- Powtarzające się pomówienia, fałszywe oskarżenia i niechciane kontakty mogą stanowić stalking z art. 190a Kodeksu karnego.
- Zniesławienie i publiczne oczernianie w internecie może skutkować odpowiedzialnością z art. 212 K.k. oraz obowiązkiem przeprosin i zapłaty zadośćuczynienia.
- Przed skierowaniem sprawy do sądu warto zabezpieczyć dowody i wysłać przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszeń.
- W sprawach o naruszenie dóbr osobistych możliwe jest dochodzenie usunięcia wpisów, przeprosin oraz rekompensaty finansowej.
Kiedy zachowanie w internecie staje się stalkingiem?
Jeżeli dana osoba uporczywie kontaktuje się z Panią mimo wyraźnego sprzeciwu, rozsyła nieprawdziwe informacje, śledzi aktywność w mediach społecznościowych albo wywołuje u Pani poczucie zagrożenia lub silnego dyskomfortu psychicznego, może to stanowić stalking określony w art. 190a Kodeksu karnego.
Przepis ten obejmuje nie tylko fizyczne śledzenie, ale również działania prowadzone online – w szczególności przez Instagram, Facebook, komunikatory, SMS-y, e-mail czy telefony.
W praktyce znaczenie ma przede wszystkim powtarzalność zachowań oraz ich wpływ na pokrzywdzonego. Jednorazowa wiadomość zwykle nie będzie stalkingiem, ale wielotygodniowe nękanie, rozsyłanie plotek czy obsesyjne próby kontaktu mogą już uzasadniać interwencję organów ścigania.
Zniesławienie i pomówienia w internecie – art. 212 K.k.
Rozpowiadanie nieprawdziwych informacji o życiu prywatnym, relacjach intymnych albo rzekomych zachowaniach może stanowić zniesławienie z art. 212 Kodeksu karnego.
Podobne problemy pojawiają się, gdy nieprawdziwe zarzuty przybierają formę recenzji lub ocen przedsiębiorcy. Wówczas warto odrębnie przeanalizować fałszywe opinie w internecie o firmie, ich zasięg oraz wpływ na reputację i zaufanie klientów.
Zgodnie z art. 212 § 1 K.k. odpowiedzialności podlega osoba, która pomawia inną osobę o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania.
Jeżeli pomówienia są rozpowszechniane w internecie lub mediach społecznościowych, sąd może potraktować sprawę surowiej ze względu na szeroki zasięg publikacji.
W podobnych sprawach warto zapoznać się również z materiałem dotyczącym ochrony przed pomówieniem.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Jak zabezpieczyć dowody cyberstalkingu?
W sprawach dotyczących nękania i pomówień kluczowe znaczenie mają dowody. Należy zachować:
- zrzuty ekranu wiadomości i wpisów,
- adresy profili i linki do publikacji,
- nagrania wiadomości głosowych,
- historię połączeń telefonicznych,
- dane świadków, którzy widzieli wpisy lub słyszeli pomówienia.
Nie należy usuwać wiadomości ani kasować konta przed zabezpieczeniem materiału dowodowego. W części spraw pomocne może być także sporządzenie notarialnego protokołu z treści stron internetowych.
Przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszeń
Przed skierowaniem sprawy do sądu warto wysłać sprawcy oficjalne wezwanie do:
- zaprzestania kontaktu,
- usunięcia wpisów i komentarzy,
- zaniechania dalszych pomówień,
- opublikowania przeprosin.
W piśmie można wskazać, że dalsze działania będą skutkowały skierowaniem sprawy na drogę karną oraz cywilną.
Pozew o naruszenie dóbr osobistych
Niezależnie od postępowania karnego możliwe jest złożenie pozwu cywilnego na podstawie art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego.
W ramach pozwu można domagać się:
- usunięcia skutków naruszenia,
- publikacji przeprosin,
- zakazu dalszych naruszeń,
- zadośćuczynienia pieniężnego,
- wpłaty określonej kwoty na cel społeczny.
Jeżeli sprawca narusza prywatność, czyta korespondencję lub rozpowszechnia wiadomości bez zgody, pomocne mogą być również informacje dotyczące dochodzenia ochrony dóbr osobistych.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda odpowiedzialność za cyberstalking i pomówienia internetowe.
Były znajomy regularnie publikował na Facebooku informacje sugerujące romans z kobietą, której nigdy nie spotkał prywatnie. Rozsyłał również wiadomości do jej znajomych. Po zabezpieczeniu dowodów i wysłaniu wezwania przedsądowego sprawa trafiła do sądu cywilnego, który nakazał publikację przeprosin i zapłatę zadośćuczynienia.
Mężczyzna przez kilka miesięcy wysyłał kobiecie wiadomości z różnych numerów telefonu, zakładał nowe profile po blokadach i wielokrotnie próbował wymuszać kontakt. Policja zakwalifikowała sprawę jako stalking z art. 190a K.k., a sąd zastosował zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną.
FAQ
Czy można zgłosić stalking bez gróźb karalnych?
Tak. Dla stalkingu najważniejsza jest uporczywość działań i wywoływanie poczucia zagrożenia lub istotnego naruszenia prywatności. Groźby nie są konieczne.
Czy screeny z Instagrama lub Facebooka są dowodem?
Tak, choć najlepiej zachować także linki do profili, daty publikacji oraz historię wiadomości. Im więcej materiału dowodowego, tym lepiej.
Czy za pomówienia w internecie grozi kara?
Tak. W zależności od okoliczności możliwa jest grzywna, ograniczenie wolności, a także obowiązek przeprosin lub zapłaty zadośćuczynienia.
Czy można jednocześnie prowadzić sprawę cywilną i karną?
Tak. Postępowanie karne i cywilne są od siebie niezależne i często prowadzi się je równolegle.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398
