Czy unieważnienie kredytu z WIBOR może prowadzić do postępowania karnego wobec banku?
• Data: 2025-10-23 Autor: Artykuł Partnera
Kredyty z WIBOR budzą kontrowersje wśród konsumentów. Nic w tym dziwnego, ponieważ na skutek zmiennego oprocentowania miesięczne zobowiązania stają się dla wielu osób zbyt wysokie. Stąd pojawiają się wątpliwości, czy sposób ustalania rat i odsetek był prawidłowy oraz, czy organy ścigania mogłyby zainteresować się tym tematem. Wyjaśniamy, czy sprawy dotyczące WIBOR mogą prowadzić do postępowania karnego wobec banku.
Czym jest unieważnienie kredytu z WIBOR?
Kredytobiorca, który zaciągnął kredyt z WIBOR-em, może twierdzić, że bank nie wyjaśnił w sposób zrozumiały, jak ustalany jest wskaźnik oprocentowania i jakie niesie ryzyko finansowe. W takich przypadkach osoba spłacająca kredyt ma prawo wnioskować o unieważnienie WIBOR w umowie. W analizie umowy pod kątem unieważnienia kredytu z WIBOR-em może pomóc adwokat od spraw bankowych, którego ma, np. kancelaria-zkz.pl z Wrocławia. Dzięki doświadczeniu w sporach sądowych prawnik potrafi wskazać, które zapisy umowy budzą wątpliwości i czy można przygotować pozew o WIBOR. Taka analiza pozwala zmniejszyć ryzyko popełnienia błędów i ocenić, czy bank prawidłowo określił zasady oprocentowania.
Jakie są podstawy prawne unieważnienie kredytu z WIBOR?
Podstawy prawne unieważnienia kredytu z WIBOR wynikają z kilku źródeł prawa. Jednym z ich jest ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, która zobowiązuje banki do przedstawienia kredytobiorcy pełnych i zrozumiałych informacji o kosztach kredytu oraz zasadach zmiennego oprocentowania. Kolejnym aktem jest kodeks cywilny, w tym art. 58 oraz art. 385¹-385³, które pozwalają na uznanie umowy lub jej fragmentów za nieważne. W tym kontekście warto sprawdzić, jakie klauzule abuzywne mogą wpłynąć na usunięcie WIBOR z kredytu, czyli zapisy, które ograniczają prawa kredytobiorcy lub są sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Przy unieważnianiu umowy z WIBOR-em mają też zastosowanie przepisy unijne, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/1011, zwane rozporządzeniem BMR, które określa zasady opracowywania i stosowania wskaźników referencyjnych, w tym WIBOR.
Czy w sprawie WIBOR możliwe jest postępowanie karne wobec banku?
Sprawy dotyczące kredytów z WIBOR-em mają przede wszystkim charakter cywilny. Postępowanie cywilne pozwala dochodzić roszczeń finansowych i zwrotu nadpłaconych rat, jeśli sąd uzna, że warunki umowy naruszały prawa konsumenta. Sędzia rozpatruje wtedy, czy zapisy w umowie WIBOR były zgodne z przepisami kodeksu cywilnego oraz pozostałymi aktami prawnymi i czy bank rzetelnie informował o ryzyku związanym z oprocentowaniem. Sam fakt błędnego lub niejasnego zastosowania wskaźnika WIBOR nie oznacza popełnienia przestępstwa. Co więcej, 11 września 2025 r. rzecznik generalny TSUE wydał opinię, w której wskazał, że sposób obliczania WIBOR jest legalny. Postępowanie karne wobec banku byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby udowodniono, że przedstawiciele instytucji finansowej działali celowo, wprowadzając klientów w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Taka sytuacja wymagałaby wykazania zamiaru oszustwa lub manipulacji.
Unieważnienie kredytu z WIBOR nie prowadzi do odpowiedzialności karnej banków, ponieważ spory w tym zakresie mają charakter cywilny. Sąd rozpatruje wtedy ważność umowy i obowiązki informacyjne instytucji finansowej, opierając się na aktach prawnych, takich jak kodeks cywilny czy ustawa konsumencka.
