• Stan prawny na: 2026-05-22
Kradzież z włamaniem z art. 279 § 1 Kodeksu karnego jest zagrożona karą od roku do 10 lat pozbawienia wolności, dlatego co do zasady jej karalność przedawnia się po 15 latach, a po wszczęciu postępowania termin ten może wydłużyć się o kolejne 10 lat.
W artykule wyjaśniamy, jak liczyć przedawnienie takiego czynu, jakie znaczenie mają zmiany przepisów i dlaczego w sprawach sprzed wielu lat trzeba sprawdzić datę czynu, datę wszczęcia postępowania oraz ewentualne podstawy zawieszenia biegu przedawnienia.
Podstawą odpowiedzialności jest art. 279 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z nim ten, kto kradnie z włamaniem, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Jest to występek ścigany co do zasady z urzędu.
Jeżeli kradzież z włamaniem popełniono na szkodę osoby najbliższej, zgodnie z art. 279 § 2 K.k. ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Brak wniosku może mieć znaczenie dla prowadzenia sprawy, ale przy ocenie przedawnienia trzeba osobno sprawdzić daty, kwalifikację prawną i ewentualne przeszkody ustawowe.
Od przestępstwa kradzieży z włamaniem trzeba odróżnić inne czyny przeciwko mieniu. Przykładowo odrębną kwalifikacją jest przywłaszczenie rzeczy znalezionej, które podlega innym zasadom odpowiedzialności i innym terminom przedawnienia.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Przedawnienie karalności oznacza, że po upływie ustawowego terminu nie można skutecznie prowadzić odpowiedzialności karnej za dany czyn. Sąd powinien wtedy umorzyć postępowanie, nawet jeżeli sprawa była wcześniej prowadzona przez prokuraturę lub trafiła do sądu.
Aktualnie, zgodnie z art. 101 § 1 pkt 2a K.k., karalność występku zagrożonego karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat ustaje po 15 latach od czasu jego popełnienia. Ponieważ art. 279 § 1 K.k. przewiduje karę do 10 lat pozbawienia wolności, podstawowy termin przedawnienia kradzieży z włamaniem wynosi 15 lat.
Trzeba jednak pamiętać o art. 102 § 1 K.k. Jeżeli w okresie przedawnienia wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 K.k. ustaje z upływem 10 lat od zakończenia podstawowego okresu przedawnienia. W praktyce przy typowej kradzieży z włamaniem termin może więc wynosić łącznie 25 lat od daty czynu.
Zobacz również: przedawnienie kradzieży
Samo wznowienie, podjęcie, zawieszenie albo prowadzenie kolejnych czynności w tej samej sprawie nie powoduje, że termin przedawnienia liczy się od początku. Dla art. 102 K.k. kluczowe jest to, czy postępowanie zostało wszczęte w czasie podstawowego terminu przedawnienia. Wtedy termin wydłuża się o okres wskazany w ustawie.
Nie oznacza to jednak, że każda sprawa jest prosta. W praktyce trzeba sprawdzić, czy postępowanie dotyczyło dokładnie tego czynu, kiedy zostało wszczęte, czy doszło do przedstawienia zarzutów albo podjęcia czynności dotyczących konkretnego przestępstwa oraz czy nie wystąpiły szczególne przeszkody prawne wpływające na bieg przedawnienia.
Jeżeli kradzież z włamaniem została popełniona w 2000 r., trzeba uwzględnić zarówno obecne brzmienie Kodeksu karnego, jak i przepisy obowiązujące w czasie czynu oraz przepisy przejściowe kolejnych nowelizacji. Zgodnie z art. 4 § 1 K.k. co do zasady stosuje się ustawę nową, ale należy zastosować ustawę poprzednią, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.
W sprawach o przedawnienie szczególne znaczenie ma również zasada, że jeżeli karalność czynu już ustała, późniejsza zmiana przepisów nie powinna jej „odżywiać”. Jeżeli natomiast przedawnienie jeszcze nie nastąpiło, ustawodawca może w przepisach przejściowych nakazać stosowanie nowych, dłuższych terminów. Takie zagadnienia były przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego, między innymi w wyroku z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt V KK 112/08.
Przy typowej kradzieży z włamaniem z art. 279 § 1 K.k. popełnionej w 2000 r. najdłuższy praktyczny termin liczony według obecnych reguł to zasadniczo 25 lat od daty czynu, jeżeli postępowanie wszczęto w czasie podstawowego terminu. Oznacza to, że w 2026 r. taki czyn co do zasady powinien być już przedawniony, chyba że zachodzi szczególna okoliczność wpływająca na bieg przedawnienia albo kwalifikacja prawna czynu jest inna niż typowa kradzież z włamaniem.
Termin przedawnienia zależy od prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu. Jeżeli czyn zakwalifikowano jako wypadek mniejszej wagi z art. 283 K.k., ustawowe zagrożenie jest niższe, co może wpływać na podstawowy termin przedawnienia. Z kolei w szczególnych przypadkach dotyczących mienia o bardzo wysokiej wartości albo innej kwalifikacji prawnej termin może być dłuższy.
Znaczenie może mieć także to, czy czyn był jednorazowy, czy rozciągnięty w czasie. Co do zasady przy kradzieży z włamaniem termin liczy się od dokonania czynu. Jeżeli jednak opis czynu obejmuje dłuższy okres działania, trzeba ustalić ostatni dzień, w którym sprawca swoim zachowaniem wypełniał znamiona przestępstwa.
Osobno należy ocenić przypadki, w których bieg przedawnienia nie biegnie z powodu przeszkody ustawowej. Art. 104 K.k. przewiduje, że przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego. Nie dotyczy to jednak samego braku wniosku albo oskarżenia prywatnego.
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce może wyglądać obliczanie przedawnienia kradzieży z włamaniem. Każdy przypadek wymaga sprawdzenia akt i dat procesowych.
Sprawca dopuścił się kradzieży z włamaniem w maju 2000 r. Postępowanie wszczęto jeszcze w 2001 r., ale przez lata było zawieszane i podejmowane. Jeżeli nie wystąpiły szczególne przeszkody z art. 104 K.k. ani inna kwalifikacja prawna, termin przedawnienia przy obecnych regułach upłynął najpóźniej w maju 2025 r. W 2026 r. obrona powinna podnieść zarzut przedawnienia, a sąd powinien zbadać tę kwestię z urzędu.
Do włamania doszło w 2012 r., a postępowanie wszczęto w 2014 r. Podstawowy termin przedawnienia wynosi 15 lat, czyli upłynąłby w 2027 r. Ponieważ postępowanie wszczęto w tym okresie, karalność może ustać dopiero po kolejnych 10 latach, czyli w 2037 r., o ile nie pojawią się inne okoliczności wpływające na termin.
Sprawa dotyczyła włamania do piwnicy i kradzieży rzeczy o niewielkiej wartości. Sąd rozważał zakwalifikowanie czynu jako wypadku mniejszej wagi z art. 283 K.k. Taka kwalifikacja może zmienić termin przedawnienia, dlatego nie wystarczy samo stwierdzenie, że chodziło o kradzież z włamaniem. Najpierw trzeba ustalić właściwy przepis i ustawowe zagrożenie karą.
Typowa kradzież z włamaniem z art. 279 § 1 K.k. przedawnia się po 15 latach od czynu. Jeżeli w tym czasie wszczęto postępowanie, termin przedłuża się o 10 lat, czyli w praktyce może wynieść 25 lat.
W 2026 r. typowa kradzież z włamaniem popełniona w 2000 r. powinna być co do zasady przedawniona. Trzeba jednak sprawdzić dokładną datę czynu, kwalifikację prawną, datę wszczęcia postępowania i ewentualne szczególne przeszkody ustawowe.
Nie. Wznowienie lub podjęcie postępowania nie rozpoczyna terminu przedawnienia od początku. Może natomiast mieć znaczenie procesowe, dlatego zawsze trzeba sprawdzić, czego dokładnie dotyczyło postanowienie i kiedy je wydano.
Tak. Przedawnienie karalności jest przeszkodą procesową, którą sąd powinien uwzględnić z urzędu. W praktyce warto jednak wyraźnie podnieść taki zarzut i wskazać konkretne daty oraz podstawę prawną.
Nie. Przedawnienie nie jest uniewinnieniem. Oznacza, że z powodu upływu czasu nie można już prowadzić skutecznej odpowiedzialności karnej za dany czyn, a postępowanie powinno zostać umorzone.
Przedawnienie kradzieży z włamaniem zależy przede wszystkim od kwalifikacji prawnej czynu, daty jego popełnienia i tego, czy w ustawowym terminie wszczęto postępowanie. Przy typowym czynie z art. 279 § 1 K.k. podstawowy termin wynosi 15 lat, a po wszczęciu postępowania może zostać przedłużony o kolejne 10 lat.
W sprawach historycznych, zwłaszcza dotyczących czynów z 2000 r. lub wcześniejszych, nie należy poprzestawać na prostym dodaniu lat. Konieczna jest analiza zmian przepisów, ewentualnych przepisów przejściowych, orzecznictwa oraz dokumentów z akt sprawy. Jeżeli z obliczeń wynika upływ terminu, należy wnosić o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Art. 279, art. 101, art. 102 i art. 104 Kodeksu karnego.
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt V KK 112/08 - orzeczenie SN
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marek Gola
Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności...
>> więcej informacjiZapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
