Kara za wybicie szyby na klatce schodowej

Wybicie szyby w drzwiach do klatki schodowej – od czego zależy odpowiedzialność?

Wybicie szyby w drzwiach do klatki schodowej jest traktowane jako umyślne uszkodzenie cudzej rzeczy, jeżeli sprawca świadomie uderzył, kopnął albo w inny sposób doprowadził do zniszczenia. Nie ma znaczenia, że szkoda dotyczy części wspólnej budynku, z której sprawca korzysta jako mieszkaniec. Dla prawa karnego istotne jest to, że mienie należy do innego podmiotu, zwykle wspólnoty mieszkaniowej, spółdzielni albo współwłaścicieli.

Podstawowe znaczenie ma wartość szkody. Aktualnie granicą wykroczenia i przestępstwa przy mieniu jest 800 zł szkody. Jeżeli koszt naprawy, wymiany szyby, robocizny i ewentualnych elementów dodatkowych nie przekracza tej kwoty, sprawa może zostać potraktowana jako wykroczenie. Jeżeli szkoda jest wyższa, wchodzi w grę przestępstwo.

W praktyce warto od razu poprosić zarządcę o kosztorys, fakturę albo pisemne wyliczenie szkody. Bez tego trudno ocenić, czy sprawa powinna iść trybem wykroczeniowym, czy karnym.

Kiedy wybicie szyby jest wykroczeniem?

Jeżeli szkoda nie przekracza 800 zł, zastosowanie może mieć art. 124 § 1 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten dotyczy osoby, która cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza albo czyni niezdatną do użytku, gdy szkoda nie przekracza 800 zł.

Za takie wykroczenie grozi kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. W typowych sprawach o wybicie szyby najczęściej praktyczne znaczenie ma grzywna oraz obowiązek zapłaty równowartości szkody albo przywrócenia rzeczy do poprzedniego stanu. Grzywna za wykroczenie co do zasady mieści się w granicach od 20 zł do 5000 zł, chyba że szczególny przepis stanowi inaczej.

Ściganie wykroczenia z art. 124 Kodeksu wykroczeń następuje na żądanie pokrzywdzonego. Oznacza to, że stanowisko wspólnoty, spółdzielni albo uprawnionego zarządcy ma istotne znaczenie, choć samo naprawienie szkody nie zawsze automatycznie kończy sprawę.

Kiedy wybicie szyby jest przestępstwem?

Jeżeli wartość szkody przekracza 800 zł, czyn może zostać zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 288 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem, kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W mniej poważnych przypadkach możliwa jest kwalifikacja jako wypadek mniejszej wagi z art. 288 § 2 Kodeksu karnego. Wtedy sprawcy grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku. Przy ocenie, czy sprawa ma mniejszą wagę, znaczenie mogą mieć m.in. wysokość szkody, sposób zachowania sprawcy, jednorazowy charakter zdarzenia, skrucha, wcześniejsza niekaralność i szybkie naprawienie szkody.

Wybicie szyby po alkoholu nie jest okolicznością usprawiedliwiającą. Jeżeli sprawca sam wprawił się w stan nietrzeźwości, alkohol co do zasady nie wyłącza odpowiedzialności. W praktyce incydenty z udziałem alkoholu często kończą się sprawą karną, także gdy chodzi o zachowanie pod wpływem alkoholu.

Co zrobić po zgłoszeniu sprawy na policję?

Najważniejsze jest szybkie i udokumentowane naprawienie szkody. Sprawca powinien skontaktować się z pokrzywdzonym, czyli najczęściej wspólnotą mieszkaniową, spółdzielnią albo zarządcą działającym w ich imieniu. Dobrze jest poprosić o wskazanie kwoty, numeru rachunku i podstawy wyliczenia kosztów.

W piśmie do zarządcy warto krótko przeprosić, zadeklarować zapłatę za wymianę szyby i poprosić o potwierdzenie, czy po naprawieniu szkody pokrzywdzony rozważy cofnięcie wniosku o ściganie albo odstąpienie od dalszego popierania sprawy. Takie pismo należy zachować, podobnie jak potwierdzenie przelewu, faktury i korespondencję z administracją.

Nie należy liczyć wyłącznie na ustne ustalenia. Jeżeli sprawa trafiła już na policję, każda okoliczność potwierdzająca skruchę i naprawienie szkody może mieć znaczenie dla policji, prokuratora albo sądu.

Cofnięcie wniosku o ściganie

Przestępstwo z art. 288 § 1 i 2 Kodeksu karnego jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Po złożeniu wniosku postępowanie toczy się już z urzędu, ale wniosek można cofnąć na zasadach określonych w art. 12 Kodeksu postępowania karnego.

W postępowaniu przygotowawczym cofnięcie wniosku wymaga zgody prokuratora. W postępowaniu sądowym wymaga zgody sądu i co do zasady jest możliwe aż do zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, cofnięcie wniosku po rozpoczęciu przewodu sądowego jest skuteczne, jeżeli nie sprzeciwi się temu oskarżyciel publiczny obecny na rozprawie lub posiedzeniu.

