Potrącenie pieszego na pasach – wypadek czy wykroczenie?

Potrącenie pieszego – kiedy jest wykroczeniem, a kiedy przestępstwem?

W praktyce o kwalifikacji zdarzenia drogowego decydują przede wszystkim skutki zdrowotne dla pieszego oraz ustalenie, czy kierowca naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Sam fakt potrącenia pieszego na przejściu nie oznacza automatycznie odpowiedzialności z art. 177 Kodeksu karnego.

Zgodnie z art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń osoba, która nie zachowuje należytej ostrożności i powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny. W praktyce przepis ten znajduje zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy obrażenia poszkodowanego są lekkie i trwają nie dłużej niż 7 dni.

Jeżeli natomiast pieszy dozna obrażeń określonych w art. 157 § 1 K.k., czyli naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego powyżej 7 dni, zdarzenie może zostać zakwalifikowane jako wypadek drogowy z art. 177 § 1 K.k.

Znaczenie obrażeń poszkodowanego

Najważniejsze znaczenie ma dokumentacja medyczna oraz późniejsza opinia biegłego lekarza. To właśnie na jej podstawie organy ścigania ustalają, czy obrażenia były lekkie, czy stanowiły średni uszczerbek na zdrowiu.

Przy analizie sprawy istotne są również rodzaje uszczerbku na zdrowiu, ponieważ od charakteru obrażeń zależy odpowiedzialność karna sprawcy.

Jeżeli skutki zdrowotne trwały krócej niż 7 dni, sprawa zwykle kończy się odpowiedzialnością za wykroczenie. W przypadku dłuższego leczenia lub rehabilitacji prokuratura może przyjąć kwalifikację z art. 177 § 1 K.k.

W praktyce policja często początkowo wpisuje w wezwaniu błędną podstawę prawną albo stosuje kwalifikację roboczą. Samo wskazanie niewłaściwego przepisu w wezwaniu nie przesądza jeszcze o dalszym przebiegu postępowania.

Kto kwalifikuje zdarzenie drogowe?

Wstępnej kwalifikacji dokonuje policja lub prokurator prowadzący postępowanie. Ostateczna ocena zależy jednak od zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności:

• zeznań świadków,
• monitoringu lub nagrań z wideorejestratorów,
• opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego,
• dokumentacji medycznej poszkodowanego,
• ustalenia prędkości i zachowania kierowcy przed przejściem dla pieszych.

W sprawach dotyczących potrącenia pieszych bardzo duże znaczenie ma obowiązek zachowania szczególnej ostrożności przy zbliżaniu się do przejścia dla pieszych wynikający z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dla pełniejszego obrazu warto porównać także potrącenie pieszego przejściu zatrzymanie prawa jazdy.

Jeżeli obrażenia okażą się lekkie, sprawa może zakończyć się mandatem albo skierowaniem wniosku o ukaranie do sądu z art. 86 K.w. Warto wiedzieć, kiedy możliwa jest odmowa przyjęcia mandatu za kolizję i jakie są skutki procesowe takiej decyzji.

Wezwanie na policję po potrąceniu pieszego

Osoba wezwana w charakterze podejrzanego ma prawo:

• znać treść zarzutu,
• odmówić składania wyjaśnień,
• korzystać z pomocy obrońcy,
• zapoznawać się z aktami sprawy w zakresie dopuszczalnym przez przepisy.

Warto zwrócić uwagę, czy wezwanie zawiera prawidłową podstawę prawną. W opisanej sytuacji wskazanie art. 178a § 1 K.k. mogło wynikać z omyłki, ponieważ przepis ten dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skoro badanie alkomatem wykazało wynik 0,00 mg/l, taka kwalifikacja nie powinna mieć zastosowania.

W przypadku wezwania po zdarzeniu drogowym mogą pojawić się również inne konsekwencje dla kierowcy, w tym zatrzymanie prawa jazdy lub skierowanie sprawy do sądu.

Jakie argumenty mogą mieć znaczenie w obronie?

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy, jednak znaczenie mogą mieć między innymi:

• rzeczywista prędkość pojazdu,
• warunki atmosferyczne i widoczność,
• zachowanie pieszego przed wejściem na przejście,
• natychmiastowe udzielenie pomocy poszkodowanemu,
• brak wcześniejszych naruszeń przepisów drogowych.

Sąd bierze pod uwagę także postawę sprawcy po zdarzeniu, stopień naruszenia zasad bezpieczeństwa oraz skutki zdrowotne dla pokrzywdzonego.

FAQ

Czy każde potrącenie pieszego jest przestępstwem?

Nie. Jeżeli obrażenia są lekkie i trwają do 7 dni, sprawa może zostać zakwalifikowana jako wykroczenie z art. 86 K.w.

Czy policja może się pomylić w kwalifikacji prawnej?

Tak. Wezwanie może zawierać błędny lub tymczasowy przepis. Ostateczna kwalifikacja zależy od całego postępowania i zgromadzonych dowodów.

Czy warto składać wyjaśnienia od razu?

To zależy od sytuacji procesowej. W niektórych sprawach korzystniejsze jest wcześniejsze zapoznanie się z aktami i konsultacja z obrońcą.

Czy pomoc poszkodowanemu po wypadku ma znaczenie?

Tak. Zachowanie sprawcy po zdarzeniu może zostać uwzględnione przy ocenie stopnia winy oraz wymiaru ewentualnej kary.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – ISAP
2. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń – ISAP
3. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – ISAP
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2000 r., sygn. IV KKN 509/98
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. V KKN 303/97