Znajomy oskarża o romans i grozi ujawnieniem rozmów – co robić?

Odpowiedzialność karna za groźby

W opisanej sytuacji najważniejsze jest ustalenie, co dokładnie zostało powiedziane albo napisane. Inaczej ocenia się ogólną wypowiedź w emocjach, a inaczej konkretną zapowiedź działania, która wzbudza realną i uzasadnioną obawę. Dlatego należy zachować wiadomości, nagrania rozmów, historię czatu, kopie e-maili, zrzuty ekranu oraz dane osób, które były świadkami gróźb.

Zgodnie z art. 190 Kodeksu karnego groźba karalna zachodzi wtedy, gdy sprawca grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę albo na szkodę osoby dla niej najbliższej, a groźba wzbudza uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona. Obecnie czyn ten jest zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 3, a ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Zapowiedź przekazania rodzinie informacji o rzekomym romansie nie zawsze sama w sobie będzie groźbą karalną. Może jednak nabrać takiego charakteru, jeżeli z treści wypowiedzi wynika zapowiedź popełnienia przestępstwa, na przykład zniesławienia, uporczywego nękania, bezprawnego wykorzystania materiałów albo innego czynu zabronionego. Ocena zależy od słów sprawcy, kontekstu, wcześniejszego zachowania stron oraz tego, czy obawa pokrzywdzonego była obiektywnie uzasadniona.

Jeżeli groźby są poważne, powtarzają się albo sprawca wskazuje konkretny sposób działania, można rozważyć zgłoszenie sprawy na policji lub w prokuraturze. W zawiadomieniu warto jasno wskazać, czego sprawca żądał, czym groził, kiedy to zrobił i jakie dowody potwierdzają sytuację.

Groźba bezprawna i zmuszanie do określonego zachowania

Osobno trzeba ocenić, czy zachowanie sprawcy nie jest próbą zmuszenia do określonego działania, zaniechania albo znoszenia. Zgodnie z art. 191 § 1 Kodeksu karnego kto, stosując przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną, zmusza ją lub inną osobę do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ściganie czynu z art. 191 § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Groźba bezprawna ma szersze znaczenie niż groźba karalna. Obejmuje m.in. groźbę popełnienia przestępstwa, ale także groźbę rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci osoby zagrożonej albo osoby dla niej najbliższej. Dlatego, jeżeli ktoś mówi: „zrobię z tym porządek, jeśli nie przyznasz się rodzinie”, „masz się ode mnie odczepić, bo inaczej roześle te rozmowy” albo „spełnij moje żądania, bo ujawnię kompromitujące materiały”, sprawę należy ocenić również pod kątem zmuszania.

Istotne jest, czy sprawca stawiał żądania. Sama zapowiedź ujawnienia informacji może być bezprawna cywilnie, ale dla art. 191 K.k. zasadnicze znaczenie ma to, czy groźba miała wymusić określone zachowanie. Podobny mechanizm prawny może pojawić się przy szantażowaniu publikacją intymnych treści, gdzie ocenia się zmuszanie groźbą bezprawną.

Zniesławienie lub znieważenie po rozpowszechnieniu zarzutów

Jeżeli znajomy spełni zapowiedzi i zacznie rozpowszechniać informacje o rzekomym romansie, może dojść do zniesławienia albo znieważenia. Zgodnie z art. 212 Kodeksu karnego zniesławienie polega na pomówieniu osoby o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Czyn podstawowy jest zagrożony grzywną albo karą ograniczenia wolności, a gdy dochodzi do niego za pomocą środków masowego komunikowania – także karą pozbawienia wolności do roku.

Znieważenie z art. 216 Kodeksu karnego dotyczy przede wszystkim obraźliwej formy wypowiedzi. Odpowiedzialność może powstać, gdy sprawca znieważa inną osobę w jej obecności albo publicznie, albo w zamiarze, aby zniewaga do niej dotarła. Jeżeli zniewaga następuje za pomocą środków masowego komunikowania, ustawa przewiduje surowszą odpowiedzialność.

Zniesławienie i znieważenie są zasadniczo ścigane z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że pokrzywdzony zwykle sam wnosi prywatny akt oskarżenia do sądu, wskazuje dowody i popiera oskarżenie. Od 1 lipca 2025 r. zryczałtowana równowartość wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego wynosi 1000 zł. Prokurator może przyłączyć się do takiej sprawy, ale robi to wyjątkowo, gdy wymaga tego interes społeczny.

