Jak świadek może sprostować zeznania przed rozprawą?
• Data: 2026-01-26 Autor: Katarzyna Bereda
Składałem zeznania jako świadek na policji w sprawie wandalizmu. Sprawa trafiła do sądu, o czym poinformował mnie oskarżyciel publiczny i możliwe, że będę wzywany przed sąd (o ile wiem, nie ma jeszcze terminu rozprawy). Moje obawy budzi fakt, że protokolant policyjny nie zapisał wszystkiego, co miałem na temat sprawy do powiedzenia, a także nie pozwolił mi doczytać swoich zeznań przed podpisaniem i nie zdążyłem też poprosić o kopię moich zeznań. Po prostu, gdy starałem się uszczegółowić wypowiedź, przerywał mi stwierdzeniem, że nie wszystko jest ważne i ponaglał do zakończenia zeznań. W tej sytuacji chciałbym wysłać wniosek do sądu o sprostowanie zeznań jeszcze przed rozprawą, dlatego mam kilka pytań: Czy nie będąc stroną postępowania tylko świadkiem, otrzymam sygnaturę sprawy? Do kogo skierować pismo w sprawie sprostowania zeznań i ponownego przesłuchania? Jakie mam możliwości odwoławcze, gdybym został wrobiony w oskarżenie o fałszywe zeznania?
Nieścisłości w zeznaniach świadka w postępowaniu karnym
Jeżeli nie jest Pan stroną postępowanie karnego, a więc nie jest Pan ani pokrzywdzonym, ani osobą podejrzaną lub oskarżonym, to może Pan nie uzyskać sygnatury akt sprawy w sądzie. Proszę jednak spróbować dowiedzieć się, jaka jest sygn. akt sprawy w sądzie rejonowym w biurze obsługi interesanta – możliwe, że taka informacja zostanie Panu udzielona.
Przyznam, że nie spotkałam się jeszcze z okolicznością, aby świadek pisemnie prostował swoje zeznania i kierował takie pismo do sądu. Jeżeli chce Pan coś dodać do sprawy lub sprostować, najlepiej gdyby skonsultował to Pan z organem prowadzącym postępowanie przygotowawcze, a więc prokuratorem lub funkcjonariuszem, który z ramienia prokuratora prowadził postępowanie.
Składanie fałszywych zeznań
Wskazuję bowiem, iż nie jest wystarczającym tłumaczeniem okoliczność, iż funkcjonariusz nie pozwolił Panu na sprawdzenie swoich zeznań – jest to bowiem Pana uprawnienie i przed podpisaniem protokołu musi Pan sprawdzić protokół i ewentualnie nanieść zmiany. Nie wiem, czego dotyczy nieścisłość w zeznaniach, jednak proszę mieć na uwadze, iż czyn karalny nie dotyczy omyłek lub drobnych nieścisłości, a jedynie celowego zeznawania nieprawdy lub zatajania prawdy. Zgodnie bowiem z art. 233 Kodeksu karnego (K.k.):
§ 1. Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
(…)
§ 2. Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie. (…)
Prawdziwość dowodu a orzeczenie sądu
Dobrem chronionym jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości uwarunkowane prawdziwością dowodu będącego podstawą orzekania sądu lub innego organu publicznego (uchw. SN(7) z 22.1.2003 r., I KZP 39/02, OSNKW 2003, Nr 1–2, poz. 1; Z. Młynarczyk, Fałszywe zeznania, s. 77). Podobnie, w postanowieniu z 1.4.2005 r. (IV KK 42/05, OSNKW 2005, Nr 7–8, poz. 66) SN stwierdził, że przedmiotem ochrony przepisu art. 233 § 1 K.k. jest szeroko rozumiane dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności zaś wartość, jaką jest zapewnienie wiarygodności ustaleń dokonywanych w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu przewidzianym w ustawie, a co za tym idzie, ochrona prawidłowości (trafności) wydawanych orzeczeń. Dobrem prawnym bezpośrednio naruszonym lub zagrożonym przez złożenie fałszywego zeznania jest zatem mające zapaść w tym postępowaniu orzeczenie, nie jest nim zaś dobro prawne uczestnika postępowania, w którym zeznanie zostało złożone, chyba że działanie to narusza również inny przepis, chroniący bezpośrednio dobro prawne tej osoby (np. cześć, godność osobistą, mienie). W tym pierwszym wypadku, do naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego osoby, poprzez złożenie fałszywego zeznania, może dojść jednak dopiero wskutek orzeczenia sądu, a więc w sposób pośredni.
Wnioski
Jeżeli sąd stwierdzi, iż w sprawie zostały przez Pana złożone fałszywe zeznania, to postępowanie rozpoczyna się od przeprowadzenia postępowania przygotowawczego przed prokuratorem i dopiero wtedy sprawia trafi do sądu. Apelację składa się od wyroku do sądu II instancji za pośrednictwem sądu I instancji.
Zatem proszę spróbować złożyć pismo – może sąd wezwie Pana i ponownie przesłucha, jednak proszę mieć na uwadze, że jeżeli nie jest Pan stroną postępowania, sąd może nie uwzględnić Pańskiego pisma.
Przykłady:
Świadek na posterunku policji. Pani Anna, będąc świadkiem zdarzenia drogowego, została wezwana na komisariat w celu złożenia zeznań. Na miejscu, z powodu pośpiechu funkcjonariusza, nie miała możliwości dokładnie przejrzeć protokołu przed podpisaniem. Dopiero w domu przypomniała sobie kilka istotnych szczegółów, które mogły wpłynąć na sprawę, w tym informację o dodatkowym świadku. Zaniepokojona, napisała pismo do prokuratury, prosząc o możliwość sprostowania zeznań. Po kilku tygodniach została ponownie wezwana na przesłuchanie, co pozwoliło jej przedstawić pełny obraz zdarzenia.
Niewłaściwe zapisanie zeznań. Pan Jan został świadkiem incydentu w miejscu pracy, gdzie doszło do uszkodzenia mienia. Składając zeznania, zauważył, że protokolant niedokładnie zapisał jego wypowiedzi, pomijając kluczowe szczegóły dotyczące sprawcy. Po konsultacji z prawnikiem Jan skierował pismo do prokuratora, wskazując na zaistniałe nieścisłości. Chociaż nie był stroną postępowania, jego prośba została uwzględniona, a sąd postanowił wezwać go na kolejne przesłuchanie.
Obawa przed oskarżeniem o fałszywe zeznania. Pani Katarzyna złożyła zeznania w sprawie dotyczącej oszustwa finansowego. Kilka dni później, po rozmowie z innym świadkiem, zdała sobie sprawę, że jej pierwotne zeznania mogą być niepełne. Obawiając się, że zostanie oskarżona o fałszywe zeznania, skontaktowała się z funkcjonariuszem prowadzącym sprawę i wyjaśniła sytuację. Na jej wniosek pozwolono jej uzupełnić wypowiedź, co wyeliminowało ryzyko nieporozumień i pomogło ustalić faktyczny przebieg zdarzeń.
Podsumowanie
świadek ma prawo sprostować swoje zeznania, jeśli dostrzeże w nich nieścisłości, ale wymaga to odpowiedniego skierowania sprawy do organu prowadzącego postępowanie. Warto działać szybko i zgodnie z procedurami, aby uniknąć potencjalnych oskarżeń o składanie fałszywych zeznań oraz zapewnić, że przedstawione informacje będą rzetelne i pełne. Prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości zależy od wiarygodności świadków i dokładności protokołów.
Oferta porad prawnych
Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz pomoc w sporządzaniu pism procesowych, w tym wniosków o sprostowanie zeznań i innych dokumentów niezbędnych w postępowaniu sądowym. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2005 r., IV KK 42/05, OSNKW 2005, Nr 7-8, poz. 66
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
