Kradzież w sklepie nagrana przez monitoring – co grozi?

Czy można ukarać za kradzież w sklepie tylko na podstawie monitoringu?

Tak, jest to możliwe. Nie trzeba zostać zatrzymanym na gorącym uczynku, aby policja, prokuratura albo sąd zajęły się sprawą kradzieży w sklepie. Jeżeli właściciel sklepu ma nagranie z monitoringu, może przekazać je policji razem z zawiadomieniem, wskazaniem wartości towaru oraz ewentualnymi zeznaniami pracowników ochrony, kasjerów lub innych świadków.

Nagranie jest dowodem jak każdy inny dowód w sprawie. Organ prowadzący postępowanie powinien ocenić je łącznie z pozostałym materiałem: paragonami, protokołem strat, zapisami z kilku kamer, rozpoznaniem osoby, zeznaniami świadków i wyjaśnieniami osoby podejrzewanej. Sąd nie jest automatycznie związany samym twierdzeniem sklepu, że doszło do kradzieży.

Największe znaczenie ma to, czy nagranie pozwala ustalić trzy elementy: kto zabrał rzecz, jaka rzecz została zabrana oraz czy działanie wyglądało na zabór w celu przywłaszczenia. Jeżeli kamera pokazuje jedynie wejście do sklepu albo niewyraźną sylwetkę, a nie pokazuje samego zaboru towaru, sprawa może wymagać dodatkowych dowodów.

Kradzież w sklepie jako wykroczenie albo przestępstwo

Podstawowe znaczenie ma wartość skradzionych rzeczy. Jeżeli chodzi o zwykłą kradzież cudzej rzeczy ruchomej, a wartość towaru nie przekracza 800 zł, czyn co do zasady kwalifikuje się jako wykroczenie z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń. Za takie wykroczenie grozi areszt, ograniczenie wolności albo grzywna.

Jeżeli wartość rzeczy przekracza 800 zł, sprawa może zostać potraktowana jako przestępstwo kradzieży z art. 278 § 1 Kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, a w wypadku mniejszej wagi — grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Nie każda kradzież o wartości do 800 zł pozostaje wykroczeniem. Kodeks wykroczeń wyłącza zastosowanie art. 119 m.in. wtedy, gdy sprawca popełnia kradzież z włamaniem, w sposób szczególnie zuchwały albo gdy przedmiotem czynu jest broń, amunicja, materiały lub przyrządy wybuchowe. Jeżeli po zabraniu towaru sprawca używa przemocy lub grozi jej użyciem, sprawa również może wyjść poza zwykłe wykroczenie sklepowe. Osobno omawiamy także przedawnienie kradzieży włamaniem.

Co grozi za kradzież sklepową po ujawnieniu nagrania?

W sprawie o wykroczenie sąd może wymierzyć grzywnę od 20 do 5000 zł, ograniczenie wolności trwające 1 miesiąc albo areszt od 5 do 30 dni. W praktyce przy pierwszym incydencie i niewielkiej wartości towaru często kluczowe znaczenie mają: przyznanie się albo jego brak, zwrot rzeczy, naprawienie szkody, dotychczasowa niekaralność, zachowanie po zdarzeniu oraz jakość dowodów.

Sąd może też orzec obowiązek zapłaty równowartości ukradzionego lub przywłaszczonego mienia, jeżeli szkoda nie została naprawiona. Jeżeli towar wrócił do sklepu w stanie nienaruszonym albo sprawca zapłacił za szkodę, nie usuwa to automatycznie odpowiedzialności, ale może mieć znaczenie dla oceny sprawy i wymiaru kary.

W sprawie o przestępstwo kradzieży konsekwencje są poważniejsze, bo skazanie za przestępstwo może pojawić się w Krajowym Rejestrze Karnym do czasu zatarcia skazania. Natomiast typowe ukaranie grzywną za wykroczenie nie jest tym samym co skazanie za przestępstwo. W razie wątpliwości dotyczących pracy, służby publicznej albo zaświadczenia o niekaralności trzeba sprawdzić, jakiego dokładnie dokumentu wymaga pracodawca lub instytucja.

Co dzieje się po zawiadomieniu sklepu?

Jeżeli sklep zgłosi sprawę, policja może prowadzić czynności wyjaśniające, zabezpieczyć nagranie, ustalić dane osoby widocznej na filmie, wezwać ją do złożenia wyjaśnień albo przesłuchać świadków. W sprawie o wykroczenie możliwe jest zakończenie sprawy mandatem tylko wtedy, gdy spełnione są warunki postępowania mandatowego. Jeżeli mandat nie zostanie przyjęty albo sprawa wymaga rozstrzygnięcia przez sąd, może zostać skierowany wniosek o ukaranie. Osobno omawiamy także parkowanie trawniku.

Jeżeli mandat został już przyjęty, znaczenie ma termin i podstawa jego podważenia; w takim wariancie warto sprawdzić, kiedy możliwy jest wniosek o uchylenie mandatu.

W sprawie o przestępstwo kradzieży postępowanie jest poważniejsze. Osoba podejrzewana może zostać przesłuchana, może usłyszeć zarzut, a następnie sprawa może trafić do sądu. W zależności od okoliczności możliwe są różne zakończenia, w tym umorzenie, warunkowe umorzenie, dobrowolne poddanie się karze albo wyrok po przeprowadzeniu rozprawy.

Jak bronić się w sprawie o kradzież z monitoringu?

Obrona zależy od materiału dowodowego. W pierwszej kolejności trzeba ustalić, czy nagranie jest kompletne, czy obejmuje moment zabrania rzeczy, czy pokazuje twarz lub inne cechy pozwalające na identyfikację oraz czy nie ma przerw w zapisie. Znaczenie ma również to, czy sklep potrafi wykazać wartość towaru i czy wskazana wartość odpowiada rzeczywistej cenie rzeczy w chwili zdarzenia.

Jeżeli nagranie jest słabej jakości, pokazuje jedynie podobną sylwetkę albo nie pozwala ustalić, co stało się z towarem, można kwestionować jego moc dowodową. Jeżeli natomiast nagranie jest wyraźne, często rozsądniejsze może być skupienie się na ograniczeniu konsekwencji: naprawieniu szkody, wyjaśnieniu okoliczności, wykazaniu incydentalnego charakteru zdarzenia i złożeniu przemyślanych wyjaśnień.

Nie należy też składać pochopnych oświadczeń. Przyznanie się do czynu, odmowa składania wyjaśnień albo szczegółowe tłumaczenie zdarzenia mogą mieć różne skutki procesowe. Jeżeli sprawa może być przestępstwem, warto przed przesłuchaniem ustalić linię obrony.

FAQ

Źródła

• Art. 119, art. 130, art. 45, art. 46 oraz art. 18–24 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. — Kodeks wykroczeń.
• Art. 278 i art. 279–281 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny.
• Art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego.
• Art. 1 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym.
• Orzecznictwo dotyczące różnicy między kradzieżą a przywłaszczeniem: wyrok Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 1978 r., Rw 285/78; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 20 lipca 1999 r., II AKa 136/99; wyroki Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 6 października 1998 r., II AKa 108/98 oraz z 3 grudnia 1998 r., II AKa 176/98.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.