Środek zapobiegawczy

Instrument zabezpieczający prawidłowy tok postępowania karnego. Dzieli się na izolacyjny (tymczasowe aresztowanie) i nieizolacyjne (poręczenie majątkowe, dozór policji). art. 249 i nast. K.p.k.

Środki zapobiegawcze zabezpieczają prawidłowy tok postępowania (a wyjątkowo zapobiegają nowym przestępstwom). Dzielą się na izolacyjny — tymczasowe aresztowanie — oraz nieizolacyjne: poręczenie majątkowe, dozór policji, zawieszenie w czynnościach, zakaz opuszczania kraju z zatrzymaniem paszportu, nakaz opuszczenia lokalu. Stosuje się je tylko, gdy dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia czynu i istnieje określona obawa (ucieczki, matactwa). Zawsze wybiera się środek najmniej dolegliwy, który wystarczy.

PrzykładWobec podejrzanego o oszustwo, który mógłby utrudniać postępowanie, prokurator rozważa, jak zabezpieczyć jego prawidłowy tok. Zamiast wnioskować do sądu o tymczasowe aresztowanie — najsurowszy środek — stosuje środki wolnościowe: dozór policji połączony z zakazem opuszczania kraju i zatrzymaniem paszportu. Mają one zapobiec ucieczce i mataczeniu bez pozbawiania wolności, zgodnie z zasadą, że areszt jest ostatecznością. Katalog środków zapobiegawczych obejmuje też poręczenie majątkowe i społeczne; ich nieprzestrzeganie grozi zaostrzeniem, aż do aresztu. Na decyzję o środku przysługuje zażalenie.

PoradyLeczenie psychiatryczne zamiast aresztu

Zobacz też: tymczasowe aresztowanie · środek karny