Kara za parkowanie na trawniku – mandat, sąd i obrona

Parkowanie samochodu na publicznym trawniku

Podstawowym przepisem stosowanym w takich sprawach jest art. 144 Kodeksu wykroczeń. Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem:

„§ 1. Kto na terenach przeznaczonych do użytku publicznego niszczy lub uszkadza roślinność lub też dopuszcza do niszczenia roślinności przez zwierzęta znajdujące się pod jego nadzorem albo na terenach przeznaczonych do użytku publicznego depcze trawnik lub zieleniec w miejscach innych niż wyznaczone dla celów rekreacji przez właściwego zarządcę terenu, podlega karze grzywny do 1000 złotych albo karze nagany.

§ 2. Kto usuwa, niszczy lub uszkadza drzewa lub krzewy stanowiące zadrzewienie przydrożne lub ochronne albo żywopłot przydrożny, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

§ 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 lub 2 można orzec nawiązkę do wysokości 500 złotych.”

W praktyce zaparkowanie auta na trawniku może zostać potraktowane jako deptanie trawnika lub zieleńca, ewentualnie jako uszkadzanie roślinności. Nie każda powierzchnia zielona automatycznie spełnia jednak warunki z art. 144 K.w. Organ musi wykazać, że chodziło o teren przeznaczony do użytku publicznego, a miejsce nie było wyznaczone do takiego postoju.

Jeżeli postój miał miejsce na prywatnym terenie, na pasie ziemi pozbawionym roślinności albo w miejscu, które w rzeczywistości nie było trawnikiem ani zieleńcem, może to być ważny argument obrony. Znaczenie mają zdjęcia miejsca, oznakowanie, sposób zagospodarowania terenu oraz to, czy zarządca faktycznie przeznaczył teren do użytku publicznego.

Czy brak zniszczenia trawnika wystarczy do uniknięcia kary?

Nie zawsze. Art. 144 § 1 K.w. odróżnia niszczenie lub uszkadzanie roślinności od samego deptania trawnika albo zieleńca w miejscu do tego niewyznaczonym. Oznacza to, że straż miejska może kierować sprawę do sądu również wtedy, gdy po krótkim postoju nie ma widocznych kolein, wyrwanej trawy ani innej szkody.

Brak szkody nie jest jednak bez znaczenia. Może przemawiać za niską społeczną szkodliwością czynu, niższą grzywną, naganą albo zastosowaniem art. 39 K.w. i odstąpieniem od wymierzenia kary. W sądzie warto więc wykazywać nie tylko to, że postój był krótki, lecz także że nie spowodował realnej szkody, nie utrudniał korzystania z terenu i wynikał z konkretnej, wyjątkowej sytuacji.

Wykroczenie można popełnić umyślnie albo nieumyślnie, chyba że przepis wymaga umyślności. Przy art. 144 § 1 K.w. sąd może więc badać, czy kierowca co najmniej mógł przewidzieć, że parkuje na trawniku lub zieleńcu objętym ochroną przepisu.

Niezależnie od sposobu ustalania sprawcy trzeba kontrolować przedawnienie wykroczenia drogowego.

Odmowa mandatu i sprawa w sądzie

Sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu. Odmowa nie kończy jednak sprawy. Jeżeli organ podtrzymuje zarzut, może skierować do sądu wniosek o ukaranie. W postępowaniu sądowym kierowca staje się obwinionym i może składać wyjaśnienia, zgłaszać wnioski dowodowe, przedstawiać zdjęcia, świadków oraz dokumenty potwierdzające okoliczności zdarzenia.

Wśród innych częstych wykroczeń porządkowych znajduje się zakłócanie ciszy nocnej.

W praktyce ważne jest także to, czy mandat został prawidłowo zaproponowany, czy wskazano kwalifikację prawną czynu, czas i miejsce zdarzenia oraz czy funkcjonariusz miał podstawy do uznania, że to właśnie dana osoba popełniła wykroczenie. Wątpliwości dotyczące osoby kierowcy lub okoliczności postoju powinny być wyjaśnione w toku czynności wyjaśniających albo przed sądem.

Podobne zasady kwestionowania rozstrzygnięcia opisuje artykuł: mandat za parkowanie na zakazie.

Jak się bronić w sprawie o parkowanie na trawniku?

Obrona zależy od konkretnego stanu faktycznego. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy miejsce rzeczywiście było trawnikiem lub zieleńcem na terenie przeznaczonym do użytku publicznego. Jeżeli teren był nieoznaczony, rozjeżdżony, pozbawiony roślinności albo faktycznie pełnił funkcję pobocza, można podnosić, że nie wykazano znamion czynu z art. 144 § 1 K.w.

