• Data: 2025-12-01 Autor: Katarzyna Talkowska
Czy po zakończeniu okresu próby, ale nie minęło jeszcze te 6 miesięcy, mogą mi jeszcze teraz odwiesić zawiasy, jeżeli popełniłem podobne przestępstwo? Teraz za to przestępstwo grozi mi tylko kara grzywny i mogę dobrowolnie poddać sie karze. Chodzi o handel nielegalnym tytoniem.
.jpg)
Uprzejmie wskazuję, że zgodnie z art. 20 § 2 ustawy Kodeks karny skarbowy przepisy art. 69 § 1 oraz § 2, a także art. 70 ustawy Kodeks karny znajdują zastosowanie w przypadku przestępstw skarbowych.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 69 § 1 Kodeksu karnego „sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa”. Nadto w oparciu o § 2 „zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa”.
Istotny w kontekście Pana zapytania jest art. 70 Kodeksu karnego, który stanowi, że „zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się wyroku” (§ 1). Natomiast w oparciu o § 2 „w wypadku zawieszenia wykonania kary wobec sprawcy młodocianego oraz sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, okres próby wynosi od 2 do 5 lat”.
Nadto do opisanego w sprawie stanu faktycznego ma zastosowanie również przepis art. 75 Kodeksu karnego, który stanowi:
„§ 1. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
§ 1a. Sąd zarządza wykonanie kary jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.
§ 2. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku.
§ 2a. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.
§ 3. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.
§ 3a. Zarządzając wykonanie kary w wypadkach, o których mowa w § 2 i 3, sąd może, uwzględniając dotychczasowy przebieg próby, a w szczególności wykonanie nałożonych obowiązków, skrócić orzeczoną karę, nie więcej jednak niż o połowę.
§ 4. Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu roku od zakończenia okresu próby.
§ 5. (uchylony)”.
Przesłanką obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary jest popełnienie przez skazanego podobnego przestępstwa umyślnego, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Poza zakresem obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary pozostają sytuacje nieumyślnego popełnienia podobnego przestępstwa, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności, oraz sytuacje popełnienia umyślnego i nieumyślnego przestępstwa podobnego, za które orzeczono prawomocnie karę ograniczenia wolności lub karę grzywny, jak również karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Dla obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary konieczne jest, żeby za podobne przestępstwo orzeczona została prawomocnie kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Do 3.04.2015 r. nie stanowiło różnicy to, czy nowe skazanie na karę pozbawienia wolności wiązało się z orzeczeniem komentowanego środka probacyjnego. Zmiana treści tego przepisu ograniczyła zakres obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności do wypadków ponownego skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności. Zmiana ta jest efektem wyroku TK z 17.07.2013 r., SK 9/10 , OTK-A 2013/6, poz. 79, uznającego art. 75 § 1 w poprzednio obowiązującym brzmieniu za niezgodny z Konstytucją RP poprzez pozbawienie możliwości odstąpienia od zarządzenia wykonania kary w przypadku ponownego popełnienia przez skazanego przestępstwa, za które orzeczono mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem.
Nie każde naruszenie warunków próby ani tym bardziej nie każde inne rażące naruszenie porządku prawnego uzasadnia weryfikację prognozy kryminologicznej dotyczącej sprawcy z pozytywnej na negatywną. Stosownie do różnej możliwej postaci i wagi uchybień w postępowaniu sprawcy, a także do tego, czy dopuszcza się ich on jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, czy już w okresie próby, ustawa wprowadza swoistą gradację podstaw podjęcia warunkowo umorzonego postępowania – od obligatoryjnej (§ 1 oraz § 1a) przez względnie obligatoryjną (§ 2a) po fakultatywne (§ 2 oraz § 3). W każdym jednak wypadku podstawą podjęcia warunkowo umorzonego postępowania są okoliczności zależne od sprawcy, na których powstanie miał on wpływ.
Istotne jest to, aby przestępstwo zostało popełnione w okresie próby. Z tego, co Pan napisał wynika, że przestępstwo nowe nie zostało popełnione w okresie próby, zatem nie będzie tutaj obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary.
Przestępstwo skarbowe
Pan Marek, po raz pierwszy w życiu, nie złożył deklaracji VAT i naraził Skarb Państwa na stratę. Sąd skazał go na 6 miesięcy pozbawienia wolności, ale warunkowo zawiesił wykonanie kary na 2 lata, ponieważ Marek naprawił szkodę i wcześniej nie był karany.
Jazda po alkoholu
Pani Anna została zatrzymana, gdy prowadziła samochód po spożyciu alkoholu. Sąd orzekł karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, ale zawiesił jej wykonanie na 3 lata, uznając, że była to jednorazowa sytuacja, a Anna jest osobą niekaraną i stabilną społecznie.
Kradzież sklepowa
18-letni Kamil ukradł w sklepie odzież za 700 zł. Był to jego pierwszy konflikt z prawem. Sąd wymierzył mu 5 miesięcy pozbawienia wolności, ale warunkowo zawiesił karę na 2 lata, zobowiązując go jednocześnie do przeproszenia właściciela sklepu.
Zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest instytucją prawa karnego umożliwiającą skazanemu uniknięcie odbywania kary w zakładzie karnym, o ile spełnione są określone przesłanki, m.in. brak wcześniejszego skazania i pozytywna prognoza kryminologiczna. W przypadku przestępstw skarbowych, również istnieje możliwość zastosowania tej instytucji. W okresie próby ważne jest przestrzeganie prawa – jego rażące naruszenie może skutkować odwieszeniem kary.
Masz pytania dotyczące zawieszenia wykonania kary lub grozi Ci odwieszenie wyroku? Oferujemy rzetelną analizę Twojej sytuacji i przygotowanie skutecznych wniosków do sądu. Skontaktuj się z nami – zapewniamy pełną dyskrecję i profesjonalną pomoc prawną.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika