Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kradzież dokonana przez pracownika bez umowy

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2018-06-13

Jestem właścicielem małej firmy. Pracownik, który świadczył na moją rzecz pracę (bez umowy o pracę), okradł mnie na kwotę 10 000 zł. Jakie mam szanse na odzyskanie pieniędzy i jakie związane są z tym koszty? Jakie konsekwencje mogą mnie czekać z racji tego, że pracownik nie był zatrudniony?

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu karnego (K.k.) oraz Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.).

W mojej ocenie najprostszym sposobem, a jednocześnie niewiążącym się z żadnymi kosztami, byłoby złożenie zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez byłego podwładnego. Ma to o tyle istotne znaczenie dla Pana, albowiem prokuratura nie będzie pochylała się nad tym, czy osoba, która Pana okradła, była pracownikiem, zleceniobiorcą, czy też wykonawcą dzieła, lecz będzie dążyła do ustalenia, czy niezgodnie z przepisami prawa osoba ta weszła w posiadanie 10 000 zł, czy też nie. Owszem, organa ścigania będą wyjaśniały, jaki był zakres obowiązków tego pana, ale w żadnym stopniu nie będą dążyły do ustalenia, jaki rodzaju umowy Panów łączył.

Ponadto organa ścigania będą zmuszone ustalić, czy osoba, którą posądza Pan o kradzież, dopuściła się kradzieży, czy też przywłaszczenia. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 sierpnia 1978 r., sygn. akt Rw 285/78: „Różnica między przestępstwem kradzieży [...] a przestępstwem przywłaszczenia [...] polega na tym, że sprawca kradzieży zabiera z posiadania innej osoby cudze mienie ruchome w celu przywłaszczenia, natomiast sprawca przestępstwa określonego w art. 204 § 1 K.k. [z 1969 r., obecnie art. 284 k.k. – przyp. M.S.] przywłaszcza sobie cudze mienie ruchome, które nie zostało mu powierzone, jednakże znalazło się już w jego legalnym, nie bezprawnym, posiadaniu”.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 20 lipca 1999 r., sygn. akt II AKa 136/99, wskazał, iż „strona podmiotowa przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. ma charakter umyślny i kierunkowy; sprawca musi działać w ściśle określonym celu, którym jest przywłaszczenie cudzej rzeczy (mienia). Nie wystarcza, że sprawca godził się na możliwość przywłaszczenia. Niezbędne dla przypisania mu przywłaszczenia jest, by tego chciał, by to było jego celem. Umyślność jest ściśle związana ze stanem świadomości sprawcy czynu zabronionego. O zachowaniu umyślnym można mówić jedynie wtedy, gdy sprawca obejmuje swoją świadomością wszystkie istotne elementy czynu, wszystkie jego podstawowe znamiona, a istotnym wyznacznikiem tego, że sprawca obejmuje czyn swój świadomością, a zatem i umyślnością jest jego zamiar”. W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II AKa 108/98, w którym wskazano, iż „niezbędnym składnikiem przywłaszczenia jest pod względem podmiotowym zamiar sprawcy pozbawienia właściciela mienia stanowiącego jego własność, a znajdującego się w posiadaniu sprawcy i zatrzymanie tego mienia wbrew woli właściciela. Samo tylko bezprawne zatrzymanie cudzego mienia i nawet używanie go chociażby w celu osiągnięcia zysku, bez zamiaru jego zatrzymania nie stanowi przestępstwa przywłaszczenia” Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje także pogląd, który Sąd Apelacyjny w Lublinie wyraził w wyroku z dnia 3 grudnia 1998 r., sygn. akt II AKa 176/98, zgodnie z którym „przywłaszczeniem w rozumieniu art. 284 k.k. jest bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie cudzym mieniem ruchomym przez włączenie go do majątku swojego lub innej osoby i powiększenie w ten sposób swojego lub innej osoby stanu posiadania bądź też przeznaczenie go na inny cel niż przekazanie właścicielowi. Zamiar przywłaszczenia należy oceniać nie na podstawie okoliczności istniejącej w chwili zawierania transakcji, w wyniku której sprawca znalazł się w legalnym posiadaniu cudzego mienia, ale na podstawie okoliczności istniejącej w chwili powierzenia mu mienia.”.

Nie zmienia to jednak faktu, że takie zachowanie winno być poddane ocenie przez organa ścigania. Złożenie zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie wiąże się z żadnymi kosztami postępowania. Jeżeli skierowano by do sądu akt oskarżenia, wówczas mógłby Pan złożyć wniosek o naprawienie szkody. Zgodnie z art. 46 § 1 K.k. – w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się. Musiałby Pan jednak udowodnić każdą „ukradzioną”, „przywłaszczoną” przez „pracownika złotówkę. Bez dowodów sąd nie nakaże naprawienia szkody. Nie występuje także opłata sądowa od wniosku o naprawienie szkody.

Orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia albo nawiązki nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego.

Co do ostatniego pytania: zawsze może Pan wskazać, że praca świadczona była na podstawie ustnej umowy-zlecenia, a nie umowy o pracę. Wówczas odpowiedzialność nie występuje. Nawet gdyby to się nie udało, co najwyżej sąd może ustalić za ten okres istnienie stosunku pracy, ale to tylko na żądanie pracownika – w ramach postępowania sądowego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Oszustwo przez sklep internetowy - co zrobić?

Prawdopodobnie kilka tygodni temu padłam ofiarą oszustwa firmy. Zamówiłam przez sklep internetowy drogie buty, za które zapłaciłam z góry. Chcąc...

Nieuczciwy sprzedawca na Allegro - jak dochodzić swoich praw?

Kilka miesięcy temu złożyłam na policji zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Od ponad roku nie mogę dostać mojego zakupu z Allegro. Teraz...

Niedostarczenie zakupionego towaru na OLX

Zakupiłem na portalu OLX używany aparat fotograficzny za 3800 zł, sprzedawca nie godził się na wysłanie za pobraniem, więc po rozmowie przelałem 3800 zł na...

Zniszczenie przez sąsiada wspólnego ogrodzenia

Problem dotyczy sąsiada, który dwa dni temu uniemożliwił mi postawienie fragmentu ogrodzenia rozdzielającego nasze posesje, przy czym pojazdem zniszczył całe...

Wykonawca zniknął z zaliczką, co robić?

Wykonawca remontu domu wziął pieniądze na materiał i zniknął. Niestety, nie spisałem z nim umowy na piśmie, co teraz zrobić? Wydaje się, że...

Wyłudzenie kryptowaluty

Mam pytanie odnośnie wyłudzenia kryptowaluty. Jeżeli ktoś od kilku osób wyłudził podstępem pewną ilość kryptowalut, czy można tej osobie postawić...

Kradzież wyposażenia samochodu pozostawionego na przechowanie

Postawiłem auto w garażu firmy transportowej celem przechowania. Dogadałem się z kierownikiem i nie miał zastrzeżeń, nie żądał też...

Wycofanie oskarżenia

W lutym tego roku mój syn pod wpływem alkoholu był agresywny w stosunku do mnie. Wezwałem policję i wywieźli go do izby wytrzeźwień. Policja...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »