Jak sprawdzić, czy obowiązuje zakaz opuszczania kraju?

Co można sprawdzić w Krajowym Rejestrze Karnym?

Krajowy Rejestr Karny prowadzi Minister Sprawiedliwości, a obsługę rejestru zapewnia Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego. W KRK gromadzi się dane m.in. o osobach prawomocnie skazanych za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe, o osobach, wobec których prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie, o osobach prawomocnie skazanych za wykroczenia na karę aresztu, o osobach tymczasowo aresztowanych oraz o osobach poszukiwanych listem gończym.

Trzeba jednak odróżnić KRK od policyjnych baz danych, takich jak KSIP. Informacja z KRK nie jest pełnym raportem z każdego kontaktu z Policją i nie pokazuje wszystkich notatek, interwencji czy danych operacyjnych. Jeżeli problem dotyczy wpisu policyjnego, a nie skazania lub listu gończego, właściwa będzie odrębna procedura dotycząca policyjnej bazy danych.

Błąd w Krajowym Rejestrze Karnym

Jeżeli zaświadczenie albo informacja z KRK zawiera dane niezgodne z prawomocnym orzeczeniem, aktami sprawy albo aktualnym stanem wpisów, można żądać ich sprostowania. Podstawą jest art. 18 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Przy podobnej ocenie praktyczne znaczenie ma też skazanie granicą wpis krk.

Zgodnie z tym przepisem, gdy wystąpią okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo wprowadzenia do Rejestru danych osobowych lub danych o podmiotach zbiorowych sprzecznych z treścią orzeczenia albo nieodpowiadających zapisom w odpowiednich aktach, przeprowadza się postępowanie w celu ustalenia prawidłowych danych. Prawomocna decyzja rozstrzygająca o sprostowaniu stanowi podstawę do zmiany zapisów na karcie rejestracyjnej lub zawiadomieniu. Oczywiste błędy pisarskie i inne omyłki mogą być sprostowane bez pełnego postępowania, jeżeli następuje to z urzędu albo zgodnie z wnioskiem strony.

Jak złożyć wniosek o sprostowanie danych w KRK?

Wniosek należy skierować do Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego przy Ministerstwie Sprawiedliwości. W praktyce warto w nim wskazać:

• imię, nazwisko, numer PESEL i dane kontaktowe osoby, której wpis dotyczy,
• numer i datę zaświadczenia albo informacji z KRK, w której stwierdzono błąd,
• konkretny opis nieprawidłowości, np. błędną datę, błędną kwalifikację czynu, brak informacji o uchyleniu środka albo nieaktualny wpis,
• sygnaturę akt sprawy i organ, który wydał orzeczenie lub postanowienie,
• żądanie sprostowania oraz kopie dokumentów potwierdzających prawidłowy stan, np. wyroku, postanowienia, zawiadomienia sądu albo prokuratury.

Adres korespondencyjny Biura Informacyjnego KRK to: ul. Czerniakowska 100, 00-454 Warszawa. Jeżeli sprawa dotyczy błędu wynikającego z dokumentu przesłanego przez sąd albo prokuraturę, dobrze jest równolegle zwrócić się także do tego organu o potwierdzenie, jakie zawiadomienie zostało przekazane do KRK.

List gończy a wpis w KRK

Co do kwestii poszukiwania listem gończym, ustawa o KRK przewiduje, że w Rejestrze gromadzi się dane osób poszukiwanych listem gończym. Zawiadomienie do KRK sporządza sąd albo prokurator wydający postanowienie o poszukiwaniu listem gończym, a dane osoby poszukiwanej usuwa się z Rejestru po otrzymaniu zawiadomienia o odwołaniu listu gończego.

Brak aktualnego wpisu o liście gończym w informacji z KRK może więc oznaczać, że w rejestrze nie figuruje już aktywne poszukiwanie listem gończym. Nie warto jednak opierać decyzji o podróży wyłącznie na jednym zaświadczeniu, jeżeli w sprawie występował dawny wyrok, tymczasowe aresztowanie, nakaz doprowadzenia albo wątpliwości co do wykonania kary. W takiej sytuacji trzeba potwierdzić stan sprawy w sądzie albo prokuraturze, która wydała postanowienie.

Publiczne wykazy osób poszukiwanych, w tym strona Policji, mogą pomóc wstępnie sprawdzić, czy dana osoba jest publikowana jako poszukiwana. Nie zastępują jednak formalnej informacji z akt sprawy. Zdarza się także, że list gończy nie jest widoczny w taki sam sposób dla każdej osoby trzeciej, zwłaszcza gdy organ zdecydował o innym sposobie rozpowszechniania.

Jak sprawdzić, czy obowiązuje zakaz opuszczania kraju?

Zakaz opuszczania kraju nie jest zwykłą adnotacją administracyjną. W postępowaniu karnym jest to środek zapobiegawczy z art. 277 Kodeksu postępowania karnego. Można go zastosować, gdy istnieje uzasadniona obawa ucieczki. Zakaz może być połączony z zatrzymaniem paszportu lub innego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy albo z zakazem wydania takiego dokumentu.

Najpewniejsze sposoby sprawdzenia, czy taki zakaz nadal obowiązuje, to:

• ustalenie sygnatury sprawy i kontakt z sądem albo prokuraturą prowadzącą postępowanie,
• złożenie wniosku o informację, czy wobec danej osoby nadal obowiązuje środek zapobiegawczy z art. 277 K.p.k.,
• sprawdzenie, czy wydano postanowienie o uchyleniu, zmianie albo dalszym stosowaniu zakazu,
• sprawdzenie w organie paszportowym, czy istnieje wniosek o odmowę wydania dokumentu, decyzja o odmowie, unieważnienie paszportu lub wpis dotyczący zatrzymania dokumentu.

Jeżeli zakaz został zastosowany w postępowaniu przygotowawczym, informacji należy szukać przede wszystkim w prokuraturze. Jeżeli sprawa trafiła do sądu, właściwy może być sąd rozpoznający sprawę albo sąd wykonawczy, zwłaszcza gdy problem dotyczy wykonania wyroku, kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności lub zarządzenia doprowadzenia.

Paszport a zakaz wyjazdu za granicę

Aktualnie sprawy paszportowe prowadzi organ paszportowy, czyli przede wszystkim wojewoda, a za granicą konsul. Dawne stwierdzenie, że wystarczy udać się do starostwa, może być mylące. W praktyce należy skontaktować się z punktem paszportowym lub urzędem wojewódzkim właściwym dla spraw paszportowych.

Ustawa o dokumentach paszportowych przewiduje, że organ paszportowy odmawia wydania dokumentu m.in. na wniosek sądu prowadzącego przeciwko danej osobie postępowanie karne, postępowanie karne skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego albo postępowanie cywilne, a także na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze albo wykonawcze w sprawie karnej. Od decyzji o odmowie wydanej z tych przyczyn nie przysługuje odwołanie, ale można działać wobec organu, który złożył wniosek, np. wystąpić o jego cofnięcie albo o uchylenie środka zapobiegawczego, jeżeli nie ma już podstaw do jego stosowania.

Paszport może też zostać unieważniony na wniosek sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze albo wykonawcze. Rejestr Dokumentów Paszportowych zawiera m.in. informacje o zastosowaniu, uchyleniu lub zmianie prawomocnego środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem dokumentu paszportowego, o tymczasowym zatrzymaniu dokumentu oraz o decyzjach dotyczących odmowy wydania lub unieważnienia dokumentu.

Co zrobić krok po kroku?

1. Ustal sygnaturę sprawy. Bez sygnatury trudniej uzyskać precyzyjną informację w sądzie, prokuraturze albo organie wykonawczym.
2. Pobierz aktualną informację z KRK. Sprawdź, czy widnieje wpis o skazaniu, tymczasowym aresztowaniu albo liście gończym.
3. Porównaj informację z dokumentami. Jeżeli dane nie zgadzają się z wyrokiem, postanowieniem lub zawiadomieniem, złóż wniosek o sprostowanie.
4. Zapytaj organ prowadzący sprawę o środki zapobiegawcze. Poproś o potwierdzenie, czy zakaz opuszczania kraju, zatrzymanie dokumentu albo zakaz wydania paszportu nadal obowiązuje.
5. Sprawdź status paszportu. W punkcie paszportowym lub urzędzie wojewódzkim można ustalić, czy istnieje przeszkoda w wydaniu albo odbiorze dokumentu.
6. Nie planuj podróży przed wyjaśnieniem sprawy. Jeżeli osoba jest poszukiwana albo obowiązuje środek zapobiegawczy, próba przekroczenia granicy może skończyć się zatrzymaniem.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym, w szczególności art. 1, art. 2, art. 7, art. 14 i art. 18: ISAP Sejm
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, w szczególności art. 277–280: ISAP Sejm
• Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, w szczególności art. 54, art. 70 oraz przepisy o Rejestrze Dokumentów Paszportowych: ISAP Sejm
• Oficjalny serwis Policji z informacjami o osobach poszukiwanych: poszukiwani.policja.pl

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.