• Data: 2026-02-02 Autor: Katarzyna Bereda
Od pewnego czasu zauważam, że mój samochód jest regularnie zarysowywany po prawej stronie i na tylnym zderzaku. Zauważyłam, że uszkodzenia pojawiają się tylko wtedy, gdy moja mama wyjeżdża rowerem z garażu – prowadzi go bardzo blisko auta. Choć nigdy nie przyłapałam jej na gorącym uczynku, wszystko wskazuje, że to ona nieświadomie powoduje te zarysowania. Pokazywałam jej zdjęcia z datą i godziną, próbując rozwiązać sprawę spokojnie, ale mama zaprzecza i twierdzi, że uszkodzenia musiały powstać gdzie indziej. Nie wiem już, jak mogę udowodnić, że to ona odpowiada za zniszczenia i jak mogę domagać się naprawienia szkody.
.jpg)
Jedynym skutecznym sposobem na wykazanie winy sprawcy w takiej sytuacji jest skierowanie sprawy na drogę karną, czyli złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Zgodnie z art. 288 § 1 Kodeksu karnego:
„Kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.”
Przepis ten odnosi się zarówno do rzeczy ruchomych (np. samochodu), jak i nieruchomych. W praktyce oznacza to, że każde uszkodzenie samochodu może stanowić przestępstwo, o ile wartość szkody przekracza określony próg.
Zniszczenie lub uszkodzenie rzeczy jest tzw. czynem przepołowionym – oznacza to, że o tym, czy jest to przestępstwo czy wykroczenie, decyduje wartość szkody.
Na mocy ustawy z 4 października 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 2077), próg ten wynosi 500 zł. Jeśli więc wartość zarysowań i naprawy przekracza tę kwotę, czyn stanowi przestępstwo z art. 288 § 1 Kodeksu karnego.
W przypadku samochodu naprawa zarysowań z lakierowaniem prawie zawsze przekracza tę kwotę, dlatego sprawa może być rozpatrywana jako przestępstwo.
Wartość szkody obejmuje nie tylko rzeczywistą stratę (tzw. damnum emergens), lecz także utracone korzyści (lucrum cessans), np. obniżenie wartości pojazdu.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 19 października 1972 r. (VI KZP 41/72) oraz w uchwale z 21 czerwca 1995 r. (I KZP 22/95), do szkody należy zaliczyć każdy realny uszczerbek majątkowy wynikający z uszkodzenia rzeczy.
Przestępstwo z art. 288 § 1 Kodeksu karnego jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego – czyli osoby, której mienie zostało uszkodzone.
Wniosek taki może złożyć nie tylko właściciel pojazdu, ale również jego posiadacz czy użytkownik. Wystarczy, że wykaże prawo majątkowe lub faktyczne władanie rzeczą.
W tego rodzaju sprawach kluczowe jest zebranie dowodów. Jeśli podejrzewa się konkretną osobę, a nie ma się twardych dowodów, warto rozważyć zainstalowanie w garażu kamery lub rejestratora ruchu, który pozwoli potwierdzić, kto rzeczywiście uszkadza pojazd.
Zdjęcia przed i po uszkodzeniu również mogą być pomocne, ale nagranie wideo jest najpewniejszym dowodem.
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa należy złożyć w najbliższej jednostce policji lub w prokuraturze rejonowej. Należy opisać sytuację, wskazać możliwego sprawcę i dołączyć posiadane dowody (np. zdjęcia, kosztorys naprawy, wycenę szkody, nagranie).
W sytuacji, gdy samochód jest regularnie uszkadzany, a podejrzewa się konkretną osobę, jedynym skutecznym krokiem jest zebranie dowodów i zgłoszenie sprawy organom ścigania. Warto pamiętać, że nawet jeśli sprawca jest członkiem rodziny, prawo chroni własność w taki sam sposób jak w każdej innej sytuacji. Dokumentacja fotograficzna i monitoring mogą przesądzić o wyniku sprawy.
Przykład 1
Sąsiad codziennie przejeżdżał zbyt blisko samochodu zaparkowanego przy ogrodzeniu, powodując drobne zarysowania. Po zamontowaniu kamery właściciel zyskał dowód i sąsiad dobrowolnie pokrył koszt naprawy.
Przykład 2
Brat właścicielki auta uszkodził samochód podczas manewrowania w garażu. Choć nie przyznał się, biegły z policji potwierdził zgodność śladów z jego autem. Sąd orzekł obowiązek naprawienia szkody.
Przykład 3
Kobieta odkryła, że ktoś celowo rysuje jej samochód na parkingu pod blokiem. Dzięki kamerze z wideorejestratora zaparkowanego obok udało się ustalić sprawcę – innego lokatora. Sąd wymierzył mu karę grzywny i nakazał pokrycie kosztów lakierowania.
Jeśli masz podobny problem – ktoś z rodziny lub sąsiad uszkadza Twój samochód lub inne mienie – skontaktuj się z nami. Przygotujemy zawiadomienie do organów ścigania i pomożemy Ci skutecznie dochodzić odszkodowania.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Uchwała Sąd Najwyższy w uchwale z 19 października 1972 r. VI KZP 41/72
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika