Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak pomóc dziewczynie nękanej przez byłego chłopaka?

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2020-10-30

Martwię się o swoją przyjaciółkę, która ma problem ze swoim byłym chłopakiem. Nie są ze sobą od roku, ona nie chce mieć z nim nic wspólnego, a on śle listy i kwiaty, telefonuje, bo potrafi od znajomych wyciągnąć jej nowy numer telefonu. Obecnie on przebywa w ośrodku zamkniętym i przechodzi leczenie, ponieważ od kilku lat odurza się różnymi narkotykami i za to wyrzucono go z pracy. Ona z resztą też straciła pracę, bo wmieszał ją w te swoje ciemne sprawki. Dziewczyna boi się wyjść z domu, dowiedziała się, że mają go wkrótce wypuścić, a ona dobrze wie, że będzie jej szukał. On nie przyjmuje do wiadomości ich rozstania i cały czas uważa, że to jego narzeczona. Kiedy zmieniła numer telefonu i się przeprowadziła, to zaczął wydzwaniać do jej rodziców i tam wysyłać listy. Co można zrobić w tej sytuacji? Podobno on ma tzw. „żółte papiery” i nawet jak złamie prawo, to nic mu nie grozi. Ona obawia się, że ją odszuka, a wtedy, gdy mu powie „nie”, on może się wściec i zrobić jej krzywdę. Jak można jej pomóc?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak pomóc dziewczynie nękanej przez byłego chłopaka?

Przestępstwo uporczywego nękania

Zacznijmy od zacytowania artykułu 190a Kodeksu karnego (K.k.):

„§ 1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek lub inne jej dane osobowe w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.

§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.”

Groźby bezprawne, zniesławienie, zniewaga

W artykule 190a K.k. stypizowano przestępstwo uporczywego nękania. Opis sytuacji wskazuje na to przestępstwo. Proponuję jednak zwrócić uwagę także na inne przepisy prawne, szczególnie na artykuły: 190 K.k. i 191 K.k. (chodzi o dwa typy przestępstwa gróźb bezprawnych), art. 212 i następne K.c. (przestępstwo zniesławienia), art. 216 K.k. (przestępstwo zniewagi). Akty prawne są teraz szeroko dostępne np. przy pomocy sejmowej bazy danych).

Skoro adresatka męczących ją zachowań owego mężczyzny ma poczucie zagrożenia, to zasadne wydaje się przedstawienie przez nią problemu organom ścigania – prokuraturze lub policji. Samo powiadomienie (np. pisemne) oraz późniejsze zeznania powinny być precyzyjne – w tym zawierać informację, czy i czego konkretnie obawia się Pani przyjaciółka (a może również jej rodzice).

Wniosek o ściganie z oskarżenia prywatnego

Uzasadnione obawy (związane z uporczywym nękaniem lub z groźbami bezprawnymi) są bardzo ważne dla oceny prawnej sytuacji; w dodatku takie przestępstwa najczęściej są ścigane na wniosek, więc wniosek o ściganie jest bardzo ważny dla prowadzenia postępowania karnego. Zniesławianie i zniewagi – niekiedy związane z uporczywym nękaniem lub z groźbami bezprawnymi – są ścigane z oskarżenia prywatnego; oznacza to, że pokrzywdzony powinien (sam albo z pomocą prawnika) przygotować, skierować do sądu karnego oraz popierać przed sądem karnym akt oskarżenia (zwany także „prywatnym aktem oskarżenia). Prowadzenie spraw karnych uregulowano głównie w przepisach Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.).

Naruszenie prywatności

Ściganie przestępstw z oskarżenia prywatnego wykazuje podobieństwa do dochodzenia roszczeń prywatnych (głównie cywilnych) – sprawy cywilne są prowadzone według Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.); w trybie procesowym: powód przygotowuje, kieruje do sądu cywilnego oraz przed takim sądem popiera powództwo cywilne (wyrażone pisemnie głównie w pozwie). Wspominam o tym, ponieważ naruszenie prywatności (zwłaszcza bardzo poważne) może być przejawem naruszenia prawnie chronionych dóbr osobistych – art. 23 Kodeksu cywilnego (K.c.); podstawowe rodzaje roszczeń z tego zakresu wskazano w art. 24 K.c. (np. roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne). Co więcej, prawnie dopuszczalne jest dochodzenie roszczeń odszkodowawczych (art. 415 i następne K.c.), jeżeli naruszenie dóbr osobistych spowodowało szkodę, np.: utratę zarobków (niekiedy przez osobę osaczoną lub zniesławioną, zwłaszcza w środowisku ważnym w zakresie zarobkowania) lub szkody zdrowotne (odszkodowań za tak zwane szkody na osobie tyczą się: art. 444 i następne K.c.).

Opis sytuacji nie zawiera wskazania „trybu“, w jakim ów mężczyzna trafił do zamkniętego ośrodka leczniczego lub terapeutycznego. Część wskazanych przez Panią okoliczności pozwala przypuszczać, że mogło to się wiązać z właściwością sądu karnego; ta ewentualność przemawia na rzecz powiadomienia o sytuacji także „sądu penitencjarnego” – chodzi o wydział sądu rejonowego.

Przymusowe leczenie psychiatryczne

Naganne zachowanie owego mężczyzny mogłoby nawet zostać potraktowane jako przesłanka przemawiająca przeciwko zakończeniu jego pobytu w warunkach zamkniętych. Leczenie lub terapia mogą być realizowane również na podstawie przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego; w tej ustawie (np. w jej art. 16 i następnych) przewidziano możliwość przymusowego (wbrew woli chorego) udzielania pomocy psychiatrycznej lub leczenia psychiatrycznego. Na ogół przymusowe (zwłaszcza w warunkach zamkniętych) leczenie psychiatryczne przez dłuższy czas wymaga zgody „sądu opiekuńczego” (którym jest, w pierwszej instancji, „sąd opiekuńczy”, czyli jeden z wydziałów sądu rejonowego). Być może zasadne byłoby powiadomienie o nagannych i uciążliwych zachowaniach pacjenta również „sądu opiekuńczego”; w grę mogłoby wchodzić powiadomienie miejscowo właściwego sądu rejonowego ze wskazaniem możliwej właściwości zarówno wydziału do spraw penitencjarnych, jak i wydziału do spraw opiekuńczych – złożenie pisma w paru egzemplarzach może ułatwić skierowanie do odpowiednich wydziałów sądu.

Z jednej strony są obawy Pani przyjaciółki, prawdopodobnie uzasadnione – w takim przypadku jej samej może się przydać wsparcie psychologiczne. Z drugiej strony problemem może być jakość pomocy specjalistycznej (pacjentowi udzielana) – w takim przypadku przydać mogłoby się powiadomienie o sytuacji (zwłaszcza z okresu pobytu tego mężczyzny w miejscu leczenia) także Rzecznika Praw Pacjenta. Być może lepsze leczenie pomogłoby zarówno choremu, jak i Pani przyjaciółce.

Wsparcie psychologiczne dla ofiar przestępstw

Nie wiemy, co myśli, co planuje ów mężczyzna; tym bardziej nie wiemy, co się stanie w przyszłości. Wobec tego proponuję bazować na faktach i powściągać wodze wyobraźni – organom państwowym (np. organom ścigania) w ich pracy bardziej przyda się wiedza o faktach (zwłaszcza konkretne dane) od obszernego opisywania aspektów z wyobraźnią związanych.

W kierowanym do organów ścigania (prawdopodobnie do prokuratury) powiadomieniu należałoby podać szczegółowe informacje, w tym związane z przeszłymi zachowaniami pacjenta, którego zachowanie stało się bardzo uciążliwe tak dla Pani przyjaciółki, jak i dla jej rodziny.

Proponuję rozważyć zorganizowanie dla Pani przyjaciółki wsparcia psychologicznego; być może organa ścigania współpracują z dobrymi psychologami, do których kierują niektóre ofiary przestępstw.

Mam nadzieję że naświetlenie prawnych aspektów tej sprawy i podanie kilku dróg działania pomoże rozwiązać tę jakże trudną dla Pani przyjaciółki sprawę.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kradzież paliwa przez pracownika

Kradzież paliwa przez pracownika

Prowadzę niewielką firmę transportową. Niedawno na zastępstwo zatrudniłem kierowcę, zawarliśmy umowę-zlecenie (przez jeden miesiąc zastępował stale...

Konsekwencje upojenia alkoholowego nastolatka

Mój 13-letni syn został upojony alkoholem przez kolegę w tym samym wieku. To był jednorazowy wybryk. Całe zdarzenie odbyło się u kolegi...

 

Czy policjant niebędący na służbie może wystawić mandat?

Czy policjant niebędący na służbie może wystawić mandat?

Czy policjant niebędący na służbie, po cywilnemu, może wystawić mandat za złe parkowanie?

Podszywanie się w internecie pod inną osobę i zniesławienie

Za pośrednictwem portalu społecznościowego przeprowadziłem dwie rozmowy z pewną dziewczyną. W trakcie rozmów zorientowałem się, że konto,...

 

Policja zatrzymała prawo jazdy - czy mogę jeździć bez prawa jazdy do wyroku sądu?

Policja zatrzymała mi prawo jazdy (stan nietrzeźwości). Czy mogę jeździć bez prawa jazdy do wyroku sądu?

 

Nakłanianie do aborcji

Nakłanianie do aborcji

Byłam w ciąży, usunęłam ją legalnie w Niemczech. Nie chciałam tego zrobić, jednak ojciec dziecka nakłaniał mnie do tego, zaszantażował, że...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »