych danych pożyczka zostałaby udzielona w tej samej wysokości. W praktyce jest to bardzo trudne, ponieważ wymagałoby dostępu do wewnętrznych zasad oceny zdolności kredytowej stosowanych przez pożyczkodawcę.
Inną możliwością jest tłumaczenie się pomyłką, jednak w przypadku danych dotyczących dzieci, nieruchomości czy zobowiązań taka argumentacja może zostać uznana za mało wiarygodną.

Szanse na umorzenie lub łagodniejsze rozstrzygnięcie

Umorzenie postępowania jest mało prawdopodobne, zwłaszcza jeżeli pożyczka nie została spłacona. Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest możliwe jedynie przy zarzucie z art. 286 § 3 Kodeksu karnego, ponieważ zgodnie z art. 66 Kodeksu karnego:

„§ 2. Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności”.

Alternatywą może być warunkowe zawieszenie wykonania kary, które jednak nadal skutkuje skazaniem i wpisem do Krajowego Rejestru Karnego.

Konsekwencje dla pracy nauczyciela

W razie prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne stosunek pracy nauczyciela wygasa z mocy prawa. Przestępstwo z art. 286 Kodeksu karnego może być popełnione wyłącznie umyślnie, co oznacza realne ryzyko utraty zatrudnienia oraz brak możliwości ponownego nawiązania stosunku pracy w zawodzie nauczyciela.