Jak uzyskać nagranie z monitoringu miejskiego po wypadku?

Czy można samodzielnie otrzymać nagranie z monitoringu miejskiego?

W typowej sprawie po wypadku komunikacyjnym urząd miasta, straż miejska albo inny administrator monitoringu nie powinien po prostu wydać osobie prywatnej pełnej kopii nagrania z przestrzeni publicznej. Na nagraniu mogą znajdować się wizerunki pieszych, kierowców, numery rejestracyjne i inne dane osób trzecich. Udostępnienie takiego materiału wymaga podstawy prawnej i oceny, czy nie naruszy praw innych osób.

Nie oznacza to jednak, że nagrania nie da się wykorzystać. Najważniejsze jest jego szybkie zabezpieczenie i skierowanie sprawy do organu, który może formalnie zażądać materiału jako dowodu. W praktyce będzie to policja, prokurator albo sąd. RODO nie blokuje przekazania nagrania organom prowadzącym postępowanie, jeżeli materiał ma znaczenie dowodowe.

Osoba, której dane dotyczą, może rozważyć wniosek o dostęp do swoich danych z monitoringu, ale w sprawach wypadków drogowych zwykle nie zastępuje to wniosku dowodowego. Administrator może ograniczyć zakres udostępnienia, zamazać osoby trzecie albo odmówić wydania kopii, jeżeli naruszałoby to prawa i wolności innych osób. Dlatego priorytetem jest zabezpieczenie nagrania dla policji lub sądu, a nie prywatne uzyskanie pliku.

Jak zabezpieczyć nagranie po wypadku?

Po zdarzeniu trzeba działać szybko, bo nagrania z monitoringu są nadpisywane. Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje, że nagrania obrazu zawierające dane osobowe przechowuje się przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Po tym czasie powinny zostać zniszczone, chyba że zostały zabezpieczone zgodnie z odrębnymi przepisami. W wielu miastach realny okres przechowywania bywa krótszy, dlatego nie warto czekać.

Najlepiej złożyć dwa pisma równolegle. Pierwsze do administratora monitoringu, czyli najczęściej urzędu miasta, straży miejskiej, centrum zarządzania kryzysowego albo jednostki wskazanej w informacji o monitoringu. Drugie do policji lub prokuratury jako zawiadomienie o przestępstwie i wniosek dowodowy. W piśmie do administratora należy prosić przede wszystkim o zabezpieczenie materiału, a nie o prywatne wydanie kopii.

Warto użyć prostego sformułowania: „wnoszę o niezwłoczne zabezpieczenie nagrania z kamery obejmującej skrzyżowanie przy ... z dnia ... w godzinach od ... do ..., ponieważ nagranie może stanowić dowód w sprawie wypadku drogowego i ucieczki sprawcy z miejsca zdarzenia”. Przy fragmencie o wniosku do policji pomocne może być także omówienie, jak wygląda zabezpieczenie nagrania przez policję w innej sprawie dowodowej.

Zobacz również: zabezpieczenie monitoringu do sprawy cywilnej

Co powinno znaleźć się w zawiadomieniu na policję?

Zawiadomienie powinno być konkretne. Trzeba opisać, kiedy i gdzie doszło do zdarzenia, kto został poszkodowany, jakie odniósł obrażenia, w jakim kierunku poruszał się sprawca, czy odjechał z miejsca wypadku oraz jakie kamery mogły objąć zdarzenie. Warto dołączyć dokumentację medyczną, zdjęcia obrażeń, zdjęcia roweru lub pojazdu, dane świadków, numer interwencji pogotowia i wszelkie informacje o samochodzie sprawcy.

W zawiadomieniu należy dodać wyraźny wniosek dowodowy, np. o:

• niezwłoczne zwrócenie się do administratora monitoringu o zabezpieczenie i przekazanie nagrania,
• ustalenie, które kamery obejmowały miejsce zdarzenia oraz trasy dojazdu i odjazdu sprawcy,
• sprawdzenie nagrań z autobusów, tramwajów, sklepów, stacji paliw lub innych obiektów w pobliżu, jeżeli mogły zarejestrować pojazd,
• przesłuchanie świadków i kierowców, których pojazdy widać na nagraniu, jeżeli mogą pomóc w identyfikacji sprawcy,
• dopuszczenie opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków, jeżeli okoliczności zdarzenia są sporne.

Jeżeli policjant przyjmuje ustne zawiadomienie, warto dopilnować, aby w protokole znalazł się wniosek o zabezpieczenie konkretnych nagrań. Dobrym rozwiązaniem jest też złożenie pisemnego uzupełnienia zawiadomienia z potwierdzeniem wpływu.

Co może zrobić ojciec dorosłego poszkodowanego?

Jeżeli poszkodowany syn jest pełnoletni, ojciec nie staje się automatycznie stroną postępowania tylko dlatego, że jest rodzicem. Może jednak zawiadomić policję lub prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, przekazać informacje, wskazać możliwe dowody i złożyć pismo do administratora monitoringu z prośbą o zabezpieczenie nagrania.

Prawa pokrzywdzonego, takie jak składanie wniosków dowodowych, dostęp do akt w przewidzianym zakresie czy zażalenie na odmowę wszczęcia albo umorzenie postępowania, wykonuje przede wszystkim sam pokrzywdzony. Jeżeli stan zdrowia syna pozwala, powinien on podpisać zawiadomienie, wniosek dowodowy i ewentualne dalsze pisma. Może też ustanowić profesjonalnego pełnomocnika, czyli adwokata albo radcę prawnego.

Jeżeli poszkodowany nie może działać z powodu stanu zdrowia, trzeba ustalić właściwy tryb reprezentacji w konkretnej sytuacji. W nagłych sprawach dowodowych nie warto jednak czekać na formalności rodzinne. Samo zawiadomienie o przestępstwie oraz informacja o zagrożeniu skasowaniem nagrania mogą zostać złożone przez każdą osobę, która ma wiedzę o zdarzeniu.

RODO a przekazanie nagrania policji, prokuraturze lub sądowi

RODO bywa błędnie rozumiane jako całkowity zakaz korzystania z monitoringu. W rzeczywistości nagranie z monitoringu miejskiego może być przetwarzane i przekazane uprawnionym organom, jeżeli istnieje podstawa prawna i materiał jest potrzebny do realizacji ustawowych zadań. Urząd nie musi uzyskiwać zgody sprawcy wypadku, aby przekazać materiał policji w ramach postępowania.

Administrator monitoringu powinien natomiast chronić materiał przed dostępem osób nieuprawnionych. Dlatego może odmówić prywatnego wydania kopii nagrania ojcu poszkodowanego, a jednocześnie zabezpieczyć materiał i przekazać go policji, prokuraturze albo sądowi. Taka odmowa nie musi oznaczać złej woli urzędu. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy urząd nie chce nawet zabezpieczyć nagrania mimo realnego ryzyka jego utraty.

We wniosku do administratora warto więc nie koncentrować się na żądaniu kopii dla siebie, lecz na żądaniu zachowania materiału do czasu wystąpienia organu. Należy poprosić o pisemne potwierdzenie, czy kamera obejmowała wskazane miejsce i czy nagranie zostało zabezpieczone.

Jakie przepisy karne mogą mieć znaczenie po potrąceniu rowerzysty?

Jeżeli kierowca naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu i spowodował wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia określone w art. 157 § 1 Kodeksu karnego, może odpowiadać z art. 177 § 1 Kodeksu karnego. Jeżeli następstwem jest śmierć albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, znaczenie może mieć art. 177 § 2 Kodeksu karnego. O tym, czy obrażenia spełniają te przesłanki, decyduje dokumentacja medyczna i ustalenia biegłego.

Ucieczka z miejsca zdarzenia może powodować surowszą odpowiedzialność na podstawie art. 178 Kodeksu karnego. Niezależnie od tego, jeżeli poszkodowany znajdował się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a kierowca mógł udzielić pomocy bez narażenia siebie lub innych osób na takie niebezpieczeństwo, w grę może wchodzić także art. 162 Kodeksu karnego dotyczący nieudzielenia pomocy.

Monitoring jest w takich sprawach ważny nie tylko po to, aby ustalić numer rejestracyjny pojazdu. Może pokazać tor jazdy, prędkość, zachowanie rowerzysty, moment potrącenia, reakcję kierowcy po zdarzeniu, obecność świadków oraz inne pojazdy, których kierowcy mogą zostać przesłuchani.

Zobacz również: dowody z monitoringu w sprawach o pobicie

Nagranie z monitoringu w sprawie cywilnej o odszkodowanie

Nagranie może być potrzebne nie tylko w postępowaniu karnym, ale także w sprawie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Może pomóc ustalić sprawcę, przebieg zdarzenia, zakres winy, a czasem także związek między wypadkiem a obrażeniami. Jeżeli sprawca zostanie ustalony, poszkodowany może dochodzić roszczeń z OC posiadacza pojazdu, a gdy sprawca pozostaje nieznany, trzeba analizować możliwość skorzystania z odpowiednich mechanizmów kompensacyjnych.

W sprawie cywilnej sąd może zwrócić się do administratora monitoringu o przekazanie dowodu. Jeżeli nagranie zostało wcześniej zabezpieczone dla policji, trzeba wskazać sądowi, gdzie materiał się znajduje i w jakiej sprawie został zabezpieczony. Bez wcześniejszego zabezpieczenia może się okazać, że materiał został już usunięty zgodnie z zasadami retencji.

FAQ

Podsumowanie

W sprawie potrącenia rowerzysty najważniejsze jest szybkie zabezpieczenie dowodów. Urząd nie musi przekazywać rodzinie poszkodowanego pełnego nagrania z monitoringu miejskiego, ale powinien potraktować poważnie wniosek o jego zachowanie, jeżeli materiał może mieć znaczenie dla postępowania. Równocześnie należy złożyć zawiadomienie na policji lub w prokuraturze i wyraźnie zażądać, aby organ wystąpił o nagranie.

Jeżeli poszkodowany jest dorosły, powinien sam podpisać zawiadomienie i wnioski dowodowe, o ile pozwala mu na to stan zdrowia. Rodzic może pomóc, przekazać informacje i pilnować terminów, ale nie zastępuje automatycznie pokrzywdzonego jako strony postępowania.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w szczególności art. 9a i art. 50 - ISAP.

2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, w szczególności art. 217, art. 304, art. 306 i art. 315 - ISAP.

3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, w szczególności art. 162, art. 177 i art. 178 - ISAP.

4. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, w szczególności art. 6 i art. 15 - EUR-Lex.

5. Urząd Ochrony Danych Osobowych, stanowisko dotyczące udostępniania obrazu z kamer przez gminę Policji - UODO.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.