Czy osoba z zatartym wyrokiem może pracować w MOPS-ie?

Co oznacza zatarcie skazania?

Zatarcie skazania to instytucja prawa karnego, która usuwa prawne skutki skazania na przyszłość. Zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. W praktyce oznacza to, że po skutecznym zatarciu osoba nie powinna figurować w Krajowym Rejestrze Karnym jako skazana za dany czyn.

Skutek zatarcia jest bardzo istotny dla rekrutacji do pracy. Jeżeli skazanie zostało zatarte, kandydat nie jest traktowany jak osoba karana za ten czyn. Dotyczy to także przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego, o ile rzeczywiście doszło do zatarcia i nie istnieją inne, niezatarte skazania albo szczególne przeszkody wynikające z odrębnych przepisów.

Ponieważ skazanie uważa się za niebyłe, sprawca, którego skazanie uległo zatarciu, jest uprawniony do pomijania faktu skazania w publicznych i urzędowych oświadczeniach. Oznacza to także prawo do deklarowania niekaralności, jeżeli pytanie dotyczy aktualnej karalności.

Kiedy następuje zatarcie skazania przy wyroku w zawieszeniu?

Przy karze pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zasadą jest art. 76 § 1 Kodeksu karnego: skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem roku od zakończenia okresu próby. Jeżeli więc okres próby zakończył się w 2006 r., to przy braku przeszkód zatarcie mogło nastąpić w 2007 r.

Trzeba jednak pamiętać o art. 76 § 2 Kodeksu karnego. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek, środek kompensacyjny albo środek zabezpieczający, zatarcie nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania. Znaczenie może mieć również art. 108 Kodeksu karnego, gdy dana osoba ma więcej niż jedno skazanie.

Jeżeli sąd wydał postanowienie albo informację potwierdzającą, że skazanie uległo zatarciu z mocy prawa, jest to bardzo ważny dokument praktyczny. W razie wątpliwości warto uzyskać aktualną informację z KRK albo zwrócić się do Biura Informacyjnego KRK o sprawdzenie, czy dane dotyczące skazania są nadal przetwarzane.

Czy osoba z zatartym wyrokiem może ubiegać się o pracę w MOPS-ie?

Co do zasady tak. Osoba, której skazanie zostało zatarte, może ubiegać się o pracę jako pracownik administracyjny w MOPS-ie i w oświadczeniu o niekaralności wskazać, że nie była karana, o ile nie ma innych niezatartego skazania, zakazu wykonywania określonego zawodu albo innej szczególnej przeszkody prawnej.

MOPS, czyli miejski ośrodek pomocy społecznej, jest zwykle jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego. Do wielu pracowników takich jednostek stosuje się ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z art. 6 tej ustawy pracownik samorządowy musi m.in. mieć pełną zdolność do czynności prawnych, korzystać z pełni praw publicznych i posiadać kwalifikacje wymagane na danym stanowisku. Dla stanowisk urzędniczych dochodzą dodatkowe wymogi: co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe, nieposzlakowana opinia oraz brak prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego albo umyślne przestępstwo skarbowe.

Jeżeli wcześniejszy wyrok uległ zatarciu, to w świetle prawa nie powinien być traktowany jako istniejące skazanie. Dlatego zatarte skazanie z art. 270 § 1 Kodeksu karnego samo w sobie nie powinno blokować zatrudnienia na stanowisku administracyjnym w MOPS-ie.

Kiedy trzeba zachować szczególną ostrożność?

Sytuacja może wymagać dodatkowej analizy, jeżeli stanowisko nie jest typowo administracyjne albo wiąże się z bezpośrednią pracą z dziećmi, opieką nad małoletnimi, świadczeniem porad psychologicznych, edukacją, wychowaniem, leczeniem, wypoczynkiem, rozwojem duchowym, sportem albo realizacją zainteresowań przez małoletnich. W takich przypadkach zastosowanie mogą mieć obowiązki z ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w tym sprawdzenie osoby w odpowiednich rejestrach oraz uzyskanie określonych informacji lub oświadczeń.

Inaczej należy oceniać także przypadki, w których wobec kandydata orzeczono nadal obowiązujący zakaz zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu, prowadzenia określonej działalności albo kontaktowania się z określonymi osobami. Zatarcie skazania nie zastępuje analizy takich środków, jeżeli nie zostały wykonane, darowane albo nie uległy przedawnieniu.

Znaczenie może mieć również treść samego ogłoszenia o naborze. Jeżeli pracodawca wymaga oświadczenia o niekaralności, należy sprawdzić, czy chodzi o aktualną niekaralność w rozumieniu przepisów, czy o szczególne wymogi dla konkretnego stanowiska. Po zatarciu skazania kandydat nie powinien być zobowiązany do ujawniania zatartego wyroku, chyba że szczególny przepis wprost stanowi inaczej.

Oświadczenie o niekaralności a zaświadczenie z KRK

W praktyce kandydaci do pracy w jednostkach samorządowych często składają oświadczenie o niekaralności. Pracodawca może żądać informacji z KRK tylko wtedy, gdy ma do tego podstawę prawną i musi wskazać konkretny przepis, z którego wynika wymóg niekaralności.

Po zatarciu skazania informacja z KRK powinna wskazywać, że dana osoba nie figuruje w Rejestrze w zakresie zatartego skazania. Jeżeli kandydat chce mieć pewność przed złożeniem dokumentów, może uzyskać informację o sobie z KRK, także przez system e-KRK, jeżeli spełnia wymogi techniczne dotyczące podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego.

Warto też odróżnić oświadczenie o niekaralności od pytania o przebieg życia zawodowego czy przyczyny przerw w zatrudnieniu. Pracodawca nie powinien obchodzić skutków zatarcia skazania przez żądanie informacji, których nie wolno mu wymagać na podstawie przepisów prawa pracy i przepisów szczególnych.

Najczęstsze pytania

Podsumowanie

Osoba, której wyrok uległ zatarciu, może co do zasady ubiegać się o pracę administracyjną w MOPS-ie i złożyć oświadczenie o niekaralności. Zatarte skazanie uważa się za niebyłe, a wpis powinien zostać usunięty z Krajowego Rejestru Karnego. Przy stanowiskach samorządowych trzeba jednak sprawdzić wymogi z ustawy o pracownikach samorządowych, a przy pracy z małoletnimi także przepisy o ochronie małoletnich.

Najbezpieczniej przed rekrutacją ustalić, czy zatarcie rzeczywiście nastąpiło, czy nie ma innych wpisów w KRK i czy stanowisko nie wiąże się z dodatkowymi obowiązkami sprawdzającymi.

Źródła

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553.
2. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1135.
3. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593.
4. Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich - Dz.U. 2016 poz. 862.
5. Informacje Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące zatarcia skazania i uzyskiwania informacji z KRK - gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.