Czy mogę zostać oskarżycielem posiłkowym w sprawie dotyczącej przemocy w rodzinie?
• Data: 2025-07-25 Autor: Karolina Grygorcewicz
Rok temu złożyłam zawiadomienie o znęcaniu się ojca nade mną, mamą i niepełnoletnim bratem. Dołączyłam nagranie, na którym widać bójkę ojca z bratem. Został ustanowiony reprezentant dziecka. Nie mam wglądu do akt, ale wygląda na to, że sąd skupił się na bracie, a mnie wezwał w charakterze świadka na rozprawę, która odbędzie się na początku grudnia. Czy w tej sytuacji, jeśli nie mam pewności, czy jestem stroną procesu, czy tylko świadkiem, mogę złożyć wniosek o to, aby zostać oskarżycielem posiłkowym? Mama jako reprezentująca brata mogłaby, ale nie jest na to psychicznie gotowa. Czy w takim razie ja mogłabym wystąpić w tej roli? Czy jest jakaś możliwość, aby dołączyć jeszcze dodatkowe nagrania, które udowadniają zarzucane czyny?
.jpg)
Przejrzenie akt sprawy
Na pewno w pierwszej kolejności musiałaby Pani przejrzeć akta sprawy, aby upewnić się, jakie kroki zostały podjęte przez sąd w sprawie. Czasem sprawy wieloosobowe, jak w Państwa przypadku, są rozdzielone, a konkretnie np. postępowanie Pani wobec ojca mogło zostać wyłączone przez sąd z tych akt i przekazane do odrębnego rozpoznania. Takiej czynności sąd dokonuje postanowieniem.
Co do zasady z aktu oskarżenia będzie wynikać, o co oskarżony jest Pani ojciec, tzn. jakie czyny się mu zarzuca oraz wobec kogo. Oczywiście najlepiej, gdyby akta przejrzał profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny), który dokonałby oceny faktycznej i prawnej sprawy oraz pokierował Panią co do dalszych kroków.
Jeśli chodzi o materiał dowodowy, może on być uzupełniany w zasadzie do czasu zamknięcia przewodu sądowego, co oznacza, że mogą Państwo wciąż składać wnioski dowodowe obejmujące zeznania świadków, dokumenty czy nagrania.
Działanie w charakterze oskarżyciela posiłkowego
Co do Pani roli w postępowaniu – jeśli jest Pani w tej sprawie wyłącznie świadkiem (bo np. akt oskarżenia co do Pani został wyłączony do rozpoznania w odrębnej sprawie), to nie może Pani złożyć oświadczenia o zamiarze działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Gdyby jednak było inaczej, w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego (rozumiem, że taki charakter ma Państwa sprawa) pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.
Zgodnie z art. 54 § 1 Kodeksu postępowania karnego „jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego”. Zatem tutaj też jest istotny ten termin.
W pierwszej kolejności zalecam jednak niezwłoczne przejrzenie akt sprawy.
Przykłady
Sprawa o oszustwo finansowe
Pani Anna dowiedziała się, że jej były wspólnik, z którym prowadziła działalność gospodarczą, został oskarżony o oszustwa finansowe. Ponieważ była jednym z pokrzywdzonych, postanowiła przejrzeć akta sprawy, aby sprawdzić, czy jej roszczenia zostały uwzględnione. Okazało się, że sprawa dotycząca jej firmy została wyłączona do odrębnego postępowania, co wymagało dalszych kroków prawnych.
Sprawa o przemoc domową
Pan Marek, którego ojciec został oskarżony o przemoc wobec członków rodziny, chciał wiedzieć, jakie zarzuty konkretnie zostały mu postawione. Po przejrzeniu akt sprawy dowiedział się, że nie tylko jego zeznania, ale i nagrania z domowego monitoringu stanowią kluczowy dowód. W porozumieniu z adwokatem zdecydował się złożyć dodatkowe wnioski dowodowe.
Sprawa o zniesławienie
Pani Katarzyna została pomówiona przez byłego pracodawcę o kradzież poufnych danych. Gdy sprawa trafiła do sądu, jej prawnik zalecił przejrzenie akt, aby upewnić się, jakie dowody zgromadzono. Okazało się, że jej sprawa została wyłączona z głównego postępowania dotyczącego naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, co otworzyło możliwość podjęcia działań w obronie swojego dobrego imienia.
Podsumowanie
Artykuł dotyczy postępowania karnego i roli pokrzywdzonego w sprawie. Podkreśla konieczność przejrzenia akt sprawy, aby ustalić stan postępowania oraz możliwe dalsze kroki. Wskazuje, że materiał dowodowy może być uzupełniany do momentu zamknięcia przewodu sądowego. Omawia również możliwość działania jako oskarżyciel posiłkowy w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego.
Oferta porad prawnych
Masz wątpliwości co do swojej roli w postępowaniu sądowym? Chcesz dowiedzieć się, jakie kroki możesz podjąć, aby skutecznie bronić swoich praw? Skorzystaj z naszych porad prawnych online! Nasi doświadczeni prawnicy przeanalizują Twoją sytuację i wskażą, jakie działania możesz podjąć. Nie zostawiaj swojej sprawy przypadkowi – skontaktuj się z nami już dziś!
Źródła:
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Donos na jazdę po alkoholu i policyjna interwencja, co mówi prawo?")
.jpg "Odpowiedzialność karna za oszustwa internetowe")
