• Stan prawny na: 2026-05-22
Presja psychiczna, groźby odejścia, szantaż finansowy lub organizowanie zabiegu mogą mieć znaczenie prawne także wtedy, gdy przerwanie ciąży odbyło się legalnie za granicą. W określonych sytuacjach możliwe jest złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Wyjaśniamy, kiedy może wchodzić w grę odpowiedzialność z art. 152 lub 153 Kodeksu karnego, jakie dowody mogą mieć znaczenie oraz jak wygląda praktyka postępowania karnego w podobnych sprawach.
Polskie przepisy przewidują odpowiedzialność karną za pomoc w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy oraz za nakłanianie kobiety ciężarnej do takiego działania. Podstawowe znaczenie mają art. 152 i 153 Kodeksu karnego.
Jeżeli partner organizował zabieg, zapewniał środki finansowe, umawiał wizytę lub wywierał silną presję psychiczną, organy ścigania mogą analizować jego zachowanie pod kątem odpowiedzialności karnej. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny konkretnego stanu faktycznego.
Istotne znaczenie ma również sposób wywierania wpływu. Inaczej oceniane jest wyrażanie własnej opinii, a inaczej stosowanie gróźb, szantażu emocjonalnego lub presji ekonomicznej.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Sam fakt, że zabieg został wykonany legalnie poza granicami Polski, nie powoduje automatycznie wyłączenia odpowiedzialności osoby, która nakłaniała lub pomagała w organizacji przerwania ciąży. W orzecznictwie podkreślano, że przestępstwo z art. 152 § 2 Kodeksu karnego ma charakter formalny.
W praktyce organy ścigania analizują między innymi miejsce działania sprawcy, sposób wywierania nacisku oraz zakres jego zaangażowania. Znaczenie mogą mieć wiadomości tekstowe, korespondencja internetowa, przelewy bankowe czy dokumentacja kliniki.
Jeżeli partner stosował presję psychiczną lub groził odejściem, odcięciem od środków utrzymania albo brakiem wsparcia dla wspólnego dziecka, takie zachowania mogą zostać ocenione także pod kątem bezprawnej presji psychicznej. W podobnych sytuacjach pomocny może być także artykuł dotyczący szantażu emocjonalnego ze strony partnera.
Art. 152 § 2 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność osoby, która pomaga kobiecie ciężarnej w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy albo ją do tego nakłania. Z kolei art. 153 Kodeksu karnego dotyczy sytuacji użycia przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu.
Ocena konkretnego przypadku zależy od wielu okoliczności, między innymi:
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa można złożyć na policji lub w prokuraturze. Pokrzywdzona może również wnosić o przesłuchanie świadków i zabezpieczenie dowodów elektronicznych.
Zobacz również:
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce mogą wyglądać sprawy związane z presją i nakłanianiem do przerwania ciąży.
Partner kobiety przez kilka tygodni groził wyprowadzką i zaprzestaniem płacenia za wspólne mieszkanie, jeśli ciąża nie zostanie przerwana. Jednocześnie sam umówił termin zabiegu i przekazał pieniądze na wyjazd do kliniki za granicą. W postępowaniu znaczenie miały wiadomości tekstowe oraz potwierdzenia wypłat gotówki.
Kobieta znajdowała się w trudnej sytuacji psychicznej po porodzie pierwszego dziecka. Ojciec kolejnego dziecka stale wywierał presję, twierdząc, że odejdzie i pozostawi rodzinę bez środków do życia. Prokuratura analizowała, czy działania partnera miały charakter bezprawnego przymusu psychicznego.
Polskie przepisy nie przewidują odpowiedzialności karnej kobiety za przerwanie własnej ciąży. Odpowiedzialność może natomiast dotyczyć osób trzecich pomagających lub nakłaniających.
Tak. Warto jednak zrobić to możliwie szybko, aby łatwiej zabezpieczyć wiadomości, dokumenty i inne dowody.
Najczęściej znaczenie mają wiadomości SMS, komunikatory, nagrania rozmów, historia przelewów, dokumentacja medyczna oraz zeznania świadków.
Tak. Organy ścigania mogą badać, czy doszło do wywierania bezprawnej presji, manipulacji lub gróźb wpływających na decyzję kobiety.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
2. Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.
3. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. II AKa 401/15.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marta Wawrzyniak
Adwokat. Absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz International Baccalaureate Diploma Programme. Ukończyła aplikację adwokacką przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Gdańsku. Praktykujący prawnik od 2013 r. Specjalizuje się w prowadzeniu spraw z...
>> więcej informacjiZapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
