Okoliczności łagodzące za jazdę pod wpływem alkoholu
• Data: 2025-08-21 Autor: Marek Gola
Sprawa dotyczy najniższej kary za jazdę pod wpływem alkoholu. Jestem studentem, pracuję na umowę-zlecenie. Przed dwoma tygodniami, nad ranem zostałem zatrzymany do rutynowej kontroli, niestety badanie wykazało, że prowadziłem samochód w stanie nietrzeźwości (1,3 promila alkoholu w wydychanym powietrzu; niewielka tendencja wzrostowa). Dotychczas nie byłem nigdy karany. Co mogę zrobić, aby kara ze ten jeden mój błąd była jak najniższa? Dodam, że od roku borykam się z problemami osobistymi, korzystałem z pomocy psychiatry w związku z załamaniem nerwowym, przyjmowałem antydepresanty, zrezygnowałem jednak z dalszego leczenia. Czy dla sądu może mieć znaczenie, że cała sytuacja była skutkiem problemów z depresją? W nieodległej przeszłości bardzo intensywnie udzielałem się społecznie, czy to jakaś okoliczność łagodząca? Prokurator zaproponował karę ograniczenia wolności oraz środki karne – 5000 zł nawiązki oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 3 lata.
Minimalny okres zakazu prowadzenia pojazdów
Minimalny okres zakazu prowadzenia pojazdów przy skazaniu wynosi 3 lata. Od dnia 18 maja 2015 r. polityka państwa w odniesieniu do ww. przestępstw się zaostrzyła. Aktualnie sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości.
Świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej
Dodatkowo w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 K.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych.
Obecnie, w mojej ocenie, jedyne, co może Pan uczynić, by walczyć o krótszy zakaz prowadzenia pojazdów, to podjęcie walki o warunkowe umorzenie postępowania karnego.
Warunkowe umorzenie postępowania karnego za jazdę pod wpływem alkoholu
Choć szanse na warunkowe umorzenie, a co za tym idzie – na uniknięcie utraty prawa jazdy, są znikome, to jednak każdy tego rodzaju przypadek wymaga uwagi i oceny pod indywidualnym kątem. Zachodzi pytanie: dlaczego zdecydował się Pan na kierowanie pojazdów? Czy był ku temu jakiś szczególny powód? Jeżeli mamy mówić o warunkowym umorzeniu postępowania, to musi mieć Pan coś bardzo ważnego na swoje usprawiedliwienie. O ile problemy natury psychicznej na pewno taką okolicznością są, o tyle niekoniecznie muszą mieć wpływ na decyzję sądu. Chodzi głównie o to, gdzie Pan jechał, w jakim celu, czy powód był błahy, czy też poważny.
Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Dogłębna analiza doktryny i orzecznictwa w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania karnego, a także stosunek art. 67 § 3 K.k. do art. 42 § 2 K.k. pozwala wyprowadzić poniższe wnioski.
Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego
Regulacja ta była przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego, który w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2002r. (sygn. akt I KZP 33/01) stwierdził, iż „zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w sytuacji, w której postępowanie karne zostaje warunkowo umorzone, pozostaje fakultatywny. Innymi słowy zakaz może wynosić 1 rok lub 2 lata.
Nie podejmując walki, nie przekona się Pan, czy postępowanie ulegnie warunkowemu umorzeniu, czy też nie. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż na Panu będzie spoczywał ciężar wykazania, że sytuacja nadzwyczajna miała miejsce. Innymi słowy, będzie ją Pan musiał udowodnić. Jak pokazuje moja dotychczasowa praktyka, zawsze należy zawalczyć. Na pewno na Pana niekorzyść przemawia wynik badania na zawartość alkoholu, jednakże nie czyni sprawy niemożliwą do wygrania.
Przykłady
Młody student prawa, który dopiero co rozpoczął naukę na uczelni, po spotkaniu ze znajomymi w akademiku wsiadł do samochodu, aby przejechać zaledwie kilkaset metrów do swojego mieszkania. Został zatrzymany do kontroli i badanie wykazało ponad promil alkoholu. Nigdy wcześniej nie miał problemów z prawem, dobrze się uczył, angażował w życie uczelni. Sąd, mimo powagi czynu, wziął pod uwagę jego dotychczasowy tryb życia i udzielił mu szansy poprzez warunkowe umorzenie postępowania.
Inny przypadek dotyczył trzydziestolatka, ojca dwójki dzieci, który wracał z rodzinnej imprezy. Wydawało mu się, że po kilku godzinach od wypicia alkoholu jest już trzeźwy, jednak badanie alkomatem wskazało 0,9 promila. W toku sprawy przedstawił dowody na swoją niekaralność, pracę na stałym etacie i zaangażowanie w życie lokalnej społeczności. Sąd uznał, że okoliczności są na tyle szczególne, że można zastosować łagodniejszy środek karny, ograniczając zakaz prowadzenia pojazdów do minimum.
Zdarzył się także przypadek młodej kobiety, która zmagała się z depresją i od dłuższego czasu korzystała z pomocy psychiatry. W dniu zdarzenia wsiadła za kierownicę po spożyciu alkoholu w wyniku nagłego kryzysu emocjonalnego. Podczas postępowania obrońca przedstawił dokumentację medyczną oraz opinie specjalistów potwierdzające jej stan zdrowia. Choć wynik badania wskazywał wysoki poziom alkoholu, sąd przychylił się do argumentacji, że był to jednorazowy incydent w szczególnych okolicznościach, i złagodził wymiar kary.
Podsumowanie
Jazda pod wpływem alkoholu to jedno z najpoważniej traktowanych przestępstw drogowych, a przepisy przewidują za nie surowe, obowiązkowe konsekwencje – co najmniej trzyletni zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne w wysokości co najmniej 5000 zł. Choć sąd ma możliwość uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy, takich jak niekaralność, młody wiek czy problemy zdrowotne, to jedyną realną drogą do złagodzenia skutków wyroku jest ubieganie się o warunkowe umorzenie postępowania. Nie jest to jednak rozwiązanie pewne, dlatego każdy przypadek wymaga starannego przygotowania obrony i przedstawienia przekonujących dowodów na to, że był to incydent wyjątkowy.
Oferta porad prawnych
Jeśli znalazłeś się w trudnej sytuacji i potrzebujesz fachowej pomocy, możesz skorzystać z porad prawnych online. Wystarczy przesłać opis swojego problemu, a otrzymasz rzetelną i przejrzystą odpowiedź przygotowaną przez prawnika. Porady udzielane są szybko, bez konieczności wychodzenia z domu, z możliwością zadania dodatkowych pytań i uzyskania wsparcia w kolejnych krokach postępowania. To wygodne rozwiązanie, które pozwoli Ci lepiej zrozumieć swoją sytuację prawną i podjąć świadome decyzje.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002r. sygn. akt I KZP 33/01
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
