• Stan prawny na: 2026-05-22
Przedłożenie fałszywego zaświadczenia o zarobkach przy ubieganiu się o kredyt lub pożyczkę może prowadzić do odpowiedzialności karnej nawet wtedy, gdy bank odmówił finansowania i nie doszło do podpisania umowy.
Wyjaśniamy, jakie przepisy mają zastosowanie, co grozi za próbę wyłudzenia kredytu oraz jakie znaczenie ma przesłuchanie w prokuraturze.
Masz podobny problem prawny?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Opisz sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu
Przedłożenie sfałszowanego zaświadczenia o zarobkach podczas ubiegania się o kredyt lub pożyczkę może zostać zakwalifikowane przede wszystkim jako przestępstwo z art. 297 § 1 Kodeksu karnego. Przepis ten dotyczy tzw. oszustwa kredytowego.
Zgodnie z art. 297 § 1 K.k. odpowiedzialności podlega osoba, która w celu uzyskania kredytu, pożyczki, gwarancji, dotacji lub podobnego świadczenia przedkłada podrobiony, przerobiony, nierzetelny albo poświadczający nieprawdę dokument lub nierzetelne pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności istotnych dla uzyskania finansowania.
Za taki czyn grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Dokument podrobiony to dokument, który w rzeczywistości nie pochodzi od osoby lub podmiotu wskazanego jako jego wystawca. W praktyce często sprowadza się to do podrobienia cudzego podpisu albo stworzenia fikcyjnego dokumentu rzekomo wystawionego przez pracodawcę.
Dokument przerobiony to natomiast dokument autentyczny, którego treść została bezprawnie zmieniona przez osobę nieuprawnioną. Przykładem może być zmiana wysokości wynagrodzenia poprzez dopisanie cyfry lub ingerencję w dane dotyczące zatrudnienia.
Jeżeli zaświadczenie zostało wystawione przez rzeczywistego pracodawcę, ale zawiera nieprawdziwe informacje, może zostać uznane za dokument poświadczający nieprawdę. Szczegółowo o odpowiedzialności za zaświadczenie z art. 271 piszemy w osobnym artykule.
Nie. W przypadku art. 297 K.k. odpowiedzialność karna może powstać już w momencie przedłożenia nierzetelnego dokumentu w celu uzyskania finansowania. Nie jest konieczne faktyczne uzyskanie pożyczki ani podpisanie umowy.
Dlatego nawet odmowa przyznania kredytu przez bank nie oznacza automatycznie braku odpowiedzialności karnej.
Znaczenie może mieć jednak zakres działania sprawcy, jego zamiar, wcześniejsza niekaralność, postawa po ujawnieniu sprawy oraz to, czy doszło do rzeczywistej szkody.
W niektórych sprawach prokuratura stawia dodatkowo zarzut z art. 286 § 1 K.k., czyli oszustwa. Dotyczy to sytuacji, gdy organ ścigania uzna, że sprawca działał z zamiarem doprowadzenia banku lub firmy pożyczkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Za oszustwo grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Nie w każdej sprawie taki zarzut jednak występuje. W praktyce wiele zależy od zgromadzonych dowodów, okoliczności złożenia dokumentów oraz tego, czy środki zostały wypłacone.
Zobacz również:
Jeżeli otrzymałeś wezwanie do prokuratury lub na policję, warto zachować spokój i dokładnie zapoznać się z treścią wezwania. W zależności od etapu sprawy możesz występować jako świadek albo podejrzany.
Osoba podejrzana ma prawo m.in. do:
Treść wyjaśnień i przyjęta linia obrony mogą mieć duże znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.
Poniżej przedstawiamy przykładowe sytuacje, w których może dojść do odpowiedzialności karnej związanej z próbą uzyskania finansowania na podstawie nierzetelnych dokumentów.
Pan Tomasz przygotował fikcyjne zaświadczenie o zatrudnieniu w spółce, która od kilku lat nie prowadziła działalności. Dokument został przesłany online wraz z wnioskiem pożyczkowym. Firma pożyczkowa zweryfikowała dane w rejestrach i zawiadomiła prokuraturę. Mimo że pieniądze nie zostały wypłacone, wszczęto postępowanie z art. 297 K.k.
Pani Katarzyna otrzymała autentyczne zaświadczenie od pracodawcy, ale samodzielnie zmieniła wysokość wynagrodzenia przed złożeniem dokumentu w banku. Podczas weryfikacji bank porównał dane z informacjami od pracodawcy. Kobieta usłyszała zarzut przedłożenia przerobionego dokumentu.
Pan Adam poprosił znajomego przedsiębiorcę o wystawienie dokumentu potwierdzającego fikcyjne zatrudnienie. Po ujawnieniu sprawy odpowiedzialność karna mogła objąć zarówno osobę składającą dokumenty, jak i wystawcę zaświadczenia poświadczającego nieprawdę.
Tak. W przypadku art. 297 K.k. odpowiedzialność może powstać już po przedłożeniu nierzetelnego dokumentu, nawet jeśli bank odmówił finansowania.
Tak, w wielu sprawach dotyczących art. 297 K.k., zwłaszcza przy braku wcześniejszej karalności i niewielkiej skali czynu, sądy orzekają karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Każda sprawa jest jednak oceniana indywidualnie.
Tak, szczególnie przed pierwszym przesłuchaniem. Analiza materiału dowodowego i odpowiednio przygotowane wyjaśnienia mogą mieć istotne znaczenie dla przebiegu sprawy.
Nie zawsze, ale w praktyce instytucje finansowe bardzo często składają zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa po wykryciu fałszywych dokumentów.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Art. 286 Kodeksu karnego – oszustwo
3. Art. 297 Kodeksu karnego – oszustwo kredytowe
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Agata Alberska
Potrzebujesz pomocy prawnika?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu
Zapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
