Wycofanie zgody na dobrowolne poddanie się karze za narkotyki

Dobrowolne poddanie się karze a skazanie bez rozprawy

W praktyce osoby podejrzane często mówią o dobrowolnym poddaniu się karze, choć w sprawach uzgadnianych z prokuratorem chodzi najczęściej o skazanie bez rozprawy na podstawie art. 335 Kodeksu postępowania karnego. Formalnie dobrowolne poddanie się karze z art. 387 K.p.k. dotyczy wniosku oskarżonego na rozprawie, ale dla osoby zainteresowanej najważniejszy jest praktyczny skutek: sąd może wydać wyrok skazujący bez prowadzenia pełnego postępowania dowodowego. W powiązanym kontekście warto sprawdzić również wycofanie wniosku dobrowolne poddanie karze.

Wniosek z art. 335 K.p.k. jest możliwy wtedy, gdy oskarżony przyznaje się do winy, okoliczności popełnienia czynu i wina nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte. Prokurator może skierować do sądu sam wniosek o skazanie albo akt oskarżenia z takim wnioskiem.

Trzeba pamiętać, że uwzględnienie wniosku prowadzi do wyroku skazującego. Nawet jeżeli uzgodniona kara to tylko grzywna, nie jest to umorzenie sprawy. Wyrok skazujący może mieć znaczenie przy zaświadczeniu o niekaralności, pracy wymagającej niekaralności, kolejnych sprawach karnych oraz ocenie sprawcy przez sąd w przyszłości.

Dlatego w sprawach o posiadanie narkotyków nie warto automatycznie godzić się na szybkie zakończenie sprawy. Przy niewielkiej ilości środka, braku handlu i własnym użytku korzystniejsze może być umorzenie postępowania albo warunkowe umorzenie.

Czy można cofnąć zgodę na dobrowolne poddanie się karze?

Tak, zgodę można cofnąć, zanim sąd uwzględni wniosek i wyda wyrok. Najlepiej zrobić to pisemnie przed posiedzeniem, a jeżeli termin jest bliski, dodatkowo stawić się w sądzie i ustnie potwierdzić, że nie podtrzymuje się zgody na skazanie bez rozprawy.

W piśmie warto jasno wskazać, że oskarżony cofa zgodę na skazanie bez rozprawy, wnosi o nieuwzględnienie wniosku prokuratora i chce skorzystać z prawa do obrony. Dobrze jest jednocześnie złożyć wniosek o wgląd do akt, ponieważ dopiero analiza dokumentów pozwala ocenić, czy zarzut jest prawidłowy, czy ilość substancji została rzetelnie ustalona i czy istnieją podstawy do korzystniejszego rozstrzygnięcia.

Jeżeli sąd zdążył już wydać wyrok, sytuacja jest trudniejsza. Trzeba wtedy sprawdzić datę ogłoszenia lub doręczenia wyroku, pouczenia, przebieg posiedzenia oraz to, czy w konkretnej sprawie możliwe i sensowne jest zaskarżenie rozstrzygnięcia. Przy trybach konsensualnych zakres skutecznych zarzutów może być w praktyce węższy niż przy zwykłym procesie.

Umorzenie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

Po cofnięciu zgody na dobrowolne poddanie się karze można rozważyć wniosek o umorzenie na podstawie art. 62a, jeżeli materiał dotyczy ilości nieznacznej przeznaczonej na własny użytek i pozostałe okoliczności przemawiają przeciwko karaniu. W tym artykule istotne jest przede wszystkim, aby taki wniosek złożyć we właściwym momencie i oprzeć go na aktach sprawy, zamiast ograniczać się do samego cofnięcia wcześniejszej zgody.

Pełne omówienie ilości, celu posiadania i różnic między posiadaniem, udzielaniem oraz obrotem znajduje się w poradniku posiadanie marihuany i innych środków odurzających.

Przy ilości 1,3 g amfetaminy nie należy przesądzać wyniku wyłącznie na podstawie liczby gramów. Trzeba sprawdzić opinię laboratoryjną, sposób zabezpieczenia substancji, wyjaśnienia i ewentualne dowody wskazujące na udzielanie innym osobom.

Warunkowe umorzenie postępowania

Jeżeli umorzenie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie jest realne albo sąd nie podzieli argumentów obrony, można rozważyć warunkowe umorzenie postępowania na podstawie art. 66 Kodeksu karnego. To rozwiązanie jest zwykle korzystniejsze niż wyrok skazujący, ponieważ sprawa kończy się bez skazania, choć z okresem próby i możliwymi obowiązkami.

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne, a jego postawa, właściwości, warunki osobiste i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego.

Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Podstawowe posiadanie narkotyków z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 3 lat, a wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 — grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do roku. Co do zasady taka sprawa może więc mieścić się w granicach warunkowego umorzenia.

Wniosek o warunkowe umorzenie powinien być konkretny. Warto wykazać stabilną pracę, naukę, sytuację rodzinną, brak wcześniejszych skazań za przestępstwa umyślne, incydentalny charakter zdarzenia, podjęcie terapii lub konsultacji, a także gotowość do wykonania obowiązków, które sąd może uznać za potrzebne.

Czy wcześniejsze warunkowe umorzenie przekreśla szanse?

Nie zawsze. Warunkowe umorzenie nie jest wyrokiem skazującym, więc samo wcześniejsze zastosowanie tej instytucji nie musi automatycznie wykluczać kolejnego korzystnego rozstrzygnięcia. Istotne jest jednak, czy okres próby zakończył się prawidłowo, czy nie doszło do podjęcia postępowania i czy dana osoba nie była skazana za przestępstwo umyślne.

Poprzednie warunkowe umorzenie może natomiast wpływać na ocenę prognozy kryminologicznej. Sąd może zapytać, dlaczego mimo wcześniejszej szansy doszło do kolejnego konfliktu z prawem. Dlatego w takim przypadku trzeba szczególnie dobrze pokazać zmianę sytuacji życiowej, przyczyny incydentu i działania podjęte po zdarzeniu.

Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia o posiedzeniu?

Po otrzymaniu zawiadomienia o posiedzeniu w sprawie wniosku prokuratora należy działać szybko. Pierwszym krokiem powinno być złożenie pisma o cofnięciu zgody na skazanie bez rozprawy, jeżeli oskarżony nie chce już podtrzymywać wcześniejszych uzgodnień. Drugim krokiem jest wniosek o wgląd do akt i wykonanie kopii najważniejszych dokumentów.

W aktach trzeba sprawdzić przede wszystkim protokoły przeszukania i zatrzymania rzeczy, opinię lub wyniki badań substancji, treść wyjaśnień, ewentualne dane z telefonu oraz informacje o tym, czy organy ścigania widzą sprawę jako własny użytek, czy jako element obrotu. Pomocny może być też artykuł o tym, jak przygotować się na wezwanie w sprawie narkotyków.

Następnie należy zdecydować, czy składać wniosek o umorzenie z art. 62a, wniosek o warunkowe umorzenie, czy też próbować uzgodnić inne rozstrzygnięcie. Nie ma jednego rozwiązania dla każdej sprawy. Jeżeli w czasie czynności ujawniono wagę, woreczki, wiadomości o sprzedaży albo inne substancje, ryzyko procesowe będzie większe niż przy pojedynczym ujawnieniu małej ilości na własny użytek.

Czy warto walczyć o umorzenie zamiast grzywny?

W wielu sprawach tak, ponieważ grzywna przy skazaniu bez rozprawy może wyglądać na łagodne rozwiązanie, ale nadal wiąże się z wyrokiem skazującym. Dla osoby planującej pracę wymagającą niekaralności, prowadzącej działalność, studiującej, wykonującej zawód zaufania albo starającej się o licencję różnica między skazaniem a warunkowym umorzeniem może być bardzo duża.

Nie oznacza to, że zawsze trzeba odrzucać uzgodnienia z prokuratorem. Jeżeli materiał dowodowy jest jednoznacznie obciążający, ilość substancji nie jest mała albo występują dowody wskazujące na obrót, porozumienie procesowe może ograniczać ryzyko surowszej kary. Decyzję trzeba jednak podejmować świadomie, a nie tylko dlatego, że na policji zaproponowano szybkie zakończenie sprawy.

FAQ

Czy cofnięcie zgody na dobrowolne poddanie się karze pogorszy moją sytuację?

Samo cofnięcie zgody jest skorzystaniem z prawa do obrony i nie powinno być traktowane jako okoliczność obciążająca. Trzeba jednak liczyć się z tym, że sprawa nie zakończy się automatycznie na uzgodnionej karze, a sąd będzie oceniał materiał dowodowy szerzej.

Czy muszę iść na posiedzenie sądu?

Obecność nie zawsze jest obowiązkowa, ale praktycznie bywa bardzo ważna. Jeżeli oskarżony chce cofnąć zgodę, wyjaśnić swoją sytuację i przedstawić argumenty za umorzeniem, bezpieczniej nie ograniczać się tylko do pisma.

Czy 1,3 g amfetaminy to ilość nieznaczna?

Ustawa nie ustanawia automatycznego progu gramowego. Ocena zależy od rodzaju i stężenia substancji, możliwej liczby porcji, okoliczności posiadania oraz dowodów dotyczących własnego użytku. Wniosek powinien więc odwoływać się do akt, a nie tylko do masy netto.

Czy wcześniejsze warunkowe umorzenie wyklucza kolejne?

Nie zawsze. Warunkowe umorzenie nie jest skazaniem, więc samo w sobie nie musi blokować kolejnego korzystnego rozstrzygnięcia. Może jednak wpływać na ocenę, czy sprawca daje pozytywną prognozę i czy będzie przestrzegał porządku prawnego.

Czy warunkowe umorzenie oznacza niekaralność?

Warunkowe umorzenie nie jest wyrokiem skazującym. Trzeba jednak pamiętać, że dane o warunkowym umorzeniu mogą być czasowo ujawniane w Krajowym Rejestrze Karnym, co w niektórych sytuacjach może mieć praktyczne znaczenie.

Co powinno znaleźć się w piśmie o cofnięciu zgody?

Pismo powinno zawierać sygnaturę sprawy, dane oskarżonego, jasne oświadczenie o cofnięciu zgody na skazanie bez rozprawy, wniosek o nieuwzględnienie wniosku prokuratora oraz ewentualnie wniosek o wgląd do akt i możliwość przedstawienia stanowiska na posiedzeniu.

Podsumowanie

Cofnięcie zgody na dobrowolne poddanie się karze albo skazanie bez rozprawy jest możliwe, dopóki sąd nie wydał wyroku uwzględniającego wniosek. W sprawie narkotykowej warto zrobić to szybko, najlepiej pisemnie, i od razu sprawdzić akta.

Przy niewielkiej ilości substancji na własny użytek trzeba rozważyć umorzenie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a w dalszej kolejności warunkowe umorzenie z art. 66 Kodeksu karnego. Zgoda na szybką grzywnę może wydawać się wygodna, ale często oznacza wyrok skazujący, dlatego przed posiedzeniem warto świadomie wybrać najlepszą strategię.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
3. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz.U. 2005 nr 179 poz. 1485
4. Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym - Dz.U. 2000 nr 50 poz. 580

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.