Zmiana formy obowiązku wykonywania prac społecznych
• Data: 2025-08-21 Autor: Małgorzata Rybarczyk
Mąż został zatrzymany przez policję, jadąc po alkoholu. Sprawa trafiła do sądu. Otrzymał wyrok: karę pieniężną, zakaz prowadzenia pojazdów na okres trzech lat i prace na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie. Bardzo nam zależy, aby sąd umorzył prace społeczne, gdyż mąż jest jedynym żywicielem rodziny, pracuje poza miejscem zamieszkania od poniedziałku do soboty, od 7 rano do 19 wieczorem, więc nie ma możliwości wykonywania tych prac. Mamy dwoje dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, którym ja się stale opiekuję i dlatego nie mogę podjąć pracy. Proszę nam poradzić, co możemy zrobić w tej sytuacji, jakie wystosować pismo, aby sąd się do niego przychylił?
Apelacja od wymiaru kary i jej surowości
W opisywanej sytuacji są dwie możliwości, zależne jednak od stanu sprawy.
Po pierwsze. Jeżeli nie upłynął termin do złożenia apelacji, to powinni Państwo złożyć apelację od wymiaru kary i jej nadmiernej surowości, czyli tzw. rażącej niewspółmierności kary (art. 438 pkt 4 Kodeksu postępowania karnego).
Zobacz też: Co grozi za nieodrobienie godzin społecznych
Jaki jest termin do wniesienia apelacji?
Zgodnie z art. 445 K.p.k. – termin do wniesienia apelacji wynosi 14 dni i biegnie dla każdego uprawnionego od daty doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem. W takiej sytuacji, uzasadniając swój wniosek, powinni Państwo wymienić podane już w zapytaniu powodu. Niestety uwzględnienie takiej apelacji nie spowoduje, iż mąż nie poniesienie konsekwencji swego czynu.
Kara za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu
Kara ograniczenia wolności jest łagodnym wymiarem kary za jazdę pod wpływem alkoholu. Istnieje możliwość, iż sąd zmieni wyrok i orzeknie potrącenia z pensji męża. Z doświadczenia jednak wiem, że jeśli jest to kara za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, to kara ograniczenia wolności w formie prac społecznych jest wersją najłagodniejszą.
Czy sąd może zmienić formę obowiązku wykonywania pracy społecznej zasądzonej za jazdę pod wpływem alkoholu?
Rozwiązaniem przynoszącym lepsze skutki jest korzystanie z instytucji przewidzianych w Kodeksie karnym wykonawczym. Kodeks ten w art. 63a stanowi wyraźnie, iż w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zmienić formę obowiązku wykonywania pracy, przyjmując 20 godzin pracy na cele społeczne za równoważne 10% wynagrodzenia za pracę; orzeczona praca nie może przekroczyć 40 godzin w stosunku miesięcznym.
Dodatkowo zgodnie z art. 63b § 1 K.k.w. – z ważnych względów, w szczególności uzasadnionych wykonywaną przez skazanego pracą zarobkową lub stanem zdrowia, sąd, na wniosek skazanego, może ustalić rozliczenie godzin nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w innych okresach niż miesięczny, nie przekraczając okresu orzeczonej kary ani orzeczonej łącznej liczby godzin wykonywanej pracy w tym okresie.
Czy sąd może umorzyć wykonanie kary?
Jest to jedyna możliwości zmiany kary orzeczonej wobec męża. Sąd nie może bowiem umorzyć wykonania kary. Składając taki wniosek, proszę do niego załączyć zaświadczenie pracodawcy o miejscu i godzinach pracy męża, a także załączyć umowę o pracę. Dodatkowo winni Państwo dołożyć zaświadczenie o niepełnosprawności dziecka oraz oświadczenie, iż nie wykonuje Pani pracy zarobkowej z uwagi na konieczność stałej opieki nad chorym dzieckiem.
Proszę pamiętać, iż jeżeli mąż nie będzie wykonywał obowiązku pracy, to sąd zarządzi wobec niego wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności i mąż trafi do zakładu karnego.
Przykłady
Pan Marek, kierowca ciężarówki, został skazany za prowadzenie auta po alkoholu na prace społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Ze względu jednak na to, że przez większość tygodnia spędzał w trasie poza domem, nie był w stanie ich wykonywać. Sąd, po rozpatrzeniu wniosku i zaświadczenia od pracodawcy, zdecydował się zmienić obowiązek na potrącenia z wynagrodzenia, dzięki czemu kara została wykonana, a Marek nie musiał obawiać się zastępczego więzienia.
Pani Anna, samotna matka wychowująca dwoje dzieci, otrzymała karę ograniczenia wolności w formie 20 godzin prac społecznych miesięcznie. Problemem było to, że jedno z dzieci miało poważną wadę zdrowotną wymagającą codziennej opieki. Kobieta złożyła do sądu wniosek, dołączając dokumentację medyczną i oświadczenie o swojej sytuacji życiowej. Sąd przychylił się do jej prośby i pozwolił na rozliczenie prac w dłuższym okresie, co pozwoliło jej uniknąć konfliktu między obowiązkami rodzinnymi a wymiarem kary.
Pan Krzysztof został skazany na 40 godzin prac społecznych miesięcznie za prowadzenie samochodu po alkoholu. Na co dzień pracował jednak po dwanaście godzin w zakładzie przemysłowym i nie miał możliwości wykonywania dodatkowych obowiązków. Kiedy zaczął opuszczać terminy, sąd wszczął postępowanie o zarządzenie zastępczej kary więzienia. Dopiero wówczas, po złożeniu stosownych dokumentów i wskazaniu na swoją sytuację rodzinną, Krzysztof uzyskał zmianę sposobu wykonania kary na potrącenia z wynagrodzenia.
Podsumowanie
Sąd nie może umorzyć kary ograniczenia wolności w postaci prac społecznych, ale istnieją realne możliwości złagodzenia jej formy. Skazany może złożyć wniosek o zamianę obowiązku na potrącenia z wynagrodzenia albo o rozliczanie godzin w innym trybie, powołując się na szczególne okoliczności rodzinne i zawodowe. Kluczowe jest dołączenie odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej trudną sytuację życiową, ponieważ to ona daje szansę, że sąd przychyli się do wniosku i pozwoli wykonać karę w sposób dostosowany do realnych możliwości skazanego.
Oferta porad prawnych
Jeśli znalazłeś się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Napisz do nas, opisz swój problem, a otrzymasz rzetelną i szybką odpowiedź prawnika wraz z gotowym wzorem pisma do sądu. Dzięki temu zaoszczędzisz czas i unikniesz błędów, które mogą utrudnić sprawę.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
