- Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa może złożyć każda osoba posiadająca informacje o możliwym naruszeniu prawa.
- Członek zarządu spółki z o.o. powinien złożyć wniosek o upadłość co do zasady w terminie 30 dni od powstania stanu niewypłacalności.
- Niezłożenie wniosku o upadłość może prowadzić do odpowiedzialności karnej, cywilnej i majątkowej członków zarządu.
- Postępowanie prowadzone jest z urzędu, dlatego brak statusu pokrzywdzonego nie wyklucza złożenia zawiadomienia.
Kto może zawiadomić prokuraturę?
W praktyce zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa może złożyć każda osoba, która posiada informacje wskazujące na możliwość popełnienia czynu zabronionego. Dotyczy to również sytuacji związanych z działalnością spółek handlowych i odpowiedzialnością członków zarządu.
Jeżeli posiada Pan wiedzę, że spółka od dłuższego czasu nie regulowała zobowiązań, prowadzono wobec niej egzekucje komornicze, a mimo tego zarząd nie złożył wniosku o upadłość, może Pan skierować zawiadomienie do prokuratury. Nie ma znaczenia, że nie jest Pan formalnym wierzycielem tej spółki.
Przestępstwo określone w art. 586 Kodeksu spółek handlowych jest ścigane z urzędu. Oznacza to, że organy ścigania po otrzymaniu zawiadomienia powinny ocenić, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Jeżeli przygotowuje Pan zawiadomienie, pomocny może być również materiał wyjaśniający jak technicznie złożyć zawiadomienie do prokuratury.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Kiedy zarząd powinien złożyć wniosek o upadłość?
Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe dłużnik powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
W przypadku spółki z o.o. obowiązek ten obciąża członków zarządu. Najczęściej stan niewypłacalności występuje wtedy, gdy spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych albo gdy jej zobowiązania przekraczają wartość majątku przez okres wskazany w przepisach.
Samo chwilowe opóźnienie w płatnościach nie musi jeszcze oznaczać niewypłacalności. Każdą sytuację należy oceniać indywidualnie na podstawie dokumentów finansowych, historii zadłużenia oraz faktycznej kondycji przedsiębiorstwa.
Odpowiedzialność karna członków zarządu
Zgodnie z art. 586 Kodeksu spółek handlowych członek zarządu albo likwidator, który mimo powstania warunków uzasadniających upadłość nie zgłasza wniosku o ogłoszenie upadłości spółki handlowej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Oprócz odpowiedzialności karnej możliwa jest także odpowiedzialność cywilna wobec wierzycieli oraz odpowiedzialność za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 Kodeksu spółek handlowych.
W praktyce prokuratura bada przede wszystkim:
- moment powstania niewypłacalności spółki,
- czy zarząd posiadał wiedzę o złej sytuacji finansowej,
- czy zwłoka w złożeniu wniosku pogłębiła szkodę wierzycieli,
- czy spółka nadal zaciągała nowe zobowiązania mimo braku środków.
Znaczenie może mieć również różnica między oskarżeniem prywatnym a publicznym, ponieważ sprawy związane z niezłożeniem wniosku o upadłość należą do kategorii przestępstw ściganych z urzędu.
Co warto dołączyć do zawiadomienia?
Zawiadomienie nie musi mieć szczególnej formy, jednak powinno zawierać możliwie konkretne informacje i dowody. Warto wskazać:
- dane spółki i członków zarządu,
- opis sytuacji finansowej spółki,
- informacje o prowadzonych egzekucjach komorniczych,
- daty niezapłaconych zobowiązań,
- dokumenty potwierdzające niewypłacalność.
Zawiadomienie można złożyć pisemnie albo ustnie do protokołu w prokuraturze lub na policji.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują sytuacje, w których brak zgłoszenia upadłości może prowadzić do odpowiedzialności członków zarządu.
Spółka budowlana od kilku miesięcy nie płaciła podwykonawcom i pracownikom. Komornik umarzał kolejne egzekucje jako bezskuteczne, jednak zarząd nadal podpisywał nowe umowy. Jeden z kontrahentów złożył zawiadomienie do prokuratury po uzyskaniu informacji o licznych zajęciach komorniczych.
Prezes spółki transportowej prywatnie pożyczył pieniądze od znajomego, mimo że wiedział o poważnych problemach finansowych firmy. Po czasie okazało się, że spółka od dawna nie regulowała rat leasingowych i nie posiadała majątku pozwalającego na spłatę zobowiązań. Osoba prywatna zawiadomiła prokuraturę zarówno o możliwym oszustwie, jak i o braku zgłoszenia upadłości.
FAQ
Czy trzeba być wierzycielem spółki, aby złożyć zawiadomienie?
Nie. Zawiadomienie może złożyć każda osoba posiadająca informacje o możliwości popełnienia przestępstwa.
Czy samo zadłużenie spółki oznacza obowiązek zgłoszenia upadłości?
Nie zawsze. Konieczne jest wystąpienie stanu niewypłacalności w rozumieniu Prawa upadłościowego.
Czy prokuratura musi wszcząć postępowanie?
Prokuratura ma obowiązek ocenić zawiadomienie i zgromadzony materiał dowodowy. Jeżeli uzna, że brak jest podstaw do prowadzenia sprawy, może odmówić wszczęcia postępowania.
Jakie dowody są najważniejsze?
Największe znaczenie mają dokumenty finansowe, wezwania do zapłaty, informacje o egzekucjach komorniczych oraz korespondencja potwierdzająca wiedzę zarządu o złej sytuacji spółki.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła
1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych – Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
2. Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe – Dz.U. 2003 nr 60 poz. 535