Cofnięcie wniosku nie jest więc automatyczne. Najpierw trzeba przekonać pokrzywdzonego, a następnie uzyskać wymaganą zgodę procesową. Im szybciej szkoda zostanie naprawiona, tym większe szanse na pozytywne rozstrzygnięcie.

Warunkowe umorzenie postępowania

Jeżeli sprawa zostanie zakwalifikowana jako przestępstwo, warto rozważyć wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. Sąd może zastosować takie rozwiązanie, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności zdarzenia nie budzą wątpliwości, a sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne i jego postawa uzasadnia przypuszczenie, że będzie przestrzegał prawa.

Warunkowe umorzenie jest możliwe tylko wtedy, gdy przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. W przypadku art. 288 § 1 Kodeksu karnego ten warunek może być spełniony, ponieważ górna granica ustawowego zagrożenia wynosi 5 lat, a nie więcej niż 5 lat.

Warunkowe umorzenie następuje na okres próby od roku do 3 lat. Sąd nakłada obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości także obowiązek zadośćuczynienia, ewentualnie orzeka nawiązkę. Może też nałożyć inne obowiązki, np. przeproszenie pokrzywdzonego albo powstrzymanie się od nadużywania alkoholu.

To rozwiązanie nie jest wyrokiem skazującym, co potwierdza utrwalone stanowisko orzecznictwa, w tym postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2000 r., sygn. akt I KZP 7/2000. Nie oznacza to jednak, że sprawę można traktować jako zupełnie nieistotną formalnie, zwłaszcza w okresie próby.

Jakie dokumenty warto przygotować?

W sprawie o wybicie szyby warto zebrać przede wszystkim: kosztorys lub fakturę za naprawę, potwierdzenie przelewu, korespondencję z zarządcą, pisemne przeprosiny, oświadczenie pokrzywdzonego o naprawieniu szkody oraz ewentualne oświadczenie o cofnięciu wniosku o ściganie. Jeżeli sprawca wcześniej nie był karany, przydatna może być także informacja z Krajowego Rejestru Karnego.

Jeżeli zdarzenie było jednorazowe i wynikało z emocji lub alkoholu, warto pokazać, że sprawca wyciągnął konsekwencje: przeprosił, naprawił szkodę, unika podobnych sytuacji i nie bagatelizuje sprawy. Takie zachowanie może mieć znaczenie przy ocenie społecznej szkodliwości czynu oraz wymiarze kary.

FAQ

Czy policja zawsze skieruje sprawę do sądu?

Nie zawsze. Zależy to od kwalifikacji czynu, wartości szkody, dowodów, stanowiska pokrzywdzonego i tego, czy sprawca naprawił szkodę. Przy wykroczeniu sprawa może zakończyć się łagodniej, ale przy przestępstwie decyzje procesowe podejmuje prokurator albo sąd.

Czy zapłata za szybę kończy sprawę?

Sama zapłata nie zawsze automatycznie kończy postępowanie, ale jest bardzo ważna. Może skłonić pokrzywdzonego do cofnięcia wniosku, a organ prowadzący sprawę lub sąd do łagodniejszej oceny zachowania sprawcy.

Kto jest pokrzywdzonym przy szybie na klatce schodowej?

Najczęściej pokrzywdzonym jest wspólnota mieszkaniowa, spółdzielnia albo inny właściciel lub współwłaściciele mienia. Zarządca może działać w ich imieniu, jeżeli ma do tego umocowanie.

Czy stan nietrzeźwości zmniejsza odpowiedzialność?

Zwykle nie. Jeżeli sprawca sam doprowadził się do nietrzeźwości, alkohol nie zwalnia go z odpowiedzialności za wybicie szyby. Może natomiast wpływać na ocenę okoliczności zdarzenia, zwłaszcza gdy doszło do agresywnego zachowania.

Czy warto składać wniosek o warunkowe umorzenie?

Warto rozważyć taki wniosek, jeżeli sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne, przyznaje się do czynu, szkoda została naprawiona, a zdarzenie miało incydentalny charakter. Ostateczna decyzja należy jednak do sądu.

Podsumowanie

W sprawie o wybicie szyby w drzwiach do klatki schodowej najważniejsze są trzy rzeczy: wartość szkody, stanowisko pokrzywdzonego i zachowanie sprawcy po zdarzeniu. Szkoda do 800 zł może oznaczać wykroczenie, a szkoda powyżej tej kwoty przestępstwo. Szybka zapłata, przeprosiny i pisemna ugoda nie gwarantują umorzenia sprawy, ale wyraźnie poprawiają sytuację procesową sprawcy.

Jeżeli sprawa jest już na policji, nie warto zwlekać. Należy ustalić koszt naprawy, zabezpieczyć dokumenty i rozważyć, czy celem ma być cofnięcie wniosku przez pokrzywdzonego, łagodna kara, czy warunkowe umorzenie postępowania.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, w szczególności art. 288, art. 66 i art. 67 - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, w szczególności art. 124 oraz art. 19, 20 i 24 - Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, w szczególności art. 12 - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
4. Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 17 maja 2000 r., sygn. akt I KZP 7/2000

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.