• Stan prawny na: 2026-05-15
W sprawach o jazdę po alkoholu kluczowe znaczenie ma nie tylko sam wynik, ale także jednostka pomiaru. Stan nietrzeźwości w rozumieniu Kodeksu karnego zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg.
Jeżeli wynik „0,7” oznaczał 0,7 mg/dm3 w wydychanym powietrzu, jest to wynik wyraźnie powyżej progu przestępstwa i odpowiada w przybliżeniu ok. 1,4 promila alkoholu we krwi. Jeżeli natomiast chodziło o 0,7 promila we krwi, nadal jest to stan nietrzeźwości, a nie tylko stan po użyciu alkoholu.
Dla porównania: stan po użyciu alkoholu, który co do zasady jest wykroczeniem z art. 87 Kodeksu wykroczeń, występuje przy stężeniu od 0,2 do 0,5 promila we krwi albo od 0,1 do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza. Przy wyniku 0,7, niezależnie od tego, czy chodzi o promile, czy mg/dm3, sprawa najczęściej będzie oceniana jako przestępstwo.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Samo uderzenie w ogrodzenie oznacza konieczność naprawienia szkody. W praktyce może to polegać na zapłacie kosztów naprawy, zawarciu ugody z właścicielem ogrodzenia albo rozliczeniu szkody z polisy OC pojazdu.
Trzeba jednak pamiętać, że jazda w stanie nietrzeźwości ma poważne konsekwencje ubezpieczeniowe. Poszkodowany może otrzymać odszkodowanie z OC sprawcy, ale zakład ubezpieczeń może następnie żądać od nietrzeźwego kierowcy zwrotu wypłaconego odszkodowania. To tzw. regres ubezpieczeniowy.
Jeżeli po zdarzeniu kierowca odjechał do domu, znaczenie ma to, dlaczego to zrobił, czy próbował skontaktować się z właścicielem ogrodzenia, czy pozostawił dane i czy faktycznie chciał uniknąć odpowiedzialności. Samo oddalenie się z miejsca zdarzenia nie zawsze oznacza „ucieczkę”, ale może zostać ocenione niekorzystnie, zwłaszcza gdy policja ustali, że kierowca najpierw prowadził pojazd po alkoholu, a dopiero później próbował wyjaśniać sprawę.
Zgodnie z art. 178a § 1 Kodeksu karnego: „Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.
Aktualnie przepis nie wymienia już wprost grzywny ani kary ograniczenia wolności jako podstawowych kar za ten czyn. W praktyce, przy spełnieniu warunków z art. 37a Kodeksu karnego, sąd może jednak zamiast krótkiej kary pozbawienia wolności orzec grzywnę albo ograniczenie wolności. Nie dotyczy to jednak m.in. sprawców z art. 178a § 4 Kodeksu karnego, czyli recydywy alkoholowej w ruchu drogowym.
Przy pierwszym takim czynie, braku osób poszkodowanych, naprawieniu szkody i rozsądnej postawie po zdarzeniu realnie analizuje się więc nie tylko wysokość kary, ale przede wszystkim możliwość uniknięcia najsurowszych konsekwencji. Przy wyższym pomiarze warto poznać dostępne mechanizmy łagodzenia kary i argumenty przemawiające za łagodnym wymiarem przy nietrzeźwości.
Najbardziej dotkliwą konsekwencją skazania z art. 178a § 1 Kodeksu karnego bywa zakaz prowadzenia pojazdów. Przy skazaniu sąd orzeka zakaz na okres nie krótszy niż 3 lata. Zakaz może dotyczyć wszystkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, ale w praktyce w sprawach dotyczących samochodu najczęściej obejmuje co najmniej pojazdy mechaniczne objęte daną kategorią uprawnień.
Drugą stałą konsekwencją skazania jest świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Przy art. 178a § 1 Kodeksu karnego wynosi ono co najmniej 5000 zł i może sięgać 60 000 zł. Przy recydywie z art. 178a § 4 Kodeksu karnego minimalna kwota świadczenia jest wyższa i wynosi co najmniej 10 000 zł.
Od momentu zatrzymania uprawnień trzeba bardzo ostrożnie podchodzić do każdej kolejnej jazdy. Przed podjęciem decyzji o prowadzeniu pojazdu należy ustalić, czy zatrzymanie dokumentu, postanowienie prokuratora, decyzja administracyjna albo późniejszy wyrok nie wyłączają możliwości kierowania. Szerzej omawiamy to w materiale o sytuacji po zatrzymaniu prawa jazdy.
Tak, przy przestępstwie prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości trzeba obecnie brać pod uwagę także przepadek pojazdu. Zgodnie z art. 44b Kodeksu karnego sąd może orzec przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę m.in. w sprawie z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
Przepadek staje się zasadniczo obowiązkowy, jeżeli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi albo 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Przy wyniku 0,7 mg/dm3 w wydychanym powietrzu kierowca jest bardzo blisko progu 0,75 mg/dm3. Dlatego w takiej sprawie trzeba dokładnie sprawdzić protokół badania, kolejne pomiary, czas badania i ewentualny kierunek zmian stężenia alkoholu. Jeżeli natomiast „0,7” oznaczało 0,7 promila we krwi, próg obowiązkowego przepadku pojazdu nie jest przekroczony, choć nadal pozostaje odpowiedzialność za przestępstwo.
Jeżeli pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy, był np. współwłasnością, autem leasingowanym albo samochodem firmowym, przepisy przewidują odrębne zasady. W takiej sytuacji przepadku pojazdu co do zasady się nie orzeka, ale sąd może albo powinien rozważyć nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w granicach przewidzianych w art. 44b Kodeksu karnego.
W sprawach o jazdę w stanie nietrzeźwości często najważniejsze pytanie brzmi nie tylko „jaka kara grozi?”, ale czy możliwe jest warunkowe umorzenie postępowania. Jest to rozstrzygnięcie, w którym sąd uznaje, że doszło do czynu, ale nie skazuje sprawcy i umarza postępowanie na okres próby.
Zgodnie z art. 66 § 1 Kodeksu karnego sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne i jego postawa uzasadnia przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego.
Przy warunkowym umorzeniu sąd ustala okres próby od roku do 3 lat. Może też nałożyć obowiązek naprawienia szkody, orzec świadczenie pieniężne oraz zakaz prowadzenia pojazdów, ale zakaz ten może wynosić maksymalnie do 2 lat. To zasadnicza różnica w porównaniu ze skazaniem, gdzie zakaz przy art. 178a § 1 Kodeksu karnego wynosi minimum 3 lata.
Na korzyść sprawcy mogą działać zwłaszcza: wcześniejsza niekaralność, jednorazowy charakter zdarzenia, brak osób rannych, szybka naprawa szkody, przeproszenie właściciela ogrodzenia, ustabilizowana sytuacja zawodowa i rodzinna oraz przekonujące wyjaśnienie okoliczności zdarzenia. Nie oznacza to jednak automatycznego umorzenia. Przy wyniku bliskim 0,75 mg/dm3 sąd może uznać społeczną szkodliwość za zbyt wysoką, zwłaszcza jeżeli kierowca realnie stworzył zagrożenie.
W pierwszej kolejności trzeba ustalić, jakie dokładnie dokumenty znajdują się w sprawie. Najważniejsze są: protokół badania trzeźwości, informacja o jednostce pomiaru, godziny poszczególnych badań, notatka policyjna, dokumentacja oględzin pojazdu oraz ewentualna dokumentacja szkody w ogrodzeniu.
Warto jak najszybciej skontaktować się z właścicielem ogrodzenia i realnie naprawić szkodę albo uzgodnić sposób jej naprawienia. Potwierdzenie zapłaty, ugoda, rachunek za naprawę lub pisemne oświadczenie pokrzywdzonego mogą mieć znaczenie przy ocenie postawy sprawcy.
Jeżeli możliwe jest wykazanie okoliczności łagodzących, warto poznać strategię procesową jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem. W sprawach tego typu znaczenie ma nie tylko sam wynik badania, ale także to, czy celem jest warunkowe umorzenie, łagodna kara, ograniczenie zakazu prowadzenia pojazdów czy obrona przed przepadkiem pojazdu.
Poniższe przykłady pokazują, jak różnie może wyglądać ocena podobnych zdarzeń w zależności od jednostki pomiaru, zachowania kierowcy po zdarzeniu oraz skutków uszkodzenia ogrodzenia.
Kierowca po kolacji rodzinnej wjechał w ogrodzenie sąsiada podczas cofania. Badanie wykazało 0,7 promila alkoholu we krwi. Nikomu nic się nie stało, kierowca sam zawiadomił właściciela ogrodzenia, naprawił szkodę i nie był wcześniej karany. W takiej sytuacji nadal mamy do czynienia z przestępstwem z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, ale można rozważać wniosek o warunkowe umorzenie postępowania, zwłaszcza jeżeli dokumenty potwierdzają dobrą postawę po zdarzeniu.
Kierująca uderzyła w ogrodzenie posesji, po czym odjechała do domu, twierdząc później, że chciała znaleźć numer telefonu do właściciela. Policja wykonała badanie i uzyskała wynik 0,70 mg/dm3 w wydychanym powietrzu. To wynik wysoki, choć poniżej progu 0,75 mg/dm3, od którego przepadek pojazdu jest zasadniczo obowiązkowy. Sąd nadal może rozważyć przepadek pojazdu, a przy skazaniu musi orzec co najmniej 3-letni zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne.
Kierowca uszkodził ogrodzenie sklepu, a badanie wykazało 0,82 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu. Samochód był jego wyłączną własnością. W takim przypadku próg 0,75 mg/dm3 został przekroczony, więc sąd co do zasady orzeka przepadek pojazdu, chyba że wystąpi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Oprócz tego kierowcy grozi kara za art. 178a § 1 Kodeksu karnego, zakaz prowadzenia pojazdów i obowiązek naprawienia szkody.
W praktyce tak, ale trzeba sprawdzić jednostkę. Wynik 0,7 promila we krwi przekracza próg 0,5 promila, a wynik 0,7 mg/dm3 w wydychanym powietrzu przekracza próg 0,25 mg/dm3. W obu przypadkach chodzi o stan nietrzeźwości, czyli przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
W wielu sprawach pierwszorazowych realnie rozważa się karę wolnościową na podstawie art. 37a Kodeksu karnego albo warunkowe umorzenie postępowania. Zależy to jednak od wyniku badania, okoliczności jazdy, skutków zdarzenia, postawy kierowcy i jego wcześniejszej karalności.
Przy skazaniu za art. 178a § 1 Kodeksu karnego zakaz prowadzenia pojazdów wynosi co najmniej 3 lata. Inaczej jest przy warunkowym umorzeniu postępowania — wtedy sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów maksymalnie do 2 lat albo w szczególnych okolicznościach odstąpić od jego orzeczenia.
Tak, naprawienie szkody nie usuwa odpowiedzialności za jazdę w stanie nietrzeźwości, ale może działać na korzyść sprawcy. Pokazuje przyjęcie odpowiedzialności za skutki zdarzenia i ma znaczenie zwłaszcza przy wniosku o warunkowe umorzenie postępowania albo łagodniejszą karę.
Poszkodowany może dochodzić odszkodowania z OC pojazdu. Jeżeli jednak kierujący wyrządził szkodę w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu, ubezpieczyciel może po wypłacie odszkodowania żądać od niego zwrotu wypłaconej kwoty.
Po prawomocnym skazaniu i wykonywaniu zakazu, w określonych sytuacjach można ubiegać się o zmianę sposobu wykonywania zakazu przez zastosowanie blokady alkoholowej. Nie jest to automatyczne i zależy od długości wykonanego zakazu oraz oceny sądu.
Uderzenie samochodem w ogrodzenie po alkoholu to nie tylko sprawa naprawienia płotu. Przy wyniku 0,7 kierowca najczęściej odpowiada za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Grozi za to kara pozbawienia wolności do 3 lat, a przy skazaniu także zakaz prowadzenia pojazdów na minimum 3 lata i świadczenie pieniężne co najmniej 5000 zł.
Najważniejsze jest szybkie ustalenie jednostki wyniku, zabezpieczenie dokumentów z badania, naprawienie szkody i dobranie właściwej strategii procesowej. W niektórych sprawach można walczyć o warunkowe umorzenie postępowania, łagodniejsze rozstrzygnięcie albo ograniczenie najdotkliwszych skutków, ale zależy to od konkretnych okoliczności.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
3. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
4. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK - Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2003 r., sygn. akt III KKN 390/01.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018...
>> więcej informacjiZapytaj prawnika
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik, kodeksy i wzory pism.
