Definicja i konsekwencje prawne handlu ludźmi

Czym jest handel ludźmi?

Handel ludźmi to poważne przestępstwo, którego definicja została ujęta w art. 115 §22 Kodeksu karnego. Obejmuje ono rekrutowanie, transport, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby przy użyciu przemocy, groźby, podstępu, wprowadzenia w błąd albo nadużycia władzy w celu późniejszego wykorzystania tej osoby. Chodzi tu między innymi o pracę przymusową, wykorzystywanie seksualne, żebractwo czy pobieranie narządów. W przypadku dzieci samo działanie zmierzające do ich wykorzystania wystarcza, by uznać je za ofiary handlu ludźmi, niezależnie od tego, czy sprawca stosował przymus lub podstęp.

W kontekście ścigania sprawców czy ochrony pokrzywdzonych mamy do czynienia z wieloaspektowym zjawiskiem i działaniem grup przestępczych. Ze względu na skomplikowany charakter tego rodzaju zdarzeń szczególnie ważna jest rola prawnika od spraw karnych, który dba o prawidłowy przebieg całego procesu. Na co dzień przestępstwami związanymi z handlem ludźmi zajmuje się Adwokat Bartosz Słabosz, który reprezentuje klientów na wszystkich etapach postępowania karnego.

Jakie są przestępstwa w zakresie handlu ludźmi?

Sprawy karne związane z handlem ludźmi obejmują różne sytuacje. Najbardziej znaną formą tego przestępstwa jest zmuszanie kobiet do prostytucji. Innym przykładem jest przymuszanie ludzi do pracy fizycznej, zwłaszcza w rolnictwie, budownictwie lub gastronomii. Ofiary handlu ludźmi często nie znają języka, nie wiedzą, gdzie zgłosić się po pomoc, a ich dokumenty są im odbierane. Z tego powodu trudno im odzyskać wolność i dochodzić swoich praw. W niektórych przypadkach trafiają do tzw. domów pracy, gdzie są pozbawione wynagrodzenia i zmuszane do wykonywania obowiązków przez wiele godzin dziennie.

Kolejnym przestępstwem, które pojawia się w tym obszarze, jest werbowanie dzieci lub osób z niepełnosprawnościami do żebractwa. Małoletni bywają również wykorzystywani do drobnych kradzieży i rozprowadzania narkotyków.

Sprawcy wykorzystują ich bezradność i brak świadomości zagrożenia. Wśród form handlu ludźmi pojawiają się także przypadki zmuszania ofiar do oddania narządów lub krwi. Choć w Polsce są to sytuacje marginalne, przepisy uwzględniają również ten rodzaj wyzysku.

Co grozi za handel ludźmi?

Polskie przepisy przewidują surowe konsekwencje dla osób, które dopuszczają się handlu ludźmi. Zgodnie z art. 189a §1 Kodeksu karnego, sprawcy grozi kara pozbawienia wolności od 3 do 20 lat. Ustawodawca nie przewiduje dolnych widełek niższych niż 3 lata, co pokazuje, jak poważnie traktuje to przestępstwo. Za samo przygotowanie do handlu ludźmi, czyli np. werbowanie ofiary bez jej wykorzystania, grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.

Czynami, które często towarzyszą handlowi ludźmi, jest przewożenie obcokrajowców bez paszportów lub innych dokumentów, co ma na celu ukrycie ich tożsamości i ułatwienie późniejszego wyzysku. Tego rodzaju działanie, jeśli wiąże się z wykorzystaniem ofiary, również może być oceniane przez sąd jako element przestępstwa z art. 189a KK.

Sąd może również orzec zakaz wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności wymagającej kontaktu z ludźmi, jeśli sprawca wykorzystywał swoją pozycję do popełnienia przestępstwa. W niektórych przypadkach zapadają wyroki nakazujące wypłatę odszkodowania lub zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonych.

Ofiarą handlu ludźmi może stać się zarówno dorosły, jak i dziecko. To proceder nastawiony na wyzysk i osiąganie korzyści majątkowych lub osobistych, związany między innymi z prostytucją, żebractwem czy pracą przymusową. Jednym z możliwych sposobów uwolnienia osoby uprowadzonej bywa reakcja przypadkowego świadka. Jeśli zauważysz sytuację, która może wskazywać na handel ludźmi, poinformuj policję lub skontaktuj się z Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi.