• Data: 2025-08-19 Autor: Karolina Grygorcewicz
Mieszkam od 20 lat w Anglii. Z internetu dowiedziałem się, że jestem poszukiwany listem gończym z art. 284 § 1 K.k. Kontaktowałem się z policją, prokuraturą, żeby wyjaśnić sprawę – bez odpowiedzi. Teraz w ambasadzie nie przyjęto mojego wniosku o odnowienie paszportu, więc nie mogę nigdzie wyjechać. Ten list gończy ma 15 lat. Jak długo będę ścigany i pozbawiony podstawowych praw konstytucyjnych? Odmowa wydania paszportu to pozostawienie mnie bez ważnego dokumentu i tym samym pozbawienie praw obywatelskich, jak np. prawa wyborczego. Dołączam odpowiedź ministerstwa i mojego maila do prokuratury. Proszę mi doradzić, co robić!
.jpg)
Zgodnie z art. 284 § 1 Kodeksu karnego (K.k.): Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Zgodnie z art. 278 Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.): Jeżeli miejsce pobytu oskarżonego lub osoby podejrzanej nie jest znane, zarządza się jego poszukiwanie.
Zgodnie z art. 279 K.p.k.:
§ 1. Jeżeli oskarżony, w stosunku do którego wydano postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, ukrywa się, sąd lub prokurator może wydać postanowienie o poszukiwaniu go listem gończym.
§ 2. Jeżeli postanowienie o tymczasowym aresztowaniu nie było wydane, można postanowienie takie wydać bez względu na to, czy nastąpiło przesłuchanie podejrzanego.
§ 3. W razie ujęcia i zatrzymania osoby ściganej listem gończym należy niezwłocznie doprowadzić ją do sądu, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, w celu rozstrzygnięcia przez sąd o utrzymaniu, zmianie lub uchyleniu tego środka, chyba że prokurator po przesłuchaniu zatrzymanego zmienił już środek zapobiegawczy lub uchylił tymczasowe aresztowanie. Przepis art. 344 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
§ 4. W razie ujęcia i zatrzymania osoby ściganej więcej niż jednym listem gończym wystarczające jest doprowadzenie jej w trybie § 3 do jednego z sądów, które wydały postanowienia o tymczasowym aresztowaniu.
Zgodnie z art. 280 K.p.k.:
§ 1. W liście gończym podaje się:
1) sąd lub prokuratora, który wydał postanowienie o poszukiwaniu listem gończym;
2) dane o osobie, które mogą ułatwić jej poszukiwanie, a przede wszystkim personalia, rysopis, znaki szczególne, miejsce zamieszkania i pracy, z dołączeniem w miarę możliwości fotografii poszukiwanego;
3) informację o treści zarzutu postawionego oskarżonemu oraz o postanowieniu o jego tymczasowym aresztowaniu albo o zapadłym wyroku;
4) wezwanie każdego, kto zna miejsce pobytu poszukiwanego, do zawiadomienia o tym najbliższej jednostki Policji, prokuratora lub sądu;
5) ostrzeżenie o odpowiedzialności karnej za ukrywanie poszukiwanego lub dopomaganie mu w ucieczce.
§ 2. W liście gończym można wyznaczyć nagrodę za ujęcie lub przyczynienie się do ujęcia poszukiwanego, a także udzielić zapewnienia o utrzymaniu tajemnicy co do osoby informującej.
§ 3. List gończy podlega rozpowszechnieniu przez opublikowanie za pomocą Internetu, chyba że sąd lub prokurator postanowi inaczej.
§ 4. Sąd lub prokurator, zależnie od potrzeby, może postanowić o rozpowszechnieniu listu gończego przez rozesłanie, rozplakatowanie lub opublikowanie, w szczególności za pomocą prasy, radia i telewizji.