Drugim kierunkiem obrony są okoliczności zdarzenia. Zablokowany wjazd, konieczność szybkiego dotarcia do osoby chorej lub niepełnosprawnej, awaria pojazdu, krótki czas postoju i brak szkody mogą uzasadniać wniosek o uniewinnienie, a co najmniej o łagodne potraktowanie sprawy.

W sytuacjach nagłych można rozważać powołanie się na stan wyższej konieczności z art. 16 K.w. Nie wystarczy jednak sama wygoda albo brak wolnego miejsca parkingowego. Trzeba wykazać bezpośrednie niebezpieczeństwo dla dobra chronionego prawem, brak realnej możliwości uniknięcia go w inny sposób oraz to, że dobro poświęcone nie przedstawiało wartości oczywiście większej niż dobro ratowane.

Jakie rozstrzygnięcie może wydać sąd?

Za wykroczenie z art. 144 § 1 K.w. sąd może wymierzyć grzywnę do 1000 zł albo naganę. Może również orzec nawiązkę do 500 zł. Wysokość grzywny zależy od okoliczności czynu, stopnia winy, społecznej szkodliwości, zachowania po zdarzeniu oraz sytuacji osobistej i majątkowej obwinionego.

Art. 33 K.w. nakazuje brać pod uwagę m.in. rodzaj i rozmiar szkody, pobudki działania, sposób zachowania, właściwości i warunki osobiste sprawcy, jego sytuację rodzinną oraz zachowanie po popełnieniu wykroczenia. Jako okoliczności łagodzące mogą zostać uwzględnione zwłaszcza ciężkie warunki rodzinne lub osobiste, działanie z pobudek zasługujących na uwzględnienie i nienaganne życie przed zdarzeniem.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może skorzystać z art. 39 K.w., czyli zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary albo odstąpić od wymierzenia kary. Takie rozstrzygnięcie nie jest automatyczne. Trzeba przekonać sąd, że charakter czynu, jego okoliczności oraz sytuacja obwinionego zasługują na szczególne uwzględnienie.

Jeżeli materiał dowodowy jest wystarczający, sąd może wydać wyrok nakazowy. Po doręczeniu takiego wyroku obwiniony powinien uważnie sprawdzić pouczenie o terminie i sposobie złożenia sprzeciwu, bo brak reakcji może doprowadzić do uprawomocnienia się rozstrzygnięcia.

Co zrobić przed kolejną rozprawą?

Przed rozprawą warto uporządkować materiał dowodowy i przygotować krótkie, konkretne stanowisko. Pomocne mogą być:

• zdjęcia miejsca wykonane z kilku perspektyw, pokazujące, czy był to rzeczywiście trawnik lub zieleniec,
• zdjęcia braku szkody, kolein albo uszkodzeń roślinności,
• dokumenty potwierdzające nagłą sytuację, np. niepełnosprawność, chorobę, konieczność udzielenia pomocy, awarię pojazdu,
• dane świadków, którzy widzieli zablokowany wjazd, krótki czas postoju albo brak innych możliwości zatrzymania pojazdu,
• wniosek o uniewinnienie, ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia kary albo wymierzenie nagany.

W opisanej sytuacji opieka nad niepełnosprawnym ojcem, krótki czas postoju i brak uszkodzenia trawnika mogą być istotnymi argumentami. Nie dają jednak gwarancji uniewinnienia, bo sąd oceni także to, czy istniała realna alternatywa, czy zagrożenie było nagłe oraz czy kierowca mógł zaparkować w inny sposób.

FAQ

Podsumowanie

Parkowanie na trawniku może skończyć się mandatem albo sprawą sądową, jeżeli miejsce jest trawnikiem lub zieleńcem na terenie przeznaczonym do użytku publicznego. W sądzie nie wystarczy samo stwierdzenie, że postój trwał krótko. Najważniejsze jest wykazanie konkretnych okoliczności: braku szkody, nagłej potrzeby, zablokowanego wjazdu, awarii lub innej sytuacji, która usprawiedliwiała zachowanie kierowcy.

W sprawach takich jak opisana realną szansą może być łagodne rozstrzygnięcie, nagana albo odstąpienie od wymierzenia kary. Uniewinnienie zależy natomiast od tego, czy sąd uzna, że nie wykazano znamion wykroczenia albo że zachodziła okoliczność wyłączająca odpowiedzialność.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114.

2. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1148.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.