W sprawach dotyczących życia prywatnego i rodzinnego trzeba zachować szczególną ostrożność. Nawet jeżeli ktoś twierdzi, że ma „dowody”, nie oznacza to, że może publicznie rozgłaszać zarzuty naruszające cudzą cześć, prywatność albo dobre imię. W razie publikacji obraźliwych komentarzy lub zarzutów warto odróżnić zniesławienie i znieważenie, ponieważ każda z tych podstaw ma inne przesłanki.

Naruszenie dóbr osobistych

Niezależnie od odpowiedzialności karnej można rozważać ochronę dóbr osobistych na podstawie Kodeksu cywilnego. Dobra osobiste obejmują m.in. cześć, dobre imię, prywatność, wizerunek i tajemnicę korespondencji. W sprawach dotyczących rzekomego romansu szczególnie ważne są dobre imię, prywatność i cześć.

Na podstawie art. 24 Kodeksu cywilnego osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Po dokonanym naruszeniu można żądać usunięcia skutków, na przykład przeprosin w odpowiedniej treści i formie, a także zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty sumy na cel społeczny. Jeżeli powstała szkoda majątkowa, można żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

W praktyce przed pozwem cywilnym często wysyła się wezwanie do zaniechania naruszeń. Takie pismo powinno być rzeczowe: wskazywać, jakie działania są bezprawne, żądać zaprzestania gróźb i nierozpowszechniania materiałów oraz informować o możliwych konsekwencjach karnych i cywilnych. Nie powinno zawierać gróźb odwetowych ani treści, które same mogłyby zostać uznane za bezprawne.

Jak praktycznie zareagować na groźby ujawnienia prywatnych rozmów?

Najbezpieczniej zacząć od zabezpieczenia materiału dowodowego. Zrzuty ekranu powinny obejmować nie tylko treść wiadomości, ale też datę, godzinę, nazwę profilu, numer telefonu lub adres e-mail. Warto zachować oryginalne rozmowy w telefonie albo komunikatorze, nie usuwać historii korespondencji i nie odpowiadać impulsywnie. Nie należy jednak mylić zabezpieczenia własnych rozmów z kopiowaniem cudzych wiadomości.

Następnie można wysłać krótką, spokojną wiadomość z żądaniem zaprzestania gróźb i nierozpowszechniania informacji. Taka wiadomość może brzmieć rzeczowo: „Nie wyrażam zgody na rozpowszechnianie informacji ani materiałów dotyczących mojego życia prywatnego. W razie dalszych gróźb lub publikacji podejmę przewidziane prawem kroki, w tym zawiadomienie organów ścigania i dochodzenie ochrony dóbr osobistych”.

Jeżeli sprawca dalej grozi, powtarza żądania, kontaktuje się z rodziną albo zaczyna publikować treści, warto rozważyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wniosek o ściganie w sprawach wnioskowych oraz konsultację dotyczącą ewentualnego pozwu cywilnego albo prywatnego aktu oskarżenia.

FAQ

Podsumowanie

Gdy ktoś oskarża o romans i grozi ujawnieniem rozmów, nie warto odpowiadać agresją ani kasować korespondencji. Najpierw trzeba zabezpieczyć dowody, ustalić dokładną treść gróźb i ocenić, czy sprawa dotyczy groźby karalnej, zmuszania, zniesławienia, znieważenia czy ochrony dóbr osobistych.

Najczęściej rozsądnym pierwszym krokiem jest rzeczowe wezwanie do zaprzestania naruszeń. Jeżeli groźby są poważne albo dochodzi do publikacji, można rozważyć zawiadomienie organów ścigania, prywatny akt oskarżenia albo pozew o ochronę dóbr osobistych. Wybór ścieżki zależy od dowodów, treści wypowiedzi sprawcy i celu, jaki chce osiągnąć pokrzywdzony.

Źródła:

Stan prawny zweryfikowany na dzień 23 maja 2026 r.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
4. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie wysokości zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego - Dz.U. 2025 poz. 770
5. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I ACa 894/14
6. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa 1471/14
7. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I ACa 215/15

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.