Zapytaj prawnika ›
Pomoc prawna w sprawach karnych Pomoc prawna w pozostałych sprawach prawnych

Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Odpowiedzialność karna za oszustwa internetowe i oszustwa na OLX

• Stan prawny na: 2026-05-21

Oszustwo internetowe, w tym wyłudzenia za pośrednictwem OLX, może prowadzić do odpowiedzialności karnej z art. 286 Kodeksu karnego. Nie każda osoba, której dane zostały wykorzystane przez innych, ponosi jednak automatycznie odpowiedzialność za przestępstwo.

Wyjaśniamy, kiedy dochodzi do oszustwa internetowego, jakie kary przewidują przepisy, co ma znaczenie dla odpowiedzialności karnej oraz jak wygląda sytuacja osoby, która została wciągnięta w cudzy proceder.


Masz podobny problem prawny?

Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Opisz sprawę prawnikowi ›

Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu

Odpowiedzialność karna za oszustwa internetowe i oszustwa na OLX
Najważniejsze:
  • Oszustwo z art. 286 Kodeksu karnego zagrożone jest karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
  • Dla odpowiedzialności karnej kluczowe jest ustalenie, czy sprawca działał świadomie i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
  • Wykorzystanie cudzych danych w internecie nie oznacza automatycznie winy osoby, której dane użyto.
  • Dobrowolne zgłoszenie się do prokuratury i współpraca z organami ścigania mogą mieć znaczenie dla oceny sprawy.

Przestępstwo oszustwa internetowego

Podstawą odpowiedzialności karnej za oszustwo internetowe jest art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Przepis przewiduje odpowiedzialność osoby, która w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu albo wykorzystanie niezdolności do należytego pojmowania działania.

W praktyce oszustwa internetowe obejmują m.in. wyłudzenia na portalach sprzedażowych, fałszywe sklepy internetowe, fikcyjne inwestycje, podszywanie się pod inne osoby czy wyłudzanie płatności za towar, który nigdy nie został wysłany.

Jeżeli ktoś wykorzystał Pani dane osobowe lub rachunek bankowy bez pełnej świadomości konsekwencji po Pani stronie, konieczne jest dokładne ustalenie zakresu udziału w sprawie. Sam fakt pojawienia się danych w postępowaniu nie przesądza jeszcze o winie.

Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?

Opisz swoją sprawę prawnikowi ›

Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje

Wprowadzenie w błąd i zamiar oszustwa

W sprawach dotyczących oszustw internetowych bardzo istotne jest ustalenie, czy sprawca od początku działał z zamiarem wyłudzenia pieniędzy. Organy ścigania analizują m.in. korespondencję, historię rachunków bankowych, sposób zawierania transakcji oraz przepływy finansowe.

Przy ocenie zamiaru znaczenie może mieć również sytuacja związana z kredytami i zobowiązaniami finansowymi. Więcej o tym zagadnieniu można przeczytać w artykule dotyczącym oszustwa przy zaciąganiu kredytu.

Jeżeli dana osoba sama zgłasza się do prokuratury, składa wyjaśnienia i współpracuje z organami ścigania, może to zostać uwzględnione przy ocenie jej postawy procesowej. W wielu sprawach kluczowe znaczenie ma wykazanie, że dana osoba nie miała świadomości uczestniczenia w procederze albo została wykorzystana przez inne osoby.

Ważne: Jeżeli ktoś wykorzystał Twoje dane osobowe lub rachunek bankowy do oszustw internetowych, warto jak najszybciej zabezpieczyć korespondencję, historię przelewów i potwierdzenia rozmów. Takie dowody mogą mieć duże znaczenie dla obrony.

Jakie kary grożą za oszustwo internetowe?

Zgodnie z art. 286 § 1 Kodeksu karnego sprawcy grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. W niektórych sytuacjach sąd może jednak zastosować łagodniejsze rozstrzygnięcie, zwłaszcza gdy:

  • rola danej osoby była ograniczona,
  • wartość szkody była stosunkowo niewielka,
  • sprawca nie był wcześniej karany,
  • doszło do naprawienia szkody,
  • oskarżony współpracuje z organami ścigania.

Możliwe jest także warunkowe zawieszenie wykonania kary, jeżeli spełnione są przesłanki z Kodeksu karnego. Każda sprawa oceniana jest jednak indywidualnie.

W przypadku oszustw związanych z zakupami internetowymi warto zapoznać się również z materiałem dotyczącym oszustwa przy transakcji w sklepie.

Odpowiedzialność osoby wciągniętej w cudzy proceder

Zdarza się, że osoby trzecie są wykorzystywane jako tzw. słupy — np. udostępniają konto bankowe, dane osobowe lub pomagają przy pojedynczych transakcjach bez pełnej świadomości skali procederu. W takich sprawach bardzo ważne jest ustalenie, czy dana osoba działała umyślnie oraz czy miała świadomość przestępczego celu.

Jeżeli ktoś został wykorzystany przez firmę lub inną osobę do wyłudzeń, pomocne może być także przeanalizowanie podobnych sytuacji opisanych w materiale o tym, wciągnięcie w cudze wyłudzenie.

W praktyce znaczenie mają m.in. zakres wiedzy danej osoby, uzyskiwane korzyści finansowe, liczba transakcji oraz to, czy podejmowała działania po ujawnieniu sprawy.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak różnie mogą wyglądać sprawy dotyczące oszustw internetowych i odpowiedzialności karnej.

PRZYKŁAD 1

Student udostępnił swoje konto bankowe osobie poznanej przez internet, tłumacząc sobie, że chodzi o „rozliczenia firmy”. Po kilku tygodniach okazało się, że konto służyło do przyjmowania pieniędzy od pokrzywdzonych z OLX. W postępowaniu analizowano, czy student miał świadomość udziału w oszustwie oraz jakie korzyści uzyskał.

PRZYKŁAD 2

Kobieta sprzedała przez portal ogłoszeniowy laptop, pobrała pieniądze, ale nie wysłała sprzętu. Tłumaczyła później, że miała problemy finansowe i liczyła na późniejszy zwrot środków. Organy ścigania badały, czy już w chwili zawierania transakcji działała z zamiarem oszukania kupującego.

FAQ

Czy za oszustwo internetowe można trafić do więzienia?

Tak. Przestępstwo z art. 286 Kodeksu karnego zagrożone jest karą pozbawienia wolności. Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie sąd orzeka bezwzględne więzienie.

Czy wykorzystanie moich danych przez inną osobę oznacza automatycznie odpowiedzialność karną?

Nie. Konieczne jest ustalenie, czy dana osoba świadomie uczestniczyła w oszustwie oraz jaki był jej rzeczywisty udział.

Czy warto samodzielnie zgłosić się do prokuratury?

W wielu sytuacjach dobrowolne stawienie się i złożenie wyjaśnień może działać na korzyść podejrzanego. Każdą sprawę warto jednak wcześniej skonsultować z obrońcą.

Po jakim czasie przedawnia się oszustwo?

Dla przestępstwa oszustwa podstawowy termin przedawnienia karalności wynosi co do zasady 15 lat od czasu popełnienia czynu, jednak bieg przedawnienia może zostać przerwany lub wydłużony przez czynności procesowe.

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?

Opisz swoją sprawę prawnikowi ›

Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553 ze zm.

2. Wyrok Sądu Najwyższego z 19 lipca 2007 r., sygn. akt V KK 384/06.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Katarzyna Talkowska-Szewczyk

Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Katarzyna Talkowska-Szewczyk

Członek Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu. Absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych – Prawo medyczne i bioetyka na Uniwersytecie Jagiellońskim na Wydziale Prawa i Administracji w Krakowie. Radca...

>> więcej informacji

Potrzebujesz pomocy prawnika?

Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika ›

Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »