Europejski Nakaz Aresztowania a przedawnienie, co zrobić, gdy wciąż widniejesz w rejestrach?
• Data: 2025-08-01 Autor: Karolina Grygorcewicz
Mam pytanie dotyczące przedawnienia. Przebywam za granicą, w kraju UE. Jestem poszukiwany Europejskim Nakazem Aresztowania. Kraj, w którym przebywam, nie wyraził zgody na deportację, ponieważ jestem tu już 14 lat. Pracuję, mam stałą pracę, założyłem rodzinę. Byłem poszukiwany za alimenty i za wyłudzenie kredytu. Wszystkie wyroki, jakie miałem, powinny się przedawnić w tamtym roku, ale obawiam się jechać do Polski, ponieważ jak wpisuję moje imię i nazwisko w KRK, to wyskakuje, że dalej jestem poszukiwany. Dlaczego tak jest i co powinienem zrobić?
.jpg)
Kiedy przedawnienie nie działa tak, jak myślisz?
Z opisanego przez Pana stanu faktycznego wynika, że najprawdopodobniej wobec Pana zapadły wyroki karne, które podlegały wykonaniu lub co najmniej toczyło się wobec Pana postępowanie karne sądowe.
Terminy przedawnienia w Polsce to (zgodnie z art. 101 § 1 Kodeksu karnego):
§ 1. Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:
1) 40 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa;
2) 20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię;
2a) 15 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat;
3) 10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata;
4) 5 – gdy chodzi o pozostałe występki;
Zgodnie natomiast z art. 102 § 1 K.k.: Jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu. Zgodnie z art. 103 § 1 K.k.:
§ 1. Nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło lat:
1) 30 – w razie skazania na karę pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat albo karę surowszą;
2) 15 – w razie skazania na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat;
3) 10 – w razie skazania na inną karę.
Jednocześnie, zgodnie z art. 104 § 1 K.k.: Przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego; nie dotyczy to jednak braku wniosku albo oskarżenia prywatnego.
Powyższe oznacza, że jeśli z jakichś przyczyn (jak np. brak możliwości skutecznego wezwania Pana na rozprawę) doszło do utrudnienia postępowania karnego, przedawnienie mogło przez ten czas ulec zawieszeniu.
Dlaczego warto skonsultować sprawę z prawnikiem?
Na pewno w pierwszej kolejności powinien Pan zlecić – najlepiej profesjonalnemu pełnomocnikowi – przejrzenie akt sprawy celem dokonania oceny etapu, na jakim się znajduje, oraz analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W sprawie bowiem mogły zostać podjęte kroki (działania), które w jakiś sposób mogły mieć wpływ na kwestie związane z ewentualnym przedłużeniem terminów przedawnienia.
Skutkiem przedawnienia musi być umorzenie postępowania i to niezależnie od tego, czy toczyło się na etapie postępowania przygotowawczego, czy też sądowego. Natomiast skutkiem umorzenia postępowania powinno być uchylenie Europejskiego Nakazu Aresztowania. Także w tej sprawie na pewno należałoby poprosić o pomoc prawnika, który podjąłby kroki w celu uzyskania postanowienia o umorzeniu zawieszonego postępowania (o ile takowe zapadło).
Przykłady
Tomek z Londynu – praca, rodzina i ciągły strach
Tomek wyjechał do Wielkiej Brytanii w 2009 roku. Miał wtedy 27 lat i kilka zaległych spraw karnych w Polsce – głównie drobne oszustwa i niezapłacone alimenty. Po latach założył firmę budowlaną, ma dwoje dzieci i od dekady nie miał żadnych problemów z prawem. Kiedy jego żona zasugerowała odwiedziny u rodziny w Polsce, Tomek wpisał swoje dane do KRK i z przerażeniem zobaczył, że nadal figuruje jako osoba poszukiwana. Mimo że kary teoretycznie powinny się przedawnić, okazuje się, że jedno z postępowań zostało zawieszone, co wstrzymało bieg przedawnienia.
Magda z Brukseli – pomoc prawnika odmieniła wszystko
Magda została skazana za wyłudzenie kredytu w 2008 roku, ale nigdy nie odbyła kary. Od ponad 15 lat mieszka w Belgii i pracuje w służbie zdrowia. Kiedy pojawiła się szansa na awans zawodowy wymagający czystego rejestru karnego, odkryła, że wobec niej nadal obowiązuje ENA. Z pomocą adwokata z Polski udało się uzyskać dostęp do akt sprawy – okazało się, że kara uległa już przedawnieniu, ale sąd nigdy nie wydał postanowienia o jej umorzeniu. Dzięki interwencji prawnika, ENA został uchylony po kilku miesiącach.
Jacek z Dublina – zawieszony bieg przedawnienia przez nieodebraną korespondencję
Jacek wyjechał do Irlandii tuż po tym, jak prokuratura wszczęła postępowanie w jego sprawie dotyczącej paserstwa. Mimo że czyn był zagrożony niską karą i sprawa powinna już dawno się przedawnić, po 12 latach nadal widniał jako poszukiwany. Dopiero konsultacja z prawnikiem wykazała, że wysyłano do niego wezwania na polski adres, które wracały jako nieodebrane. To wystarczyło, by postępowanie było formalnie zawieszone, a bieg przedawnienia – przerwany. Dopiero uzyskanie umorzenia mogło zakończyć jego sytuację prawną.
Podsumowanie
Europejski Nakaz Aresztowania nie wygasa automatycznie z upływem czasu – kluczowe znaczenie ma dokładna analiza akt sprawy i ustalenie, czy doszło do zawieszenia biegu przedawnienia. Nawet wieloletni pobyt za granicą nie gwarantuje wykreślenia z rejestru, dlatego warto zasięgnąć pomocy prawnika i podjąć formalne działania w celu umorzenia postępowania i uchylenia ENA.
Oferta porad prawnych
Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism w sprawach dotyczących Europejskiego Nakazu Aresztowania i przedawnienia kar. Pomagamy ustalić status sprawy, analizujemy dokumenty i podejmujemy działania w Twoim imieniu. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Pomówienia o niewłaściwą relację z pełnoletnią uczennicą")
.jpg "Zatarcie skazania a naprawienie szkody, kiedy naprawdę zaczyna biec termin?")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Czy można przyjąć mandat po odmowie, gdy sprawa trafiła już do sądu
» Wykroczenie na rondzie, wezwanie na Policję, możliwość odstąpienia od kary
» Ponowne wezwanie świadka na przesłuchanie
» Kupiłem prawo jazdy przez internet, czy grożą mi konsekwencje
» Nieprawidłowości w przetargu szkolnym, jakie konsekwencje grożą dyrektorowi?
