Mandat za parkowanie w bramie i wezwanie do wskazania kierowcy

Kiedy parkowanie w bramie jest wykroczeniem?

Zgodnie z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym zabrania się postoju w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej. Nie zawsze musi chodzić o całkowite zablokowanie przejazdu. Wystarczy realne utrudnienie manewru, na przykład zwężenie bramy w taki sposób, że wjazd większym pojazdem, pojazdem dostawczym, karetką, strażą pożarną albo samochodem mieszkańca staje się wyraźnie utrudniony.

W opisanej sytuacji znaczenie mają konkretne okoliczności: szerokość bramy, sposób ustawienia auta, czas postoju, możliwość bezpiecznego wjazdu i wyjazdu, oznakowanie, status drogi oraz to, czy miejsce znajduje się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania albo w strefie ruchu. Jeżeli pojazd zajmował około 1,5 m z 5 m światła bramy, samo to nie przesądza jeszcze automatycznie o winie, ale może być dla organu podstawą do twierdzenia, że doszło do utrudnienia wjazdu lub wyjazdu.

W typowych sprawach dotyczących naruszenia zakazu postoju w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd taryfikator przewiduje mandat 100 zł. Jeżeli w piśmie pojawia się kwota 500 zł, należy sprawdzić dokładną kwalifikację prawną czynu. Organ mógł przyjąć inną podstawę, na przykład utrudnianie lub tamowanie ruchu, albo opisać zachowanie szerzej niż tylko jako postój przy bramie.

W praktyce wiele spraw dotyczących parkowania kończy się nie na samym mandacie za postój, ale na ustalaniu, kto kierował pojazdem. Podobne problemy pojawiają się przy innych wykroczeniami przy parkowaniu, gdy organ dysponuje numerem rejestracyjnym, ale nie ma pewności co do osoby kierującej.

Wezwanie do wskazania kierowcy pojazdu

Jeżeli straż miejska albo policja nie ustaliła kierującego na miejscu, może zwrócić się do właściciela lub posiadacza pojazdu o wskazanie, komu pojazd został powierzony do kierowania albo używania w oznaczonym czasie. Podstawą jest art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, a sankcję za niewykonanie tego obowiązku przewiduje art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Przy podobnej ocenie praktyczne znaczenie ma też policja szukała mnie domu.

Przepis art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń stanowi, że karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Właśnie dlatego w odpowiedzi na wezwanie warto odróżnić dwie kwestie: kto faktycznie zaparkował pojazd oraz komu właściciel powierzył pojazd w danym czasie. Więcej o podobnych sprawach można przeczytać w artykule o obowiązkiem wskazania kierowcy pojazdu.

Nie jest prawidłowe automatyczne przyjęcie, że właściciel pojazdu był sprawcą wykroczenia tylko dlatego, że nie wskazał kierującego. Może natomiast odpowiadać za odrębne wykroczenie polegające na niewskazaniu osoby, której pojazd powierzono. To rozróżnienie ma duże znaczenie, bo sprawa o parkowanie w bramie i sprawa o niewskazanie osoby mogą dotyczyć innych czynów i innych podstaw odpowiedzialności.

Co można zrobić po otrzymaniu wezwania?

Po otrzymaniu wezwania warto w pierwszej kolejności sprawdzić, czego dokładnie żąda organ. Inaczej należy przygotować odpowiedź, gdy organ pyta wyłącznie o osobę, której powierzono pojazd, a inaczej, gdy wzywa już do złożenia wyjaśnień jako osobę podejrzewaną o wykroczenie albo informuje o skierowaniu wniosku o ukaranie do sądu.

Najczęstsze możliwości są następujące:

• wskazanie osoby, której pojazd został powierzony w oznaczonym czasie, wraz z jej danymi umożliwiającymi identyfikację; Jeżeli chodzi o teren osiedla lub uliczkę prywatną, osobno znaczenie mają zasady parkowania na drodze wewnętrznej.
• przyznanie, że to właściciel kierował pojazdem, jeżeli rzeczywiście tak było;
• wyjaśnienie, że pojazd został użyty bez wiedzy i woli właściciela przez nieznaną osobę, przy czym trzeba uprawdopodobnić, że właściciel nie mógł temu zapobiec;
• złożenie pisemnych wyjaśnień, gdy właściciel nie ma pewności, kto kierował, ale może wskazać osoby, którym faktycznie udostępniał pojazd;
• odmowa przyjęcia mandatu i oczekiwanie na rozstrzygnięcie sądu, jeżeli istnieją podstawy do kwestionowania zarzutu.

Nie należy wskazywać osoby przypadkowej ani składać nieprawdziwych oświadczeń. Jeżeli z pojazdu korzystało kilka osób, trzeba odtworzyć okoliczności: kto miał kluczyki, kto zwykle korzysta z samochodu, czy istnieją wiadomości SMS, kalendarz, monitoring, bilety parkingowe, lokalizacja telefonu, dokumenty firmowe albo inne dowody. Odpowiedź typu „nie pamiętam” bez żadnego wyjaśnienia zwykle zwiększa ryzyko skierowania sprawy do sądu.

Czy opłaca się nie wskazywać kierowcy?

Niewskazanie osoby, której powierzono pojazd, bywa traktowane przez właścicieli jako sposób na uniknięcie odpowiedzialności za pierwotne wykroczenie. To ryzykowne podejście. Za niewskazanie kierującego grozi bowiem osobna grzywna, która w praktyce może być znacznie wyższa niż mandat za samo nieprawidłowe parkowanie.

W postępowaniu mandatowym w sprawach z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń można nałożyć grzywnę do 8000 zł. Jeżeli sprawa dotyczy „pozostałych wykroczeń”, a więc nie jest sprawą o przestępstwo, poważne zagrożenie bezpieczeństwa ani przekroczenie prędkości, taryfikator przewiduje minimalnie 500 zł. W sądzie, zgodnie z art. 24 § 1a Kodeksu wykroczeń, za wykroczenie z art. 96 § 3 grzywna może sięgać 30 000 zł.

Nie warto więc traktować odmowy wskazania osoby jako prostej metody uniknięcia mandatu. Tak rozumiana strategia „mandatu bez punktów” może skończyć się droższą i bardziej uciążliwą sprawą sądową.

Mandat, odmowa przyjęcia mandatu i sprawa w sądzie

Jeżeli organ ustali, kto był kierującym, może zaproponować mandat za wykroczenie związane z postojem. Osoba, której mandat jest proponowany, może go przyjąć albo odmówić przyjęcia. Przyjęty mandat staje się prawomocny, a grzywnę z mandatu kredytowanego trzeba zapłacić w terminie 7 dni.

Odmowa przyjęcia mandatu nie oznacza automatycznej wygranej. W takiej sytuacji organ może skierować do sądu wniosek o ukaranie. W sądzie można jednak podnosić argumenty dotyczące braku utrudnienia wjazdu lub wyjazdu, błędnej kwalifikacji prawnej, niewystarczających dowodów, nieprawidłowego ustalenia kierującego albo przedawnienia karalności.

Podobne ryzyka dowodowe i proceduralne mogą wystąpić również wtedy, gdy podstawą sprawy jest mandat z wideorejestratora, a organ musi prawidłowo ustalić zarówno przebieg zdarzenia, jak i osobę odpowiedzialną za wykroczenie.

W sprawie o parkowanie w bramie szczególnie przydatne mogą być:

• zdjęcia pokazujące rzeczywistą szerokość przejazdu i położenie pojazdu,
• nagrania monitoringu,
• dokumentacja oznakowania terenu,
• mapa lub szkic miejsca,
• zeznania osób, które mogły wjechać lub wyjechać mimo postoju auta,
• dowody potwierdzające, kto faktycznie korzystał z pojazdu w danym czasie.

Jak odpowiedzieć na wezwanie straży miejskiej?

Odpowiedź powinna być rzeczowa, krótka i zgodna z prawdą. Najlepiej złożyć ją pisemnie albo w sposób umożliwiający zachowanie potwierdzenia nadania lub złożenia. W piśmie warto wskazać numer sprawy, datę zdarzenia, numer rejestracyjny pojazdu oraz jednoznacznie odnieść się do żądania organu.

Jeżeli właściciel wie, komu powierzył samochód, powinien podać dane tej osoby. Jeżeli pojazd był używany przez firmę, rodzinę albo kilka osób, warto opisać zasady korzystania z auta i wskazać, kto miał realną możliwość używania pojazdu w oznaczonym czasie. Jeżeli właściciel uważa, że zarzut parkowania w bramie jest niezasadny, powinien to oddzielić od odpowiedzi na pytanie o powierzenie pojazdu.

Przykładowo można napisać, że pojazd został powierzony konkretnej osobie w danym dniu, ale jednocześnie właściciel nie zgadza się z oceną, że doszło do utrudnienia wjazdu lub wyjazdu. Jeżeli natomiast właściciel sam kierował, może wyjaśnić, dlaczego jego zdaniem postój nie spełniał znamion wykroczenia.

FAQ

Podsumowanie

W sprawie parkowania w bramie trzeba ustalić dwie rzeczy: czy postój rzeczywiście utrudniał wjazd lub wyjazd oraz kto w oznaczonym czasie korzystał z pojazdu. Jeżeli organ wzywa właściciela do wskazania kierującego, brak odpowiedzi albo odpowiedź niepełna może prowadzić do odrębnej odpowiedzialności za niewskazanie osoby, której powierzono pojazd.

Najbezpieczniej nie ignorować wezwania, sprawdzić podstawę prawną i kwotę mandatu, zebrać dowody oraz udzielić odpowiedzi zgodnej z prawdą. Jeżeli sprawa ma trafić do sądu, warto przygotować argumenty zarówno co do samego parkowania, jak i co do obowiązku wskazania osoby korzystającej z pojazdu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
2. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
3. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1148
4. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń - Dz.U. 2021 poz. 2484

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.