Z przekazanych przez Pana informacji nie wynika, na jakim etapie jest sprawa: czy jest na etapie postępowania przygotowawczego, czy sądowego, czy zapadł już wyrok (i dodatkowo, czy już się uprawomocnił). Wszystkie te okoliczności mają wpływ na sposób liczenia terminów ewentualnego przedawnienia.
Nie można zaskarżyć postanowienia o poszukiwaniu listem gończym. Uchylenie listu gończego jest jednak możliwe i zależy od konkretnej sytuacji procesowej poszukiwanego – przesłanek może być wiele, wszystko zależy o indywidualnych okoliczności sprawy.
Na pewno należałoby ustalić, czy został w Pana sprawie wydany europejski nakaz aresztowania (ENA), który umożliwia aresztowanie w innym państwie przy współpracy z zagranicznymi organami ścigania (tutaj z kolei zaleca się jak najszybsze podjęcie kroków prawnych celem uchylenia takiego nakazu). List gończy wystawiony w danym kraju obowiązuje tylko na terytorium danego państwa. Niemniej jednak, jeśli sąd w trakcie postępowania ustali, że poszukiwany przebywa na terytorium innego kraju, może zwrócić się do sądu okręgowego państwa z wnioskiem o wystawienie ENA, który zobowiązuje zagraniczne organy ścigania do ujęcia i przekazania poszukiwanego.
List gończy nie wygasa wraz z upływem terminu przedawnienia. Stąd postępowanie w tym przedmiocie to w istocie postępowanie w sprawie o popełnione przez poszukiwanego przestępstwo.
Terminy przedawnienia w Polsce reguluje art. 101 § 1 K.k.):
Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:
1. 40 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa;
2. 20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię;
2a. 15 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat;
3. 10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata;
4. 5 – gdy chodzi o pozostałe występki; (…).
Zgodnie natomiast z art. 102 § 1 K.k.: Jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.
Jednocześnie, zgodnie z art. 104 § 1 K.k.: Przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego; nie dotyczy to jednak braku wniosku albo oskarżenia prywatnego.
Na pewno niezwłocznie musiałby Pan w pierwszej kolejności zlecić – najlepiej profesjonalnemu pełnomocnikowi – przejrzenie akt celem dokonania oceny etapu sprawy oraz analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Bowiem w sprawie mogły zostać podjęte kroki (działania), które w jakiś sposób wpłynęły na kwestie związane z ewentualnym przedłużeniem terminów przedawnienia.
To, czy Pana prawa obywatelskie i dobra osobiste zostały naruszone, w istocie zależy od tego, co znajduje się w aktach sprawy. Dlatego też zalecam pilne ich przejrzenie i dopiero wtedy podjęcie dalszych kroków prawnych.
Paszport zablokowany, a dziecko w szpitalu. Tomasz, który od lat mieszka w Norwegii, dowiedział się przy okazji próby wyrobienia nowego paszportu, że jest poszukiwany listem gończym sprzed kilkunastu lat. Gdy jego dziecko trafiło do szpitala w Polsce, nie mógł wrócić, bo nie miał ważnego dokumentu podróży.
Praca stracona przez ENA. Anna, obywatelka Polski pracująca w Niemczech, została zatrzymana w pracy na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania. Okazało się, że prokuratura w Polsce wystawiła ENA, choć sprawa dotyczyła przestępstwa o niskiej szkodliwości i była już niemal przedawniona.
Nowa tożsamość, stary problem. Marek, po 15 latach życia w Wielkiej Brytanii, założył rodzinę i prowadził własny biznes. Kiedy chciał wystąpić o obywatelstwo brytyjskie, wyszło na jaw, że w Polsce wciąż figuruje jako osoba poszukiwana. Wszystko przez zapomniane postępowanie sprzed lat.
Planując podział działki i budowę drogi dojazdowej na gruncie leśnym, warto wiedzieć, czy
Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism procesowych w sprawach związanych z listami gończymi, przedawnieniem i odmową wydania paszportu. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika