Oskarżenie o posiadanie marihuany a wizyta u specjalisty uzależnień

Co oznacza pismo od prokuratora w sprawie specjalisty terapii uzależnień?

W sprawach dotyczących posiadania marihuany prokurator może zarządzić zebranie informacji na temat używania przez podejrzanego lub oskarżonego środków odurzających. Podstawą jest art. 70a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Obecnie przepis ten dotyczy osoby uzależnionej albo używającej szkodliwie substancji psychoaktywnej, a informacje zbiera osoba posiadająca certyfikat specjalisty psychoterapii uzależnień.

Takie spotkanie nie jest klasyczną „terapią” w rozumieniu regularnego leczenia. Jego celem jest zebranie informacji potrzebnych organowi prowadzącemu sprawę. Specjalista może pytać m.in. o historię używania substancji, częstotliwość używania, okoliczności zatrzymania, dotychczasowe leczenie, funkcjonowanie rodzinne, zawodowe i społeczne oraz gotowość do podjęcia leczenia, rehabilitacji albo programu edukacyjno-profilaktycznego.

W praktyce wynik tej czynności może mieć znaczenie dla dalszego toku sprawy. Prokurator albo sąd mogą oceniać, czy zasadne jest zastosowanie rozwiązań przewidzianych w art. 71 i 72 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a także czy postawa podejrzanego przemawia za łagodniejszą reakcją karną.

Jak ustalić termin wizyty, jeżeli w piśmie nie ma danych kontaktowych?

Jeżeli z pisma wynika jedynie, że prokurator zarządził zebranie informacji przez specjalistę, ale nie wskazano terminu, adresu ani telefonu, najlepiej podjąć inicjatywę. W pierwszej kolejności należy skontaktować się z sekretariatem prokuratury prowadzącej sprawę i podać sygnaturę postępowania. Można zapytać, czy specjalista ma skontaktować się samodzielnie, czy też prokuratura udostępni dane potrzebne do umówienia spotkania.

Bezpiecznym rozwiązaniem jest także wysłanie krótkiego pisma do prokuratury. W piśmie warto wskazać, że osoba podejrzana lub oskarżona otrzymała informację o zarządzeniu czynności z udziałem specjalisty, ale nie ma danych pozwalających ustalić termin spotkania. Następnie należy poprosić o wskazanie terminu, miejsca, danych kontaktowych specjalisty albo sposobu dalszego postępowania.

Dobrze zachować potwierdzenie nadania pisma, potwierdzenie wysłania wiadomości przez ePUAP albo notatkę z rozmowy telefonicznej. W sprawie karnej ważne jest, aby móc później wykazać, że brak stawiennictwa nie wynikał z lekceważenia obowiązków, lecz z braku konkretnych informacji.

Czy trzeba stawić się u specjalisty?

Jeżeli organ prowadzący sprawę wyznaczy termin albo specjalista prawidłowo skontaktuje się w celu przeprowadzenia czynności, nie warto tego ignorować. Odmowa współpracy, niestawiennictwo bez usprawiedliwienia albo unikanie kontaktu może zostać ocenione niekorzystnie, zwłaszcza gdy podejrzany chce później powoływać się na gotowość leczenia, współpracę z organami albo niewielką społeczną szkodliwość czynu.

Jeżeli termin koliduje z pracą, chorobą, wyjazdem albo innym ważnym obowiązkiem, należy jak najszybciej poinformować o tym specjalistę i prokuraturę oraz poprosić o zmianę terminu. Warto zrobić to na piśmie lub w formie, którą można później udokumentować.

Nie należy też mylić spotkania ze specjalistą z przyznaniem się do winy. Rozmowa dotyczy przede wszystkim używania substancji i sytuacji osobistej. Jednocześnie trzeba pamiętać, że każda wypowiedź w sprawie karnej może mieć znaczenie, dlatego w razie wątpliwości co do treści zarzutu, ilości marihuany, okoliczności zatrzymania lub wcześniejszych wyjaśnień warto wcześniej omówić sprawę z obrońcą.

Co grozi za posiadanie marihuany?

W tym artykule odpowiedzialność za posiadanie marihuany jest jedynie tłem dla pytania o skierowanie do specjalisty terapii uzależnień. Szczegółowe rozróżnienie posiadania na własny użytek, ilości nieznacznej, wypadku mniejszej wagi i możliwości umorzenia opisuje artykuł posiadanie marihuany na własny użytek.

Dla osoby wezwanej do specjalisty najważniejsze jest natomiast ustalenie celu badania, terminu i danych kontaktowych, a następnie przygotowanie informacji o sposobie używania substancji, leczeniu i dotychczasowej sytuacji życiowej.

Jak spotkanie ze specjalistą może wpłynąć na sprawę?

Jeżeli specjalista ustali, że podejrzany jest osobą uzależnioną albo używa substancji szkodliwie, może to otworzyć drogę do rozwiązań nastawionych na leczenie, rehabilitację albo udział w programie edukacyjno-profilaktycznym. W sprawach zagrożonych karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat prokurator może zawiesić postępowanie do czasu zakończenia leczenia, rehabilitacji lub programu, jeżeli przestępstwo pozostaje w związku z używaniem substancji psychoaktywnej.

Po zakończeniu takiego leczenia lub programu prokurator może dalej prowadzić sprawę albo wystąpić do sądu z wnioskiem o warunkowe umorzenie postępowania. Ustawa przewiduje, że w tym trybie wcześniejsza karalność nie musi blokować warunkowego umorzenia, ale nadal decydują szczegóły konkretnej sprawy.

Jeżeli natomiast z okoliczności wynika, że nie ma uzależnienia ani szkodliwego używania, sama wizyta u specjalisty nie musi prowadzić do leczenia. Może jednak uporządkować materiał dowodowy i pokazać, że osoba podejrzana nie uchyla się od czynności oraz traktuje sprawę poważnie.

Czy terapia zawsze łagodzi karę?

Podjęcie terapii, leczenia lub programu edukacyjno-profilaktycznego może być korzystne, ale nie należy przedstawiać tego jako gwarancji uniknięcia kary. Dla organu prowadzącego sprawę znaczenie ma przede wszystkim to, czy działania są rzeczywiste, dobrowolne, udokumentowane i związane z problemem ujawnionym w postępowaniu.

W aktualnym stanie prawnym nadzwyczajne złagodzenie kary z art. 60 § 2 Kodeksu karnego może być zastosowane w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa. Jedną z przykładowych przesłanek jest postawa sprawcy. Samo umówienie wizyty u specjalisty nie przesądza jednak o zastosowaniu tej instytucji.

W prostych sprawach o posiadanie niewielkiej ilości marihuany częściej praktyczne znaczenie mają: wniosek o umorzenie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, warunkowe umorzenie postępowania, negocjowanie kary z prokuratorem albo odpowiednie przedstawienie okoliczności łagodzących.

Co warto zrobić krok po kroku?

Po otrzymaniu pisma z prokuratury warto najpierw sprawdzić sygnaturę sprawy, nazwę prokuratury, nazwisko prokuratora lub referenta oraz treść zarządzenia. Następnie należy ustalić, czy pismo zawiera termin spotkania, dane specjalisty albo pouczenie o dalszym kontakcie.

Jeżeli takich danych nie ma, można podjąć następujące działania:

• zadzwonić do sekretariatu prokuratury i zapytać o sposób kontaktu ze specjalistą;
• złożyć krótkie pismo z prośbą o wskazanie terminu, miejsca lub danych kontaktowych;
• upewnić się, że w aktach sprawy znajduje się aktualny adres i numer telefonu;
• zachować potwierdzenia kontaktu z prokuraturą;
• przygotować dokumenty potwierdzające ewentualną terapię, konsultacje, pracę, naukę, sytuację rodzinną lub dotychczasową niekaralność.

Nie należy składać pochopnych oświadczeń, zwłaszcza jeśli nie jest jasne, czy zarzut dotyczy posiadania na własny użytek, jaka ilość została zabezpieczona albo czy w sprawie pojawiają się okoliczności mogące sugerować udzielanie, handel lub posiadanie znacznej ilości.

Skutki zawodowe i osobiste sprawy o marihuanę

Sprawa karna o posiadanie marihuany może mieć znaczenie nie tylko dla samego wyroku. W zależności od zawodu, miejsca pracy, rodzaju umowy, wymogów niekaralności albo regulacji branżowych nie należy lekceważyć konsekwencji zawodowych oskarżenia. Dotyczy to zwłaszcza osób pracujących w zawodach zaufania publicznego, ochronie, transporcie, służbie zdrowia, edukacji albo na stanowiskach wymagających niekaralności.

Dlatego już na początku warto ustalić, czy realnym celem obrony powinno być umorzenie, warunkowe umorzenie, skazanie bez rozprawy z możliwie łagodną karą, czy też kwestionowanie samego zarzutu. Każda z tych dróg ma inne skutki prawne i praktyczne.

FAQ

Czy prokurator musi podać numer telefonu do specjalisty?

Nie zawsze pismo zawiera pełne dane kontaktowe. Jeżeli ich brakuje, należy zwrócić się do prokuratury z prośbą o wskazanie terminu, miejsca albo sposobu kontaktu. Warto zrobić to pisemnie lub w innej udokumentowanej formie.

Czy rozmowa ze specjalistą oznacza, że jestem uzależniony?

Nie. Samo zarządzenie zebrania informacji oznacza, że organ chce ustalić, czy istnieje uzależnienie albo szkodliwe używanie substancji. Dopiero po rozmowie i analizie sytuacji specjalista przekazuje informacje potrzebne do dalszej oceny sprawy.

Czy mogę sam rozpocząć terapię przed spotkaniem?

Tak, można dobrowolnie zgłosić się na konsultację, terapię, leczenie lub program edukacyjno-profilaktyczny. Warto jednak zachować potwierdzenia wizyt. Samo rozpoczęcie terapii nie gwarantuje umorzenia, ale może mieć znaczenie przy ocenie postawy podejrzanego.

Czy przy niewielkiej ilości marihuany sprawa może zostać umorzona?

Takie rozstrzygnięcie jest możliwe, ale nie wynika automatycznie z samej masy zabezpieczonej substancji. W tej sprawie znaczenie wizyty u specjalisty polega przede wszystkim na dostarczeniu organowi informacji o używaniu substancji i potrzebie terapii; sama opinia nie zastępuje oceny wszystkich przesłanek umorzenia.

Czy niestawienie się u specjalisty pogarsza sytuację?

Może pogorszyć ocenę postawy, zwłaszcza jeżeli niestawiennictwo było nieusprawiedliwione. Jeżeli nie można przyjść w wyznaczonym terminie, należy wcześniej poinformować specjalistę i prokuraturę oraz poprosić o zmianę terminu.

Czy warto przyznać się do wszystkiego podczas rozmowy?

Nie należy składać pochopnych oświadczeń. Rozmowa ze specjalistą dotyczy używania substancji, ale sprawa toczy się w kontekście postępowania karnego. Jeżeli są wątpliwości co do zarzutu, ilości substancji albo przebiegu zatrzymania, warto wcześniej skonsultować się z obrońcą.

Podsumowanie

Jeżeli prokurator w sprawie o posiadanie marihuany zarządził zebranie informacji przez specjalistę psychoterapii uzależnień, należy potraktować to jako ważną czynność w postępowaniu. Brak terminu lub danych kontaktowych nie oznacza, że można pozostawić sprawę bez reakcji. Najbezpieczniej skontaktować się z prokuraturą, powołać się na sygnaturę i poprosić o wskazanie dalszego trybu.

Współpraca ze specjalistą, dobrowolne podjęcie leczenia albo udział w programie mogą mieć znaczenie dla dalszego rozstrzygnięcia, ale każda sprawa zależy od szczegółów: ilości marihuany, celu posiadania, wcześniejszej karalności, treści wyjaśnień i oceny społecznej szkodliwości czynu.